Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tổ chức hiệu quả các trò chơi dân gian cho trẻ 5 tuổi trong trường mầm non

 1 / 25
 PHẦN THỨ NHẤT. ĐẶT VẤN ĐỀ
 I. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến
 Từ xa xưa, trong tuổi thơ của những đứa trẻ nông thôn không thể thiếu 
trò chơi dân gian. Ô ăn quan, kéo co, cờ tướng, đánh khăng, nhảy dây 
là những ký ức tuổi thơ quen thuộc mà bất cứ ai cũng đã trải qua thời niên 
thiếu. Nếu như kể tên các loại trò chơi dân gian thì có vô vàn bởi theo mỗi 
phong tục tập quán của các vùng khác nhau sẽ tạo ra các loại trò chơi 
khác nhau phù hợp với nơi đó. Nếu như ở vùng đồng bằng thì các trò chơi 
dân gian phổ biến như đánh cờ, thổi cơm, thì người miền núi lại có các trò 
chơi như nhảy sạp, đi cà kheo hay đánh đu. Có thể nói, trò chơi dân gian 
là một nét đẹp văn hóa của nước ta, là loại trò chơi thể hiện sự lành mạnh, 
văn minh, hội tụ đầy đủ tính nghệ thuật. Nói đến trò chơi ta thường nghĩ 
đến chỉ dành cho trẻ con nhưng đối với trò chơi dân gian thì không vậy, 
nó bao gồm tất cả mọi lứa tuổi: Trẻ con, thanh niên, đến người trung niên 
và người cao tuổi. Chính sự đa dạng của nó đã tạo nên một nét đẹp trong 
nền văn hóa truyền thống.
 Trò chơi dân gian là một trong những di sản văn hóa truyền thống của 
người Việt Nam, và được sáng tạo chính bởi người dân Việt Nam, đây là 
một loại trò chơi mang tính giáo dục cao, là nét đặc trưng của dân tộc, vì 
thế trò chơi dân gian được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và 
được xem là hình thức giáo dục đơn giản của người Việt Nam ta từ xa 
xưa.Trò chơi dân gian được ví von như “khúc hát” văn hóa đầy màu sắc 
và chứa chan kỷ niệm ngày thơ ấu. Các trò chơi tạo ra niềm vui đáng nhớ, 
kết nối thế hệ và truyền tải những giá trị truyền thống qua thời gian. 
Dường như những trò chơi dân gian Việt Nam đã trở thành nét đẹp trong 
văn hóa dân tộc và không thể thiếu trong tuổi thơ mỗi người.
 Trò chơi dân gian đã từng là trang ký ức đậm nét về quê hương làng 
xóm trong mỗi tâm hồn con người Việt Nam. Những tiếng ru ầu ơ của bà, 
của mẹ, tiếng cót két, cọt kẹt của chiếc võng đưa nôi trong những trưa hè 
râm ran tiếng ve có lẽ trẻ con thời nay không có cơ hội được cảm nhận, 
thay vào đó là những hình ảnh siêu nhân, trò chơi game, trò chơi điện tử 
thông qua ti vi, iPad, điện thoại Hiện tượng trẻ em sùng bái các nhân vật 
siêu nhân, diễn trò đấu đá, thích gây sự ngày càng nhiều. Ngoài giờ học, 
một số học sinh thường chơi game, nghe nhạc, xem ti vi... Có nhiều em 
quá mê game nên quên cả học, quên ăn uống, nhiều em nghiện game bỏ 
học, sinh ra các thói hư tật xấu và cả tệ nạn xã hội. Ngồi chơi game và 
xem ti vi lâu quá sẽ ảnh hưởng đến đôi mắt, phần lớn các em bị cận thị 
hoặc loạn thị rất sớm do mắt ít được điều tiết cũng như đôi mắt ít được 
nghỉ ngơi. Hậu quả ngồi chơi lâu không vận động làm cho các em dễ bị dị 
tật như lệch vai và vẹo cột sống, gù lưng và kể cả béo phì và cơ thể phát 
triển mất cân đối 
 Vì vậy, trò chơi dân gian ngày càng trở nên xa lạ với trẻ. Và rồi liệu 
rằng, trong tương lai, trò chơi dân gian có còn được lưu truyền, trẻ em 
trong tương lai có còn được biết đến chúng hay không? 2 / 25
 Để văn hóa truyền thống thấm nhuần vào tâm hồn trẻ thơ, không có 
cách nào hay hơn là áp dụng trò chơi dân gian vào trường học. Sự kết hợp 
giữa các trò chơi dân gian, trò chơi có tính trí tuệ trong giải toán, trò chơi 
có tính ứng xử trên cơ sở xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích 
cực sẽ giúp trẻ được ôn luyện, trau dồi thêm kiến thức về lịch sử dân tộc, 
văn hóa dân gian 
 Xuất phát từ vai trò quan trọng của trò chơi dân gian đối với trẻ em, tôi 
nhận thấy việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm 
cần thiết và rất có ý nghĩa.Phải chăng đã đến lúc chúng ta cần tạo tạo cơ 
hội và chơi cùng trẻ các trò chơi dân gian để trẻ phát triển toàn diện. Vậy 
làm thế nào để giúp trẻ được quay về cội nguồn bản sắc dân tộc, được hoà 
mình vào các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả, hấp dẫn, lôi cuốn và 
phát huy được tính tích cực của trẻ đó là điều mà tôi luôn băn khoăn suy 
nghĩ?
 Với những băn khoăn trăn trở đó, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp 
tổ chức hiệu quả các trò chơi dân gian cho trẻ 5 tuổi trong trường mầm 
non” nhằm góp phần nhỏ bé của mình đưa các trò chơi dân gian vào 
trường học nhiều hơn nữa, để thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ và giữ 
gìn được những bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.
 II. Mục tiêu của đề tài sáng kiến
 Mục tiêu của đề tài này là giúp giáo viên có những giải pháp cụ thể, 
hiệu quả trong việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian tại trường 
mầm non.
 Giúp trẻ biết nhiều trò chơi dân gian, trẻ thuộc lời đồng dao, yêu thích 
và tích cực tham gia các trò chơi dân gian, đặc biệt là trẻ biết tự tổ chức 
chơi các trò chơi đơn giản, biết chia sẻ, đoàn kết hợp tác chơi.
 Ngoài ra đề tài này còn giúp cho giáo viên cũng như phụ huynh hiểu 
được tầm quan trọng của trò chơi dân gian và tại sao phải gìn giữ và phát 
huy bản sắc văn hoá dân tộc.
 III.Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
 1. Thời gian nghiên cứu:
 - Nghiên cứu từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 5 năm 2024, củng cố và 
thực hiện áp dụng từ tháng 09 năm 2024 tới các năm tiếp theo
 2. Đối tượng nghiên cứu
 - Một số biện pháp tổ chức hiệu quả các trò chơi dân gian cho trẻ 5 
tuổi trong trường mầm non
 3. Phạm vi nghiên cứu
 - Đề tài được thực hiện tại lớp 5 tuổi A1, ở Trường mầm non nơi tôi 
công tác.
 PHẦN THỨ HAI. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN:
 1.Hiện trạng vấn đề
 Trò chơi dân gian đã đến với trẻ thơ một cách nhẹ nhàng theo kiểu 
“vừa học, vừa chơi”, qua những bài đồng dao theo cách nói vần, và đồng 3 / 25
dao đã làm tốt chức năng biểu đạt ý, giáo dục nhận thức, bồi dưỡng tình 
cảm cho trẻ. 
 Các trò chơi dân gian thường giản tiện, không cầu kỳ, tốn kém nên có 
thể dễ dàng chơi mọi nơi, mọi lúc, dụng cụ dễ kiếm, dễ làm, chủ yếu lấy 
từ trong tự nhiên, thậm chí chỉ là cái gậy, hòn đá, hòn bi chúng có thể nhặt 
trong vườn, dưới ruộng là có thể lập được một hội chơi. Có thể nói trò 
chơi dân gian là một hoạt động rất hữu hiệu nhằm thỏa mãn nhu cầu vui 
chơi của trẻ.
 Trò chơi dân gian là một trong những loại trò chơi yêu thích của trẻ. 
Khi chơi, trẻ được thoả mãn nhu cầu chơi, nhu cầu khám phá thế giới 
xung quanh, nhu cầu được hoạt động trí tuệ. Sử dụng trò chơi dân gian 
nhằm giúp trẻ mầm non làm quen môi trường xung quanh chính là thực 
hiện việc thoả mãn nhu cầu chơi của trẻ đồng thời cung cấp, củng cố kiến 
thức, tạo cơ hội cho trẻ vận dụng kiến thức, kinh nghiệm trong các hoạt 
động, rèn luyện, phát triển các kĩ năng nhận thức, các kĩ năng xã hội và 
tạo cơ hội cho trẻ phát triển các ý tưởng sáng tạo và đặc biệt là khám phá 
thế giới rộng lớn xung quanh.Trò chơi dân gian không những nâng cánh 
cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển khả tư duy, sáng tạo, khéo léo mà còn 
giúp trẻ hiểu tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Những trò 
chơi đơn giản, âm điệu vui tươi, sống động nhí nhảnh gần gũi với cuộc 
sống giúp trẻ thêm hào hứng học tập và sống hồn nhiên hơn.
 Trò chơi dân gian chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc của một nền văn 
hóa truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam. Những trò chơi dân gian 
có tác dụng rất bổ ích đối với mỗi đứa trẻ, không chỉ rèn luyện cho trẻ 
khỏe mạnh về thể chất, về sự phán đoán, óc tư duy sáng tạo và đặc biệt là 
rèn cho trẻ sớm có tính tự lập, chủ động, biết yêu thương thiên nhiên và 
cuộc sống xung quanh mình. Trò chơi dân gian làm phong phú tâm hồn 
trẻ, giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo mà còn giúp 
các em hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước
 Việc tổ chức trò chơi dân gian trong các trường học nói chung và trong 
các trường mầm non nói riêng là rất cần thiết và quan trọng trong quá 
trình chăm sóc và giáo dục trẻ. Sẽ rất thiếu sót nếu chúng ta nói đến việc 
chăm lo cho trẻ em chỉ là ăn, là mặc, là học hành mà không nói đến trò 
chơi cho trẻ. vì vậy theo tôi cần quan tâm cụ thể hơn nữa tới việc khôi 
phục và đưa các trò chơi dân gian vào trường học, kết hợp với tính hiện 
đại để thu hút trẻ em vào những cuộc chơi thật sự vui, khoẻ và bổ ích. để 
mỗi ngày đến trường của trẻ là một ngày vui.
 Thực hiện Chương trình số 06-Ctr/TU ngày 17-3-2021 của Thành ủy 
Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây 
dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh” giai đoạn 2021-2025, Sở Giáo 
dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục, nhà trường tổ chức 
tuyên truyền, hướng dẫn về các trò chơi dân gian đến học sinh.
 Kế hoạch nhằm tiếp tục duy trì, đẩy mạnh cuộc vận động toàn dân rèn 
luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại, góp phần nâng cao sức khỏe, 4 / 25
đời sống văn hóa tinh thần, tạo không khí vui tươi phấn khởi trong các 
nhà trường. Đồng thời, tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho học sinh, tạo 
cơ hội cho học sinh biết, tham gia các trò chơi, rèn luyện kỹ năng sống; 
bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
 Thực hiện Kế hoạch số 1128/KH-PGDĐT-MN ngày 05/9/2023 của 
Phòng GDĐT về tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học 2023-2024 cấp học 
mầm non huyện Ba Vì; Kế hoạch số 1367/KH-PGDĐT, ngày 04/10/2023 
của Phòng GDĐT Ba Vì về tổ chức “Trò chơi dân gian” trong các cơ sở 
giáo dục trên địa bàn huyện Ba Vì đến năm 2025.
 Đối với trường chúng tôi, thời gian qua vẫn luôn duy trì việc tổ chức 
cho trẻ chơi một số trò chơi dân gian.Tuy nhiên, vẫn chưa đạt hiệu quả 
cao. Năm học 2023 - 2024, tôi được phân công phụ trách lớp mẫu giáo 5 
tuổi.Tổng số cháu: 16 cháu đều là con em dân tộc. Bước đầu khi nghiên 
cứu và thực hiện biện pháp tôi thấy được những mặt thuận lợi và khó 
khăn sau:
 1.Thuận lợi:
 Hoạt động của lớp luôn được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ban giám 
hiệu, chuyên môn nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong nhà trường.
 Bản thân tôi có sức khỏe tốt, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, có trình độ 
chuyên môn Đại học, có khá nhiều kinh nghiệm và vững vàng về chuyên 
môn.
 Tập thể giáo viên luôn đoàn kết cùng nhau quyết tâm xây dựng trường 
học tiên tiến, lớp học hạnh phúc.
 Về phía trẻ đa số trẻ thích tham gia vào các hoạt động vui chơi, đặc 
biệt là các trò chơi dân gian.
 Và một thuận lợi nữa là phụ huynh lớp tôi dù làm rất bận rộn những 
vẫn nhiệt tình hỗ trợ nguyên vật liệu để giáo viên làm đồ dùng đồ chơi 
cho trẻ.
 2. Hạn chế và khó khăn
 Đa số trẻ sinh ra trong gia đình làm làng nghề truyền thống, và một số 
thì do điều kiện kinh tế gia đình khó khăn bố mẹ mải làm việc nên ít có 
thời gian cho trẻ hoạt động giao tiếp với các trò chơi dân gian ở nhà.
 Bên cạnh đó nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều, một số phụ 
huynh chưa quan tâm đến sự phát triển toàn diện của trẻ; chưa phối kết 
hợp tốt với cô giáo và nhà trường trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ.
 Về phía nhà trường chưa thực sự đầu tư về trang thiết bị, chưa có các 
thiết bị hiện đại để phục vụ cho các giờ học nên cũng có phần ảnh hưởng 
đến chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Cơ sở vật chất của 
nhà trường xuống cấp, trang thiết bị đồ chơi ngoài trời, đặc biệt đồ dùng 
phục vụ trò chơi dân gian còn ít. Sân chơi cho trẻ hoạt động còn chật hẹp.
 3. Biện pháp sử dụng trước đó chưa có hiệu quả, nguyên nhân hạn 
chế của biện pháp
 Giáo viên chỉ chọn những trò chơi đơn giản, chưa tích cực đưa trò chơi 
dân gian vào các hoạt động của trẻ, giáo viên còn nặng về tuyên truyền, 5 / 25
ngại tổ chức, chưa tạo được môi trường thu hút trẻ vào trò chơi, thực hiện 
nhưng còn mang tính hình thức, thiếu tính sáng tạo, chưa mang lại hiệu 
quả cao, trẻ chưa thực sự được chơi và trải nghiệm.
 Một số giáo viên chưa nhận thức được tầm quan trọng của trò chơi dân 
gian, mức độ hiểu biết về các trò chơi dân gian còn hạn chế, nhiều giáo 
viên còn chưa hiểu hết cách chơi các trò chơi dân gian, chưa thuộc lời 
đồng dao gắn với trò chơi. Giáo viên còn ngại tổ chức cho trẻ chơi vì có 
nhiều trò chơi, đồ dùng đồ chơi khó kiếm, đòi hỏi môi trường chơi phải 
rộng ....Tuy nhiên, các cô giáo vẫn chưa nhận thức được đúng vai trò 
chủ thể của trẻ trong quá trình chơi, chưa có ý thức cải thiện những khó 
khăn, chưa biết tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có để làm đồ chơi cho trẻ 
chơi.
 Các giáo viên chưa chủ động trong việc tìm kiếm nguồn trò chơi, vẫn 
chỉ hạn chế ở những trò chơi có sẵn trong chương trình nên khi tổ chức 
các trò chơi dân gian bị lặp đi lặp lại, thiếu sự đổi mới khiến trẻ không tập 
trung, thấy nhàm chán.
 Bên cạnh đó công tác phối kết hợp với các bậc phụ huynh trong việc tổ 
chức trò chơi dân gian cho trẻ chưa thực sự được giáo viên quan tâm, giáo 
viên chưa biết khai thác nguồn trò chơi sẵn có từ cha mẹ trẻ; chưa vận 
động các bậc phụ huynh dành thời gian để chơi cùng trẻ và tạo cơ hội cho 
trẻ chơi.
 *Khảo sát trẻ trước khi thực hiện biện pháp
 Trước khi thực hiện biện pháp Tôi đã tiến hành khảo sát khả năng thực 
tế của trẻ lớp mình: Qua kết quả khảo sát thấy rằng nhiều trẻ còn nhút 
nhát, chưa thực sự hòa mình tham gia vào các trò chơi mà lớp tổ chức, 
chưa tích cực, chưa cố gắng để hoàn thành nhiệm vụ của mình, trẻ còn 
phụ thuộc nhiều vào cô giáo. Mức độ nhận thức của trẻ khác nhau, nhiều 
trẻ còn lạ lẫm với loại hình trò chơi dân gian, trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi 
nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi. Nhiều trẻ chưa thuộc 
cách chơi luật chơi của trò chơi, khi chơi chưa biết đoàn kết...Điều đó thể 
hiện rõ qua bảng sau:
 Bảng 1: Khảo sát 16 trẻ trước khi thực hiện biện pháp
 Nội dung Tổng Số Đạt tỷ Số trẻ Đạt tỷ 
 số trẻ lệ % không lệ %
 trẻ đạt đạt
 Trẻ yêu thích trò chơi dân gian 16 8 50 8 50
 Trẻ thuộc lời đồng dao, chơi đúng luật 16 6 37,5 10 62,5
 Trẻ mạnh dạn tự tin khi tham gia các trò 16 7 43,75 9 56,25
 chơi
 Trẻ thể hiện tinh thần đoàn kết và biết giúp 16 8 50 8 50
 đỡ bạn khi chơi
 Trẻ biết tự tổ chức trò chơi 16 7 43,75 9 56,25 6 / 25
 I. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề (Nêu rõ cách 
làm mới, có tính sáng tạo, hiệu quả, cách thức cụ thể triển khai thực 
hiện)
 1. Những giải pháp chính để giải quyết vấn đề:
 - Giải pháp 1. Sưu tầm và xây dựng ngân hàng trò chơi dân gian phù 
hợp với trẻ.
 - Giải pháp 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời đồng dao, môi trường 
trước khi cho trẻ chơi.
 - Giải pháp 3: Tổ chức lồng ghép trò chơi dân gian trong các hoạt 
động.
 - Giải pháp 4. Động viên tất cả các trẻ tham gia chơi
 - Giải pháp 5 : Cho trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian quen thuộc
 2. Các giải pháp thực hiện từng phần
 2.1. Giải pháp 1. Lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với trẻ.
 Kho tàng các trò chơi dân gian vô cùng phong phú và đa dạng nhưng 
không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế giáo viên nên 
lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có cách chơi và luật chơi đơn giản, dễ 
nhớ, dễ hiểu sao cho phù hợp với từng độ tuổi. Như chúng ta biết, với trẻ 
nhỏ ở mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định 
khác nhau cho nên các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn phù hợp với 
từng độ tuổi. Khi sưu tầm và lựa chọn được trò chơi phù hợp sẽ cuốn hút 
trẻ tích cực, hứng thú tham gia chơi, kích thích trẻ hoàn thành nhiệm vụ 
chơi.
 Với trẻ 5 tuổi khả năng nhận thức và tư duy tốt hơn thì việc lựa chọn 
trò chơi dân gian sẽ khác hơn với các lứa tuổi khác. Cụ thể khi lựa chọn 
trò chơi dân gian cho trẻ tôi thực hiện như sau:
 + Trò chơi không quá khó, phù hợp với khả năng của trẻ
 + Đồ dùng, đồ chơi đơn giản dễ kiếm, dễ làm
 + Trò chơi phải phù hợp với không gian trường lớp, điều kiện địa 
phương
 + Trò chơi phải thu hút được cả lớp hoặc 1 nhóm trẻ....
 Để lựa chọn được những trò chơi phù hợp với trẻ của lớp mình thì việc 
đầu tiên đòi hỏi giáo viên cần phải tích cực trong việc tìm hiểu, sưu tầm 
các trò chơi dân gian nhằm giúp giáo viên xây dựng một ngân hàng trò 
chơi phong phú, đa dạng, dễ lựa chọn để đưa vào sử dụng trong các hoạt 
động cho trẻ. Với những tiêu chí trên tôi đã chọn các trò chơi như sau:
 Trò chơi: Bịt mắt bắt dê.
 + Chuẩn bị:
 Khăn để bịt mắt.
 Chơi theo cả lớp, đứng thành vòng tròn.
 + Cách chơi:
 Tổ chức cho trẻ đứng thành vòng tròn, mời 2 trẻ đóng làm người đi bắt 
dê, phải bịt mắt; 5-6 bạn làm đóng làm những chú dê. Những chú dê đi kiếm 7 / 25
 ăn ở trong vòng tròn vừa đi vừa kêu “be be be”, người đi bắt dê nghe tiếng 
 kêu để định hướng để đuổi bắt dê. Những chú dê nào bị bắt thì phải ra ngoài 
 một lần chơi, còn người bắt dê được đóng làm những chú dê.
 + Luật chơi: Những chú dê không được chạy ra khỏi vòng tròn.
 Trò chơi: “Mèo đuổi Chuột”
 + Chuẩn bị: 
 Sân bãi bằng phẳng, rộng rãi.
 + Luật chơi: khi Mèo bắt được Chuột ở hang nào thì hai trẻ làm hang đó 
 đổi vai thành Mèo và Chuột, còn hai trẻ làm Mèo, Chuột sẽ nắm tay nhau 
 làm hang.
 + Thời gian chơi: cho trẻ chơi liên tục trong khoảng 10 – 15 phút 
 không hạn chế số lần chơi của trẻ.
 + Cách chơi: Cho trẻ đứng thành hai vòng tròn, vòng tròn nhỏ bên 
 trong, vòng tròn lớn bên ngoài. Một trẻ làm mèo và một trẻ làm chuột 
 đứng quay lưng vào nhau trong vòng tròn nhỏ. Một trẻ vòng tròn trong, 
 một trẻ vòng tròn ngoài đứng đối diện nắm hai tay nhau giơ lên cao làm 
 thành hang. Khi có hiệu lệnh của cô, trẻ làm chuột chạy trước và trẻ làm 
 mèo đuổi theo. Chuột chạy vào hang thì mèo phải chạy vào hang đó. 
 Trong khi đó, các trẻ làm hang đồng thanh đọc:
 Đã là mèo Đã là chuột
 Phải bắt chuột Trông thấy mèo
 Bắt được chuột Phải chạy ngay.
 Là chén liền
 Khi mèo bắt được chuột ở hang nào thì hai trẻ làm hang đó đổi vai 
 thành mèo và chuột, còn hai trẻ làm mèo, chuột sẽ nắm tay nhau làm 
 hang. Kết thúc: cô hỏi lại trẻ về trò chơi, nhận xét của trẻ về trò chơi 
 và khen trẻ.
 Trò chơi “Gieo xúc xắc”
 + Chuẩn bị: 5 xúc xắc (6 mặt) mỗi mặt là một hình lô tô, mỗi khối gỗ 
 là một chủ đề (giao thông, nghề nghiệp, thiên nhiên, nước, gia đình )1 
 hộp giấy to; đĩa nhạc.
 + Tiến hành: Cho trẻ đứng thành vòng tròn. Cô cho 5 xúc xắc vào hộp 
giấy, vừa lắc hộp vừa hát hoặc nói câu gì đó rồi đổ ra. Trẻ đọc to tất cả các 
hình mà trẻ nhìn thấy trên bề mặt xúc xắc. (có thể gọi lần lượt trẻ đọc hoặc 
cho cả lớp cùng đọc).
 Sưu tầm trò chơi dân gian cho trẻ em từ các nguồn tư liệu khác nhau, 
 như:
 + Các tuyển tập trò chơi dân gian
 + Các phương tiện truyền thông khác: internet, báo, tạp chí, 
 + Các trò chơi từ người dân địa phương.
 Sau khi đã sưu tầm được kho tàng trò chơi dân gian thì giáo viên sẽ lựa 
 chọn, thống kê, phân loại trò chơi theo từng mức độ từ dễ đến khó để 
 thuận lợi cho việc áp dụng vào từng thời điểm khác nhau trong năm học. 8 / 25
 * Ví dụ: Vào đầu năm học, trẻ lớp còn rụt rè, e sợ, khả năng chú ý có 
chủ định còn kém, thao tác còn vụng, giáo viên nên lựa chọn và tổ chức 
cho trẻ chơi những trò chơi đơn giản như: Lộn cầu vồng, kéo co, mèo 
đuổi chuột, nu na nu nống cuối năm lựạ chọn trò chơi khó hơn:Trồng nụ 
trồng hoa, Rồng rắn lên mây đua thuyền trên cạn, nhảy bao bố, gánh lúa 
qua cầu...
 (Hình ảnh 1. Trẻ đang chơi trò chơi “Nu na, nu nống”)
 Kết quả đạt được của giải pháp này là giáo viên sẽ xây dựng được một 
ngân hàng trò chơi vô cùng phong phú, đa dạng về thể loại, đảm bảo tính 
khoa học và tính vừa sức đối với trẻ, góp phần nâng cao hiệu quả khi tiến 
hành tổ chức trò chơi.
 2.2. Giải pháp 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời đồng dao, môi 
trường trước khi cho trẻ chơi.
 *Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi
 Ở trường mầm non đồ chơi giữ vai trò rất quan trọng, nó là phương 
tiện cho trẻ vui chơi. Đồ chơi chính là phương tiện hoạt động chính của 
trẻ trong trò chơi. Nếu không có đồ chơi trẻ không có phương tiện để hoạt 
động. Đồ chơi giúp cho trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, đồ 
chơi còn có tác dụng thúc đẩy, hình thành, phát triển các chức năng tâm lý 
góp phần hình thành nhân cách ở trẻ. Với trò chơi dân gian cũng vậy, mỗi 
một trò chơi dân gian đều có đồ dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì 
không thể tiến hành chơi được. Đơn giản như trò chơi “Bịt mắt bắt dê” 
nếu thiếu khăn vải bịt mắt thì không thể chơi được hay trò chơi “Kéo co” 
thì không thể thiếu dây để kéo, trò chơi: gánh lúa qua cầu thì không thể 
chơi nếu không có(cầu tre, bó lúa, quang gánh )
 Chính vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ 
dùng, đồ chơi phục vụ trò chơi dân gian, vạch ra kế hoạch rõ ràng cho 
việc làm đồ dùng, đồ chơi cụ thể như sau:
 + Rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ dùng nào có thể 
cô và trẻ cùng tạo, đồ dùng nào cần làm trước, bổ sung từ từ theo từng 
chủ đề.
 + Tận dụng các nguyên vật liệu để làm đồ chơi cho trẻ: Ngoài những 
đồ dùng, đồ chơi có sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có ở địa 
phương như: gốc rơm rạ, cây tre, dây chuối, ống nhựa tất cả những 
nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn, không gây độc hại, không sắc nhọn, 
không gây nguy hiểm đối với trẻ.
 Từ những nguyên vật liệu trên tôi cùng trẻ làm ra rất nhiều đồ chơi để 
phục vụ cho trẻ chơi. Ví dụ: Từ những nguyên liệu như gốc rơm rạ, tôi bó 
thành từng bó nhỏ cho trẻ chơi Gánh lúa hay tận dụng những nguyên liệu 
có sẵn tại địa phương như Cây tre để làm cầu tre, quang gánh cho 
trẻ chơi. Và để có thể tạo ra những đồ dùng đồ chơi khó hơn thì tôi vận 
động sự giúp đỡ của phụ huynh trong lớp.
 (Hình ảnh 2: Đồ dùng trò chơi Gánh lúa qua cầu)
 *Chuẩn bị Lời đồng dao cho trò chơi 9 / 25
 Đa số trò chơi dân gian đều đi kèm lời đồng dao, nó làm không khí 
chơi trở nên vui vẻ, nhộn nhịp hơn.Và khi trẻ thuộc lời đồng dao thì trẻ 
chơi mới hứng thú, sôi nổi và tích cực.Trò chơi chỉ được tổ chức khi trẻ 
đã thuộc lời đồng dao. Vì vậy bản thân tôi rất chú trọng việc dạy trẻ thuộc 
lời bài đồng dao trước khi chơi và cách thực hiện như sau: Để dạy trẻ đọc 
thuộc lời đồng dao trước khi chơi trò chơi thì tôi dạy lồng ghép vào các 
hoạt động như trò chuyện sáng, Hoạt động học, hoạt động chiều như 
vậy trẻ sẽ nhanh thuộc và nhớ lâu.
 ( Hình ảnh 3. Cô và trẻ đang đọc đồng dao: Rồng rắn lên mây )
 Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi 
tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế trẻ chơi rất hứng thú và tích cực 
tham gia vào trò chơi.
 Ví dụ trò chơi “Rồng rắn lên mây” Một trẻ đóng vai ông chủ
 Những trẻ còn lại nối đuôi nhau thành hàng dài, đi vòng vèo trong sân, 
vừa đi vừa đọc:
 ‘Rồng rắn lên mây
 Có cái cây lúc lắc
 Có cái nhà điểm binh
 Có ông chủ ở nhà không?
 Cho xin khúc đầu?
 Những xương cùng xẩu
 Cho xin khúc giữa?
 Chả có gì ngon
 Cho xin khúc đuôi?
 Tha hồ mà đuổi.
 Khi đọc đến câu "Có ông chủ ở nhà không?" trẻ d ừng lại trước mặt 
"ông chủ" có thể trả lời "có hoặc không". Nếu "ông chủ" trả lời "không" 
trẻ sẽ di tiếp, vừa đi vừa đọc những câu trên. Nếu "ông chủ" trả lời "có" cả 
nhóm trả lời những câu hỏi xin của "ông chủ".
 Ông chủ: Cho xin khúc đầu?
 Cả nhóm: Những xương cùng xẩu
 Ông chủ: Cho xin khúc giữa?
 Cả nhóm: Chả có gì ngon
 Ông chủ: Cho xin khúc đuôi?
 Cả nhóm: Tha hồ mà đuổi.
 Sau câu "Tha hồ mà đuổi", "ông chủ" chạy đuổi bắt cho được "khúc 
đuôi" (người cuối cùng) còn cả nhóm sẽ chạy tránh, người đứng đầu 
nhóm dang hai tay che chở cho cả nhóm không bị bắt. Nếu trẻ làm "ông 
chủ" bắt được "khúc đuôi" thỉ trẻ đổi vai và chơi lại từ đầu.
 (Cho trẻ chơi liên tục trong khoảng thời gian 10 – 15 phút, không hạn 
chế số trẻ chơi)
 Trên bãi cỏ
 Chú thỏ con
 Tìm rau ăn 10 / 25
 Rất vui vẻ
 Thỏ nhớ nhé
 Có cáo gian
 Đang rình đấy
 Thỏ nhớ nhé
 Chạy cho nhanh
 Kẻo cáo gian
 Tha đi mất.
 Khi đọc hết bài thì cáo xuất hiện, cáo "gừm, gừm" đuổi bắt thỏ. Khi 
nghe tiếng cáo, các chú thỏ chạy nhanh về chuồng của mình. Những chú 
thỏ bị cáo bắt đều phải ra ngoài một lần chơi. Sau đó, đổi vai chơi cho 
nhau.
 *Chuẩn bị môi trường chơi
 Để tiến hành tổ chức được một hoạt động vui chơi cho trẻ thì điều 
quan trọng hơn cả đó chính là môi trường chơi, nơi để trẻ vui chơi và thể 
hiện hết khả năng chơi của mình. Vì vậy, cần lựa chọn không gian phù 
hợp với tính chất của trò chơi, số lượng người chơi. Đặc biệt phải đảm 
bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ.
 Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Bịt mắt, bắt dê” hay “mèo 
đuổi chuột”, “Đi cà kheo” giáo viên phải xác định không gian chơi phải 
rộng, thoáng mát, sạch sẽ, vì trò chơi này đòi hỏi số lượng trẻ tham gia 
chơi đông, nếu sân chơi chật, không bằng phẳng sẽ ảnh hưởng đến sự an 
toàn của trẻ.
 (Hình ảnh 4.Trẻ đang chơi trò chơi “Đi cà kheo”)
 Ví dụ: trò chơi Cáo và thỏ (Rèn luyện phản xạ nhanh, khéo léo. Phát 
triển ngôn ngữ).
 Chuẩn bị: Khoảng sân hoặc lớp trống.
 Luật chơi: Mỗi chú thỏ (1 bạn chơi) có một cái hang (1 bạn chơi khác 
đóng). Thỏ phải nấp vào đúng hang của mình. Chú thỏ nào chậm chân sẽ 
bị cáo bắt hoặc chạy về nhầm hang của mình sẽ bị ra ngoài một lần chơi.
 Cách chơi: Chọn một cháu làm cáo ngồi rình ở góc lớp. Số trẻ còn lại 
làm thỏ và chuồng thỏ. Cứ mỗi trẻ làm thỏ thì có một trẻ làm chuồng. Trẻ 
làm chuồng chọn chỗ đứng của mình và vòng tay ra phía trước đón bạn 
khi bị cáo đuổi. Trước khi chơi, cô yêu cầu các chú thỏ phải nhớ đúng 
chuồng của mình. Bắt đầu trò chơi, các chú thỏ nhảy đi kiếm ăn, vừa nhảy 
vừa giơ bàn tay lên đầu vẫy vẫy (giống tai thỏ) vừa đọc bài thơ:
 Đối với trò chơi như “Ô ăn quan”, “Chi chi chành chành” .thì chỉ cần 
địa điểm, không gian nhỏ, có thể tổ chức cho trẻ chơi trong lớp. Chính vì 
vậy đòi hỏi giáo viên phải lựa chọn trò chơi trong ngân hàng trò chơi dân 
gian của mình sau đó nghiên cứu và nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc 
điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm, môi trường cho phù 
hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi để buổi chơi đạt hiệu quả cao. 11 / 25
 Kết quả đạt được ở giải pháp này là tạo được môi trường chơi an toàn 
tuyệt đối cho trẻ, trò chơi phù hợp với khả năng của trẻ, trẻ yêu thích các 
trò chơi dân gian, thu hút được sự quan tâm của phụ huynh
 2.3. Giải pháp 3: Tổ chức lồng ghép trò chơi dân gian trong các hoạt 
động giáo dục.
 Đối với trẻ mẫu giáo, mỗi hoạt động đều đem có ý nghĩa hết sức quan 
trọng đối với sự phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần của trẻ.
 Vì vậy, việc lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt động một cách 
hợp lý, khoa học sẽ giúp cho trẻ lĩnh hội tốt những kiến thức một cách tốt 
nhất, giúp trẻ thêm mạnh dạn tự tin, có tinh thần đoàn kết, thân ái với bạn 
bè và có tinh thần tập thể cao.
 Tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mầm non đặc thù là dụng cụ có 
thể tự làm, vật dụng dễ kiếm, không tốn kém, chơi được ở mọi lúc, mọi 
nơi. Các trò chơi dân gian cho trẻ mầm non như: Đánh chuyền, ô ăn 
quan, trốn tìm, bịt mắt bắt dê Cho đến các trò chơi kết hợp với hát đồng 
dao như thả đỉa ba ba, nu na nu nống, dung dăng dung dẻ Được các cô 
giáo thường xuyên tổ chức cho trẻ chơi trong hoạt động phù hợp trong 
ngày.Trò chơi dân gian rất đa dạng, phong phú nên giáo viên đã linh hoạt, 
sáng tạo kết hợp được rất nhiều trò chơi dân gian vào các hoạt động hằng 
ngày của trẻ ở trường như hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động ngoài 
trời, hoạt động chiều Trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay, 
để văn hóa truyền thống thấm dần vào tâm hồn trẻ thơ, việc giữ gìn và tổ 
chức trò chơi dân gian cho trẻ mầm non. Trong trường mầm non mang 
hiệu quả giáo dục tích cực. Các giáo viên sẽ tiếp tục tổ chức các hoạt động 
và phổ biến rộng hơn các hoạt động vui chơi, trò chơi dân gian để trẻ có 
thể tiếp cận được mọi lúc, mọi nơi, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn cũng 
như phát triển toàn diện cho trẻ
 * Trong hoạt động học
 Tôi lựa chọn những trò chơi dân gian phù hợp để lồng ghép vào hoạt 
động học làm sao cho tiết học diễn ra một cách nhẹ nhàng, tự nhiên mà 
vẫn đảm bảo được nội dung và tính chất đặc trưng của hoạt động đó, giúp 
trẻ tham gia hoạt động sôi nổi, hứng thú khi học và chơi. Và lựa chọn trò 
chơi cũng phải phù hợp với từng môn học:
 Ví dụ : Hoạt động phát triển thể chất: Đưa trò chơi dân gian vào để rèn 
luyện thân thể cho trẻ, giúp trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, tự tin và mạnh dạn 
hơn, trẻ có thể tinh mắt hơn và có sức bền, dẻo dai hơn khi vận động như 
chạy, nhảy qua các trò chơi “ Mèo đuổi chuột, đua thuyền trên cạn, 
gánh lúa qua cầu, Rồng rắn lên mây, Kéo co, Cướp cờ” ..
 (Hình ảnh 5. Trẻ đang chơi trò chơi“ Đua thuyền trên cạn”)
 Ngoài ra tôi cũng lựa chọn một số trò chơi dân gian đơn giản nhẹ 
nhàng nhằm gây hứng thú cho trẻ trong các hoạt động học khác như trò 
chơi (Chi chi chành chành, tập tầm vông )
 (Hình ảnh 6. Trẻ đang chơi trò chơi Xúc xắc, xúc xẻ )
 * Hoạt động ngoài trời - Giao lưu 12 / 25
 Có thể sử dụng trò chơi dân gian trong nhiều thời điểm khác nhau khi 
tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ: khơi gợi hứng thú của trẻ, quan sát 
có chủ đích, chơi tự do, 
 (Hình ảnh 7 . Giao lưu trò chơi dân gian giữa các khối lớp)
 Ngoài ra còn có thể tổ chức trò chơi dân gian lồng ghép trong các hoạt 
động Giao lưu các trò chơi giữa các khối lớp. Việc tổ chức giao lưu các 
trò chơi nhằm giúp trẻ thêm tự tin, mạnh dạn, trẻ biết chơi đoàn kết với 
bạn, tạo cho trẻ không khí vui vẻ thoải mái từ đó giúp trẻ thêm yêu thích 
các trò chơi dân gian hơn. Cách thực hiện như sau: Giáo viên xây dựng kế 
hoạch giao lưu các trò chơi vận động, trò chơi dân gian phù hợp với trẻ 
của mình và mỗi một tháng sẽ tổ chức giao lưu 1-2 lần, hình thức giao lưu 
gồm có 3 phần chính: Phần : Chào hỏi, phần 2 thì tài ( chơi các trò chơi), 
phần 3 Nhanh khéo.
 Qua việc tổ chức cho trẻ giao lưu các trò chơi dân gian, tôi nhận thấy 
rằng trẻ biết nhiều trò chơi, thuộc nhiều bài đồng dao, ngôn ngữ của trẻ 
tiến bộ hơn,mạnh dạn, tự tin, giáo viên có kinh nghiệm tổ chức hơn
 Và khi lồng ghép các trò chơi dân gian trong bất kỳ hoạt động nào đều 
cần phải đảm bảo:
 + Phù hợp với nội dung của hoạt động
 + Không chiếm nhiều thời gian hay làm rối loạn nội dung của hoạt 
động trọng tâm.
 + Đảm bảo tính vừa sức đối với trẻ
 + Tổ chức trò chơi dựa trên hứng thú của trẻ theo định hướng lấy trẻ 
làm trung tâm.
 *Tổ chức trò chơi thông qua hội thi
 Căn cứ theo kế hoạch của Phòng và cũng như của nhà trường, giáo 
viên tổ chức cho trẻ chơi và tìm hiểu về các trò chơi dân gian qua cuộc thi 
Bé với trò chơi dân gian nhằm mục đích giúp trẻ hiểu rõ hơn về trò chơi 
dân gian Việt Nam. Trẻ có cơ hội để nói lên ý kiến và những hiểu biết của 
mình về các trò chơi đó.
 Ví dụ: Cuộc thi “Bé với trò chơi dân gian” cấp trường tổ chức với 3 
phần thi:
 + Chào hỏi được diễn ra trong năm phút: cô và trẻ sáng tác những bài 
vè theo chủ điểm của tháng, áp dụng vào một trò chơi dân gian nào đó 
biểu diễn dưới nhiều hình thức: đọc, hát, phân vai hay đóng kịch nói về 
cuộc thi này.
 + Bé thi tài: được diễn ra trong mười phút: Trẻ được xem tranh ảnh, 
băng đĩa, hoặc nghe những bài đồng dao của các trò chơi dân gian và trả 
lời nhanh.
 + Đua tài (Bé với các trò chơi dân gian): tổ chức cho các đội thi các trò 
chơi: Kéo co, đua thuyền, gánh lúa qua cầu
 Ở độ tuổi mẫu giáo 5 tuổi, trẻ đã có một số kỹ năng hoạt động, vì vậy 
có thể cho trẻ tham gia vào nhiều việc hơn, nhằm khuyến khích tính độc 13 / 25
lập của trẻ. Để tổ chức hội thi thành công và đạt hiệu quả trước hết cần lên 
kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ cho từng giáo viên trong lớp và cho 
từng trẻ cùng thực hiện.Tổ chức tốt các hội thi là cơ hội tuyên truyền tích 
cực đến các bậc cha mẹ và nhân dân có nhận thức đầy đủ, tham gia tích 
cực trong phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
 (Hình ảnh 8. Trẻ tham gia hội thi Bé với trò chơi dân gian cấp Tiểu 
khu)
 Qua việc tiến hành cho trẻ được tham gia cuộc thi Bé với trò chơi dân 
gian cấp trường, tôi nhận thấy rằng trẻ lớp tôi tự tin giao tiếp hơn, biết 
cách chơi các trò chơi và đặc biệt là rất mạnh dạn khi chơi, biết hỗ trợ 
nhau. Kết quả đạt được là lớp tôi đạt giải nhất cuộc thi Cấp trường và đạt 
giải nhì cấp Tiểu khu
 ( Hình ảnh 9:Trẻ đạt giải Nhì cuộc thi Bé với trò chơi dân gian Tiểu 
khu)
 2.4. Giải pháp 4. Động viên tất cả các trẻ tham gia chơi
 Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất 
cả những ai muốn chơi, không quy định số người chơi, càng đông càng 
tốt. Vì vậy tôi luôn khuyến khích, động viên trẻ cùng chơi bằng cách trao 
đổi, bàn bạc và thăm dò ý kiến trẻ trước, cần để trẻ thấy, mỗi trò chơi đều 
là một trải nghiệm thú vị cùng cô và bạn bè. Không nên ép trẻ nếu trẻ 
không muốn, tất cả phải dựa trên tinh thần tự nguyện của trẻ., để tạo tính 
tích cực chủ động của trẻ trong quá trình chơi, làm cho trò chơi mang tính 
tập thể cao. Trong khi chơi, mọi em đều bình đẳng như nhau.
 Nếu bạn nào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác 
sẽ bị tập thể phê bình, loại trừ bằng cách không cho chơi chung, từ đó 
giáo dục trẻ tính kỷ luật, kỷ cương, tự trọng và trung thực, qua đó tinh 
thần tập thể của các trẻ được nâng lên.
 Trẻ em thường thích được khen, nếu ta khen đúng lúc và kịp thời sẽ 
động viên trẻ tham gia chơi tốt và trẻ sẽ hứng thú, tích cực trong khi chơi. 
Để các cháu mạnh dạn, tự tin, tôi luôn khuyến khích động viên trẻ tham 
gia chơi. Tôi thường xuyên quan tâm và luôn động viên khích lệ các cháu 
cháu nhút nhát, ít tham gia vào các hoạt động học, chơi với các bạn.
 Điều quan trọng là muốn tất cả các cháu đều tham gia tốt cô phải luôn 
gần gũi với trẻ, là người bạn cùng chơi với trẻ và thường xuyên theo dõi, 
quan sát giúp đỡ trẻ khi cần thiết, phát hiện kịp thời những cháu có tiến bộ 
trong khi chơi để động viên trẻ, tạo cho trẻ tâm thế thoải mái khi tham gia 
vào trò chơi từ đó trẻ sẽ mạnh dạn tư tin hơn trong khi chơi, có như vậy 
việc tổ chức trò chơi mới đạt hiệu quả cao. Cách thực hiện như sau: Ưu 
tiên chọn những trò chơi cần số lượng trẻ tham gia đông: Kéo co, Bịt mắt 
bắt dê, trồng nụ trồng hoa, Rồng rắn lên mây, Đua thuyền trên cạn, Nu na 
nu nống, Đi cà kheo
 Ví dụ: Chơi trò chơi “Mèo đuổi chuột” mỗi một trẻ thêm vào thì vòng 
tròn chỉ rộng ra một chút chứ trò chơi không hề thay đổi. Hay trò chơi 
“Rồng rắn lên mây” thêm một người, thì “cái đuôi” sẽ dài ra một chút và 14 / 25
tất cả mọi người đều được chơi, được chạy, được vui, với những trò chơi 
khác cũng vậy.
 Hình ảnh 10. Trẻ chơi mèo đuổi chuột
 Trong quá trình chơi, mọi trẻ đều bình đẳng như nhau. Nếu trẻ nào ích 
kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê 
phán, loại trừ bằng cách ra ngoài một lần chơi. Qua đó tinh thần tập thể 
của trẻ được nâng lên.
Bên cạnh việc động viên khuyến khích những trẻ chơi tốt, tôi luôn chú ý 
tạo cơ hội cho những trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin được tham 
gia vào trò chơi tránh để tình trạng những trẻ nào nhanh nhẹn, hoạt bát thì 
luôn được chọn chơi chính, còn những trẻ nhút nhát thì chỉ ở dưới cổ vũ.
 Ví dụ: Trong trò chơi “Bịt mắt bắt dê” tôi mời những trẻ nhút nhát lên 
chơi chính đóng làm người đi bắt dê. Và trong khi chơi nếu trẻ chơi tốt tôi 
kịp thời khen ngợi trẻ luôn để trẻ tự tin, mạnh dạn hơn.
 2.5. Giải pháp 5 : Cho trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian quen thuộc.
 Xã hội ngày càng hiện đại, đôi khi chúng ta bỏ lỡ những trò chơi dân 
gian đã gắn liền với tuổi thơ của chúng ta để cho các bé chơi những trò 
chơi hiện đại được cài đặt trên máy tính, điện thoại. Điều đó khiến các bé 
trở nên lười vận động, lười tư duy, không có cơ hội để rèn luyện sức khỏe 
của mình. 
 Có thể nói, mỗi trò chơi dân gian là một "tấm vé tuổi thơ" được các bé 
đón nhận một cách hào hứng và say mê. Tiếng cười giòn tan, gương mặt 
rạng rỡ của các bé khi được ngược dòng thời gian trở về với ngày xưa vốn 
chỉ được nghe qua lời kể của ông bà, bố mẹ đã nói lên tất cả. Một sớm 
tinh sương, một phiên chợ quê, đôi quang gánh, trò chơi bắt vịt, nướng 
khoai giản dị thôi mà chứa đựng trong đó bao la hồn Việt.
 Vì vậy việc tạo cơ hội cho trẻ tự tổ chức một số trò chơi dân gian gần 
gũi quen thuộc với trẻ sẽ thúc đẩy sự say mê, hứng thú chơi, bộc lộ và 
phát triển tính tự lập của trẻ trong khi chơi trò chơi dân gian. Nó tạo điều 
kiện cho nhóm trẻ được sáng tạo trong quá trình chơi, tìm cách giải quyết 
vấn đề mà nhiệm vụ chơi đặt ra.
 Trong quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ, tôi luôn khơi gợi hứng 
thú để trẻ tự lựa chọn trò chơi, nhóm chơi, bạn chơi; tạo sự cân bằng giữa 
các nhóm chơi. Không ép buộc, gò bó trẻ vào nhóm chơi, không áp đặt trẻ 
theo suy nghĩ của cô.
 Để làm được điều đó, tôi là người chủ động tìm kiếm và tạo ra góc 
chơi thuận lợi cho trẻ như: Không gian chơi, địa điểm, đồ dùng, vật liệu 
chơi mang tính thiên nhiên để tạo hứng thú cho trẻ.
 Trong quá trình trẻ tự tổ chức các trò chơi dân gian quen thuộc, tôi 
luôn quan sát theo dõi trẻ chơi để kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ trẻ khi cần thiết. 
Luôn khích lệ động viên trẻ tự tổ chức chơi
 Hình ảnh 11: Trẻ chơi Trồng nụ trồng hoa
 3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại đơn vị: 15 / 25
 Sau khi tôi nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp trên vào quá trình 
tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi tôi thu được kết quả như 
sau:
 3.1. Về phía giáo viên:
 Nhận thức rõ và hiểu sâu hơn về tầm quan trọng của trò chơi dân gian 
đối với sự phát triển toàn diện của trẻ.
 Giúp cho tôi tự tin, sáng tạo, linh hoạt trong cách tổ chức các hoạt động 
giáo dục ý thức bảo vệ môi trường tại trường mầm non.
 Đội ngũ giáo viên linh hoạt, sáng tạo và thoải mái hơn khi tổ chức cho 
trẻ hoạt động .
 Được nhà trường và đồng nghiệp tin tưởng, đánh giá cao, trẻ yêu quý, 
phụ huynh tin tưởng gửi gắm con em vào lớp học
 Giáo viên thường xuyên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân trong các 
hoạt động. Biết cách lựa chọn trò chơi phù hợp với trẻ.. 
 3.2. Về phía phụ huynh.
 Đã chủ động kết hợp với giáo viên sưu tầm, tổ chức, hướng dẫn cho trẻ 
chơi trò chơi dân gian.
 Phụ huynh cũng đã dành nhiều thời gian hơn để chơi cùng trẻ và tham 
gia các hoạt động của trường, của lớp.
 Phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng và phối hợp với giáo 
viên trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ. Nhờ vậy mà mối 
quan hệ giữa cô, trẻ và phụ huynh ngày càng gần gũi hơn.
 3.3. Về phía trẻ:
 Những kết quả đạt được trên trẻ thể hiện rõ qua bảng khảo sát ở đầu 
năm và cuối năm :
 Bảng khảo sát 2: Sau khi thực hiện biện pháp
Nội dung Tổng Tháng 9/ 2023 Tháng 5/ 2024
 số 
 Số Đạt Chưa Đạt Số trẻ Đạt Chưa Đạt 
 trẻ
 trẻ tỷ lệ đạt tỷ lệ đạt tỷ lệ đạt tỷ lệ 
 đạt % % % %
Trẻ yêu 16 8 50 8 50 16 100 0 0
thích trò 
chơi dân 
gian
Trẻ thuộc 16 6 37,5 10 62,5 13 81,25 3 18,75
lời đồng 
dao, chơi 
đúng luật
Trẻ mạnh 16 7 43,75 9 56,25 14 87,5 2 12,5
dạn tự tin 
khi tham 
gia các trò 
chơi
Trẻ thể 16 8 50 8 50 13 81,25 3 18,75
hiện tinh 16 / 25
thần đoàn 
kết và biết 
giúp đỡ bạn 
khi chơi
Trẻ biết tự 16 7 43,75 9 56,25 13 81,25 3 18,75
tổ chức trò 
chơi
 Nhìn vào bảng trên ta thấy trẻ có sự khác biệt rõ ràng giữa số liệu 
khảo sát đầu năm và cuối năm. Trẻ đã có kỷ năng chơi các trò chơi dân 
gian phù hợp với lứa tuổi, thuộc lời các bài đồng dao, ca dao khi tham gia 
vào các trò chơi, chơi tích cực và hứng thú. Mức độ đạt được cuối năm so 
với đầu năm cao hơn nhiều.
 - 100% trẻ rất yêu thích và hứng thú tham gia vào các trò chơi dân gian 
ở lớp. 
 - 100% trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về 
các trò chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc.
 - 81,25% trẻ thuộc lời đồng dao, chơi đúng luật
 - 81,25%Trẻ nhanh nhạy trong các tình huống, trẻ đã biết tự tổ chức 
những trò chơi dân gian đơn giản với các bạn trong lớp.
 - 87,27% trẻ mạnh dạn tự tin tham gia các trò chơi.
 Đặc biệt, thông qua các trò chơi dân gian, nhận thức và thể lực của trẻ 
được nâng lên rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, tự tin hơn khi giao tiếp với mọi 
người xung quanh. 
 Trò chơi dân gian đã giúp trẻ trong lớp thêm gắn bó với nhau, nâng 
cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của lớp.
 Điều này chứng tỏ các biện pháp đưa ra có được những kết quả nhất 
định và có thể áp dụng cho nhiều năm học tiếp theo. 
 4. Hiệu quả của sáng kiến
 4.1. Hiệu quả về khoa học:
 Với đề tài này Tôi nhận thấy về mặt khoa học nó có những biện pháp 
rất hữu ích và lôgic, có tính sáng tạo mới và đặc biệt là có hiệu quả rất cao 
có thể cải tiến và dễ dàng áp dụng vào các độ tuổi khác nhau.
 4.2. Hiệu quả về kinh tế:
 Sáng kiến đã được áp dụng tại trường mầm non của tôi thu được kết 
quả như sau: 
 Khi thực hiện các biện pháp tiết kiệm thời gian nghiên cứu, áp dụng 
thực hiện hiệu quả cao hơn so với những giải pháp cũ
 Giáo viên dễ dàng thực hiện và tìm hiểu, tiết kiệm chi phí và thời gian.
 Sáng kiến có tính thuyết phục cao, thực hiện dễ dàng nhưng không đòi 
hỏi phải tốn kém kinh phí quá nhiều
 4.3. Hiệu quả về xã hội:
 Sáng kiến giúp phụ huynh có cái nhìn mới về trò chơi dân gian và việc 
tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mọi lúc, mọi nơi. Phụ huynh đã hiểu 
được vị trí, tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian. 17 / 25
 Thu hút được sự quan tâm và huy động các nguồn lực từ phụ huynh, 
cộng đồng xã hội tham gia vật chất, tinh thần và có các hoạt động thiết 
thực nhằm hỗ trợ nhà trường, giáo viên và trẻ, để trẻ có môi trường học 
tập và vui chơi tuyệt đối an toàn.
 Nhà trường tăng cường công tác, tham mưu vận động, chú trọng việc 
xây dựng kế hoạch, từ đó có những lớp tập huấn và bồi dưỡng thường 
xuyên để giáo viên có kiến thức và kỹ năng tổ chức các trò chơi dân gian 
một cách hiểu quả nhất và truyền tải được nét đẹp, niềm yêu thích trò chơi 
dân gian đến trẻ của mình.
 Thông qua việc kết hợp với phụ huynh tôi cảm thấy sự trẻ được quan 
tâm nhiều hơn, giữ phụ huynh và giáo viên không còn rào cản về mặt vị 
trí. Trẻ luôn được tạo điều kiện tốt nhất để học tập và vui chơi phát triển 
đúng theo lứa tuổi của mình.
 Trẻ được sống đúng nghĩa với tuổi thơ của mình. Góp phần giữ gìn và 
phát huy bản sắc văn hoá Việt Nam nói chung và nét đẹp của trò chơi dân 
gian nói riêng.
 Trẻ có kiến thức, khả năng nhận biết các trò chơi dân gian, yêu thích 
trò chơi dân gian.
 Trong quá trình thực hiện tôi thấy trẻ có kết quả tiến bộ rõ rệt trong khi 
giao tiếp. Trẻ tự tin bày tỏ ý kiến của mình qua các hoạt động học, hoạt 
động vui chơi, hoạt động tập thể.
 5. Tính khả thi của sáng kiến 
 Các giải pháp của sáng kiến đưa ra đã được áp dụng trong nhà trường 
và đạt hiệu quả cao, công tác giáo dục được nâng lên rõ rệt; hiện nay đã 
và đang áp dụng trong trường của Tôi, các trường bạn có thể tham khảo 
sử dụng.
 Tuy nhiên vận dụng những biện pháp đó như thế nào để có hiệu quả tốt 
thì còn tùy thuộc vào điều kiện thực tế của từng trường, từng địa phương 
và khả năng vận dụng của từng giáo viên như thế nào để đạt kết quả cao.
 6. Thời gian thực hiện đề tài, sáng kiến.
 Nghiên cứu từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 5 năm 2024, củng cố và 
thực hiện áp dụng từ tháng 09 năm 2024 tới các năm tiếp theo
 7. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến
 Về kinh phí thực hiện đề tài sáng kiến này thì hầu hết là tôi tự tìm tòi 
tài liệu nghiên cứu trên internet, còn những đồ dùng đồ chơi phục vụ cho 
trẻ chơi thì tôi tận dụng những nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có tại địa 
phương và nhờ sự hỗ trợ của phụ huynh.
 Kinh phí dự kiến đã sử dụng cho đề tài này trong cả năm học khoảng 
2000.000 VNĐ
 PHẦN THỨ 3. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT.
 Để thực hiện có hiệu quả các biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho 
trẻ mẫu giáo 5 tuổi, tôi mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị như sau:
 - Đối với giáo viên: 18 / 25
 Tôi mong muốn có cơ hội được giao lưu trao đổi học hỏi kinh nghiệm 
với đồng nghiệp ở các trường, được tham gia nhiều lớp tập huấn về tổ 
chức các trò chơi dân gian cho trẻ và trang bị thêm các tài liệu hướng dẫn 
tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ.
 Tạo điều kiện cho giáo viên được tham quan học tập cách xây dựng 
góc trò chơi dân gian, các ngày hội trò chơi dân gian ở các trường trong 
tỉnh.
 -Đối với nhà trường:
 Để có kho tàng trò chơi dân gian phục vụ cho trẻ trong các hoạt động 
ở lớp, đề nghị nhà trường cấp phát tài liệu cho giáo viên về “Hướng dẫn 
tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo”, “Một số trò chơi dân gian 
dành cho trẻ thơ” tạo điều kiện cho giáo viên tham khảo.
 - Đối với phòng giáo dục:
 Tăng cường bồi dưỡng kiến thức kỹ năng, nhận thức đúng đắn của 
giáo viên về tầm quan trọng của trò chơi dân gian đối với tuổi thơ của trẻ.
 Tổ chức các hội thi tạo cơ hội cho trẻ được tham gia các trò chơi dân 
gian.
 Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh nghiệm này là do bản thân tôi viết 
không sao chép của ai.
 Ngày ..tháng ..năm .......
 XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN Người viết sáng kiến
 (ký tên, đóng dấu) (ký tên)
 PHẦN IV .TÀI LIỆU THAM KHẢO
 1. Nguyễn Quang Uẩn- Nguyễn Văn Lũy- Đinh Văn Vang. 
 Giáo trình “Tâm lý học đại cương”. Nhà xuất bản Đại học Sư 
 Phạm.
 2. Trần Hòa Bình và Bùi Lương Việt (2007), Trò chơi dân 
 gian trẻ em, NXB Đại học Sư phạm. 19 / 25
 3. Nguyễn Thị Ánh Tuyết- Nguyễn Như Mai- Đinh Thị Kim 
Thoa “Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non”. Nhà xuất bản Đại 
học Sư Phạm.
 4. Chương trình nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo 
5-6 tuổi.
 5. Hướng dẫn thực hiện kế hoạch năm học 2023-2024 của 
Phòng GD-ĐT huyện Ba vì
 6. Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học 2023-2024 của 
Trường Mầm Non Ba vì- huyện Ba vì – Thành phố Hà Nội
 7. Trang Web: thưvientructuyenviolet.com.vn
 8. Trang Web: Luanvan.co
 PHẦN V. HÌNH ẢNH MINH HOẠ CHO ĐỀ TÀI
 Hình ảnh 1. Trẻ đang chơi trò chơi “Nu na, nu nống 20 / 25
 (Minh chứng cho giải pháp 1)
 Hình ảnh 2: Đồ dùng trò chơi Gánh lúa qua cầu
 (Minh chứng cho giải pháp 2)
Hình ảnh 3. Cô và trẻ đang đọc đồng dao: Rồng rắn lên mây
 (Minh chứng cho giải pháp 2 )