Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp lồng ghép chương trình giáo dục steam cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường Mầm non

 MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ...................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài: ...........................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu: .....................................................................................1
3. Đối tượng nghiên cứu. ....................................................................................2
4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm.....................................................................2
5. Phương pháp nghiên cứu. ...............................................................................2
6. Phạm vi và thời gian nghiên cứu.....................................................................2
PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. ..........2
1.Cơ sở lý luận. ...................................................................................................2
2. Khảo sát thực trạng. ........................................................................................3
3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện:................................................................4
4. Những biện pháp thực hiện (Biện pháp chính) ...............................................4
5. Những biện pháp thực hiện: (Phương pháp từng phần)..................................5
5.1. Biện pháp 1: Nghiên cứu tài liệu về hoạt động STEAM .............................5
5.2. Biện pháp 2:Xây dựng môi trường hoạt động STEAM................................6
5.3 Biện pháp: Ứng dụng công nghệ và tích hợp các yếu tố STEAM vào giảng 
dạy, Lồng ghép các dự án STEAM trong các hoạt động của trẻ ........................8
5.4 Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh phát triển sự sáng tạo của trẻ 
qua phương pháp STEAM.................................................................................10
6. Kết quả sau khi thực hiện đề tài....................................................................12
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .............................................14
1. Kết luận.........................................................................................................14
2. Khuyến nghị..................................................................................................14
PHẦN IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHẦN V. HÌNH ẢNH MINH HỌA CHO CÁC BIỆN PHÁP PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
 1. Lý do chọn đề tài:
 Giáo dục mầm non là một mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc 
dân, chịu trách nhiệm chăm sóc giáo dục trẻ từ 0-6 tuổi. Đây là giai đoạn đặt nền 
móng đầu tiên quan trọng của nhân cách con người.
 STEAM là phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt 
động trải nghiệm sáng tạo. Giáo dục STEAM tập trung vào những yếu tố quan 
trọng như: Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ 
thuật), Math (Toán học). Theo đó, Mô hình giáo dục STEAM là quá trình tích 
hợp kiến thức giữa các môn khoa học, kỹ thuật, toán học, công nghệ, qua đó xây 
dựng cho học sinh các kỹ năng được kết hợp hài hòa từ kiến thức của các bộ 
môn nói trên để sử dụng khi làm việc trong thế giới công nghệ ngày nay. Các 
kiến thức và kỹ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp 
học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể thực hành và tạo ra 
được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày. Trẻ mầm non không học lý 
thuyết hàn lâm, qua những lời nói suông, giảng giải mà chúng học qua chính 
những trải nghiệm - thực làm, thực học.
 Đặc điểm tư duy của trẻ mầm non là tư duy trực quan. Vì thế khi cho trẻ 
quan sát và thực hiện một thí nghiệm khoa học, hãy chỉ tập trung vào việc đặt 
câu hỏi để trẻ tự nói ra những thay đổi, những hiện tượng mà trẻ nhìn thấy và 
nghe thấy. Tránh giải thích dài dòng về nguyên lý khoa học, mà hãy tập trung 
vào giúp trẻ phát hiện những thay đổi, những diễn biến của hiện tượng. Với các 
nguyên lý khoa học phức tạp trẻ sẽ tiếp tục được tiếp cận ở các cấp học cao hơn. 
Giáo dục STEAM sẽ phá đi khoảng cách giữa hàn lâm và thực tiễn, tạo ra những 
con người có năng lực làm việc một cách sáng tạo. Là một giáo viên đứng lớp 5 tuổi, hàng ngày được tiếp xúc gần gũi với 
trẻ, hiểu được mức độ nhận thức của trẻ, bản thân tôi luôn mong muốn được áp 
dụng phương pháp học tập này cho học sinh của mình giúp trẻ sáng tạo hơn, 
chủ động hơn để các con tìm ra nguyên lý khoa học ngay trong những hoạt 
động đơn giản. Với mong muốn trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài:“Một số biện 
pháp lồng ghép chương trình giáo dục steam cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong 
trường Mầm non”.
 2. Mục đích nghiên cứu:.
- Mục tiêu chung:
 Thực hiện kế hoạch chỉ đạo của PGD &ĐT về việc ứng dụng phương 
pháp giáo dục STEAM trong tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ mẫu 
giáo. Chương trình giáo dục Mầm non đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt 
động phù hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ, khuyến khích trẻ hoạt 
động chủ động tích cực, hồn nhiên vui tươi, thể hiện hết khả năng của bản 
thân; đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong 
việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ linh hoạt và 
sáng tạo nhất, thực hiện đúng phương châm “Học bằng chơi – Chơi mà học”, 
đáp ứng mục tiêu phát triển toàn diện trẻ về mọi mặt.
- Mục tiêu riêng:
 Năm học 2023-2024 trường Mầm non Minh Quang B Áp dụng phương 
pháp giáo dục STEAM vào các hoạt động giáo dục trẻ mẫu giáo nhằm nâng cao 
chất lượng giáo dục. Trong đó nhà trường tập trung chỉ đạo, kiểm tra, hướng 
dẫn, giám sát đối với các hoạt động: Từ việc chủ động xây dựng kế hoạch giáo 
dục nội dung giáo dục ứng dụng phương pháp STEAM với các dự án cụ thể, gần 
gũi và thiết thực xuyên suốt các chủ đề giáo dục trong năm học; đến việc tổ chức 
thực hiện dự án, kết quả thực hiện dự án. Tổ chức sinh hoạt chuyên đề để trao đổi chia sẻ, thảo luận các nội dung áp 
dụng phương pháp giáo dục STEAM vào chương trình sao cho phù hợp với đặc 
điểm của trẻ, của lớp và của địa phương. Ban giám hiệu phân công hỗ trợ việc 
thực hiện chương trình giáo dục mầm non cho từng tổ khối trong trường. Tiếp 
tục phát huy vai trò nòng cốt của tổ chuyên môn trong việc tổ chức các buổi sinh 
hoạt chuyên môm nhằm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên cụ thể 
từng tuần, từng tháng và đối với từng giáo viên như: xây dựng các tiết mẫu, dự 
giờ, thao giảng chuyên đề, tổ giúp tổ, lớp giúp lớp, tổ chức hội giảng cấp trường 
chào mừng ngày 20/11. 
 3. Đối tượng nghiên cứu.
 Đối tượng nghiên cứu của đề tài là “Một số biện pháp lồng ghép chương 
 trình giáo dục steam cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường Mầm non”.
 4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm.
 - Trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi.
 - Số lượng trẻ: 30 trẻ
 5. Phương pháp nghiên cứu.
 - Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi.
 - Nghiên cứu các loại sách, tài liệu hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo 
 dục của Steam cho giáo viên mầm non của vụ giáo dục mầm non.
 - Các chuyên đề giáo dục mầm non mới lấy trẻ làm trung tâm
 6. Phạm vi và thời gian nghiên cứu.
- Tại lớp 5 tuổi A2- Trường mầm non Minh Quang B.
 - Từ tháng 9/2022 đến tháng 4/2024. PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
 1.Cơ sở lý luận.
 STEAM là phương pháp giáo dục chủ yếu dựa trên thực hành và các 
 hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Thay cho các phương pháp giáo dục truyền 
 thống tại Việt Nam hiện nay, trẻ chỉ được học lý thuyết mà rất ít khi được 
 sử dụng các lý thuyết đã học vào thực tế. Kiến thức trẻ học được rất nhiều 
 nhưng trẻ lại không nhớ được lâu. Điều này vô hình gây ra khó khăn cho trẻ 
 trong việc áp dụng kiến thức vào các ứng dụng trong cuộc sống. 
 Đối với trẻ mầm non, việc ứng dụng Steam vào dạy cho trẻ những bài 
 học là vô cùng quan trọng. Thực hành là để giúp trẻ phát triển khả năng 
 kiểm soát và phối hợp các hoạt động của các bộ phận trên cơ thể, giúp trẻ 
 rèn luyện được tính tự lập và dần thích nghi với hoàn cảnh, môi trường 
 sống. Các bài học, bài tập thực hành của môn này còn góp phần rất quan 
 trọng trong sự phát triển trí tuệ, nhân cách và là kim chỉ nam hướng tâm 
 hồn trẻ đến với chân, thiện, mỹ.
 STEAM dựa trên lý thuyết giáo dục hiện đại, xem giáo viên là người hỗ 
trợ về học tập, không chỉ là người cung cấp kiến thức. Phương pháp này mang 
lại sự hứng khởi trong học tập nhưng vẫn đảm bảo việc nắm bắt kiến thức, 
giúp các em thật sự tương tác với môn học và học vì yêu thích, đồng thời kích 
thích sự tìm tòi khám phá. Mặt khác, việc đặt trẻ làm trung tâm sẽ giúp các em 
trở thành những nhà lãnh đạo mạnh mẽ, những nhà cải tiến đầy sáng tạo. Mô 
hình STEAM còn khá mới mẻ ở Việt Nam nhưng đã là “kim chỉ nam” rất thịnh 
hành trong lĩnh vực giáo dục ở các quốc gia phát triển hàng đầu trên thế giới 
như Mỹ, Nhật 
 Bởi vậy tôi muốn lồng ghép chương trình giáo dục Steam vào tổ chức 
hoạt động giáo dục cho trẻ 5- 6 tuổi, trong suốt giai đoạn này trẻ trải qua quá 
trình phát triển tâm sinh lý không ngừng và nổi bật nhất. Trẻ là những cá nhân học tập và khám phá thế giới xung quanh rất tinh tế bằng các giác quan nhạy 
bén của mình, từ đó hình thành nên tính độc lập và tự xây dựng mang nét riêng 
của từng cá nhân.
 2. Khảo sát thực trạng
Năm học 2023 - 2024, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5TA2 với 
sĩ số 30 trẻ trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã gặp một số thuận lợi và khó 
khăn như sau: 
* Thuận lợi: 
- Sở giáo dục đào tạo đã tổ chức lớp đào tạo cho các trường, bồi dưỡng phương 
pháp dạy học STEAM. Giáo viên đi đào tạo về tập huấn lại cho 100% giáo 
viên trong trường.
- Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của phòng GDĐT 
cùng với ban giám hiệu trường Mầm non Minh Quang B năng động, sáng tạo 
có tinh thần trách nhiệm cao, có đội ngũ giáo viên nhiệt tình năng nổ, yêu mến 
trẻ, có tinh thần đoàn kết và giúp đỡ nhau trong quá trình nghiên cứu. 
- Được sự quan tâm hỗ trợ của các bậc phụ huynh đã hưởng ứng tham gia các 
phong trào của nhà trường, của lớp nhiệt tình, thường xuyên ủng hộ những 
nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho các cháu. 
- Đa số trẻ đến lớp đều khoẻ mạnh, đúng độ tuổi có nề nếp học tập và đặc biệt 
trẻ rất ham tìm tòi và khám phá. 
 - Bản thân được đi kiến tập các tiết dạy STEAM do phòng GDĐT tổ 
chức, tôi đã nhận thức được sự quan trọng và tính cấp thiết về việc đổi mới 
phương pháp dạy học STEAM nên tôi cũng mạnh dạn áp dụng phương pháp 
STEAM vào quá trình soạn bài và lên lớp.
* Khó khăn Tài liệu về phương pháp giáo dục STEAM cho giáo viên tham khảo không 
nhiều và chưa phong phú. Đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho trẻ học tập theo 
phương pháp giáo dục STEAM còn hạn chế.
Giáo viên chưa có tài liệu hướng dẫn cụ thể, tự nghiên cứu tài liệu về phương 
pháp giáo dục STEAM qua mạng Internet 
Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho tiết dạy ứng dụng phương pháp STEAM còn hạn 
chế, chưa phong phú, chưa đa dạng 
Diện tích lớp hẹp , phòng ngủ không khép kín làm ảnh hưởng đến quá trình tổ 
chức hoạt động . 
3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện 
 Kết quả khảo sát đầu năm học 2023 – 2024
STT Nội dung Đạt Chưa đạt
 Số Trẻ % Số Trẻ %
1 Trẻ hứng thú với các hoạt động 26 86,7% 4 13,3 %
2 Hứng thú của trẻ với môi trường lớp 23 76,7% 7 23,3% 
 học 
3 Kỹ năng khi tham gia các hoạt động 20 66,7% 10 33,3%
 của trẻ 
4. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ( Biện pháp chính)
Biện pháp 1: Nghiên cứu các tài liệu về hoạt động steam
Biện pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động STEAM
Biện pháp 3: Ứng dụng công nghệ và tích hợp các yếu tố steam vào giảng dạy, 
Lồng ghép các dự án STEAM trong các hoạt động của trẻ.
Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh phát triển sự sáng tạo của 
trẻ qua phương pháp STEAM 5. Những biện pháp thực hiện: (Phương pháp từng phần)
5.1. Biện pháp 1: Nghiên cứu các tài liệu về hoạt động steam
 Năm học 2023 – 2024 nhà trường cử một số giáo viên đi tham gia lớp
 tập huấn “Dạy học theo phương pháp STEAM” do Sở giáo dục và đào tạo tổ
 chức. Giáo viên sau khi đi tập huấn về đã kiến tập toàn bộ những kiến thức đã 
học cho 100% giáo viên trong trường. Thông qua lớp học tôi nhận thấy việc 
dạy học ứng dụng phương pháp STEAM là cực kỳ cần thiết cho giáo dục mầm 
non. 
 Tham khảo lời khuyên từ các chuyên gia và giáo viên giảng dạy bằng 
cách vào nhóm zalo có cả chuyên gia giáo dục Singapo và các học viên của lớp. 
Nhóm thường xuyên có những trao đổi về những hoạt động ứng dụng phương 
pháp STEAM trong giảng dạy ở những cơ sở mầm non, những quốc gia khác 
nhau để tôi có thể cập nhật, mà còn hỗ trợ cho sự lưu loát, logic khi truyền tải
 kiến thức cho trẻ. Tôi luôn luôn học hỏi, tiếp cận với các tài liệu giáo dục chất 
lượng cao vừa cung cấp đủ kiến thức, vừa “thân thiện” và dễ hiểu đối với cả 
giáo viên và đối với cả trẻ. 
 Ban giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn trao đổi và thống nhất buổi 
sinh hoạt chuyên đề, buổi tọa đàm giúp cho giáo viên cùng nhau trao đổi, chia 
sẻ những vướng mắc trong quá trình thực hiện lồng ghép phương pháp STEAM 
vào giảng dạy. (Hình ảnh giáo viên đi tập huấn)
5.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động STEAM
Mục đích: Tận dụng các không gian trong và ngoài lớp học thiết kế các khu 
vực, các góc chơi với các học liệu phong phú tạo mọi cơ hội giúp trẻ phát triển 
tư duy sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề. 
Với mục đích như vậy tôi đã sắp xếp góc lớp theo các nguyên tắc. 
Sắp xếp góc lớp - Góc chơi phải hấp dẫn, thu hút trẻ chơi; Có tính kích thích, gợi mở, cuốn hút 
trẻ tò mò khám phá. 
(Phụlục 1-Hình ảnh 1+2+3+4+5)
Hình ảnh trang trí các góc chơi cho trẻ 
- Nguyên học liệu sử dụng vật thật, vật tự nhiên và các phế liệu tái sử dụng đảm 
bảo an toàn. 
- Thiết kế gồm có 3 khu vực: Giá để nguyên vật liệu, học liệu; Nơi trẻ chế tạo 
và trải nghiệm tạo ra sản phẩm; Nơi trưng bày sản phẩm. 
- Trẻ em cần rất nhiều vật liệu có thể sử dụng lâu dài và các bộ phận rời rạc để 
phục vụ cho quá trình chế tạo, điều chỉnh và hoàn thiện. Hãy sắp xếp và trưng 
bày các vật liệu một cách bắt mắt hấp dẫn để trẻ có thêm động lực sử dụng trí 
tưởng tượng của mình để sáng chế dựa trên những vật liệu đó. 
- Trẻ phải được hợp tác, tương tác, được thảo luận với nhau, được lựa chọn các 
đồ chơi khác nhau. 
- Góc chơi sắp xếp khoa học, dễ quản lý, bảo quản và thuận tiện vệ sinh. Cần 
sắp xếp góc chơi theo góc nhìn của trẻ (độ cao vừa phải để trẻ dễ thao tác với đồ 
dùng trong góc 
Cách sắp xếp không gian sáng tạo 
- Tận dụng các khu vực trong trường
Môi trường là người thầy thứ 3 dành cho học sinh. Căn cứ vào diện tích, khuôn 
viên nhà trường để xây dựng các khu vực và các góc chơi sau: 
+ Khu vực chơi tĩnh như góc sách (thư viện cộng đồng). 
+ Khu vực chơi động như góc chơi cát, nước, các đồ dùng phát triển thể 
+ Góc chơi theo chủ đề (toán, ngôn ngữ, nghệ thuật, khoa học ) 
+ Góc không gian sáng tạo. 
+ Góc chăm sóc vườn cây 
- Tạo một góc chơi trong lớp STEAM có thể đưa vào trong góc tạo hình, khám phá khoa học, nếu làm một 
góc riêng thì phải đảm bảo tiêu chí sáng tạo, tò mò, hứng thú của trẻ. Lớp học 
rộng có thể sắp đặt khoảng không gian dành riêng cho việc chế tạo và trải 
nghiệm, sáng chế với tên gọi là góc khám phá khoa học, những khu vực này 
thường có giá kệ để trưng bày và cất giữ vật liệu và dụng cụ, nguồn điện và bàn 
học lớn có thể để sát với góc nghệ thuật. 
Nếu lớp học không đủ rộng để tạo một không gian sáng tạo riêng biệt có thể tạo 
tại 1 bàn học của trẻ. Sắp xếp gần góc tạo hình, lắp ráp để trẻ kết hợp sử dụng 
nguyên vật liệu. 
Hãy tạo không gian sáng tạo và không gian cất giữ vật liệu gần nhau để trẻ có 
thể lấy vật liệu dễ dàng. Điều quan trọng nhất là trẻ phải biết được nơi cất giữ 
vật liệu chúng cần để hoàn thành nhiệm vụ. Khi bạn quan sát trẻ thực hiện thử 
thách, bạn có thể gợi ý và giúp trẻ sắp xếp các vật liệu theo hướng có lợi cho 
việc giải quyết vấn đề chứ không phải chỉ để trưng bày. 
Hãy sắp xếp và trưng bày các vật liệu một cách bắt mắt hấp dẫn để trẻ có thêm 
động lực sử dụng trí tưởng tượng của mình để sáng chế dựa trên những vật liệu 
đó. 
Cách tập hợp nguyên vật liệu 
Các nguồn học liệu từ: 
+ Đóng góp của các gia đình tại địa phương 
+ Đồ phế liệu. Chợ hoặc cửa hàng đồ cũ. 
+ Giáo viên và trẻ sưu tầm. 
Sắp xếp và trưng bày vật liệu 
Cách sắp xếp: Phân loại từng nguyên vật liệu để riêng từng rổ có dán tên nguyên 
liệu kèm hình ảnh để trẻ dễ tìm. Ví dụ: Rổ đựng lõi giấy, rổ đựng que kem, rổ 
dựng vải vụn, len Khi vật liệu được sắp xếp và trưng bày hợp lý, trẻ em sẽ thấy rõ và dễ dàng 
sửdụng hơn. Ví dụ, trẻ có thể tìm kiếm một vật liệu nào đó sẵn có để gắn 7 
một thanh gỗ với 1 chiếc kẹp phơi quần áo. Khi thấy một cách thức nào đó không 
thành công, trẻ sẽ quay lại với các món vật liệu và tìm giải pháp thay thế. 
Trẻ cũng sẽ thấy rằng mỗi vật liệu đều được sắp xếp ở một nơi hợp lý và điều 
đó giúp cho việc tìm kiếm và dọn dẹp trở nên dễ dàng hơn. Các hộp nhựa hoặc 
giỏ nhựa trong rất thích hợp để cất giữ vật liệu. Hãy để tất cả các vật liệu ở ngang 
tầm nhìn của trẻ. 
Bổ sung hoặc thay thế các vật liệu ngay khi cần thiết. Khay sáng chế không chỉ 
để dùng trong các thử thách chế tạo mà có thể đơn thuần chỉ là đồ dùng cho các 
hoạt động chế tạo và tinh chỉnh. Hãy chỉ cho trẻ thấy mỗi vật liệu đều được đặt 
ở một nơi riêng biệt và hướng dẫn trẻ cách đặt vật liệu về đúng nơi quy định. 
Hãy giới thiệu các sản phẩm mà trẻ đã hoàn thiện để các bạn khác có thể học 
hỏi. Điều này sẽ khuyến khích trẻ chia sẻ với mọi người về quy trình chế tạo sản 
phẩm và truyền cảm hứng sáng tạo cho các bạn khác. Một dự án có thể phải mất 
nhiều ngày để hoàn thiện. Hãy chọn một khu giá kệ để trưng bày các sản phẩm 
đang trong quá trình chế tạo và hoàn thiện để trẻ có thể tiếp tục và dần hoàn 
thành 
Sự an toàn: Để đảm bảo an toàn khi trẻ sử dụng các công cụ thật đòi hỏi trẻ 
phải biết chấp nhận và xử lý các tình huống rủi ro. Cho phép trẻ sử dụng công 
cụ thật sẽ khiến trẻ cảm thấy tự tin và độc lập vì nó đồng nghĩa với việc người 
lớn đặt niềm tin vào khả năng của trẻ. Vai trò của một người giáo viên là dạy trẻ 
sử dụng công cụ một cách an toàn và hướng dẫn trẻ kiểm soát công cụ đó. Ví 
dụ, hãy đặt ra các quy định về việc sử dụng súng bắn keo nhiệt độ thấp với một 
vài lưu ý khi sử dụng và hướng dẫn trẻ đặt súng bắn keo vào hộp thiếc khi không sử dụng. Khi thấy có rủi ro ảnh hưởng đến sự an toàn của trẻ, chỉ rõ và dạy trẻ 
cách sử dụng đồ vật an toàn. 
Sau khi áp dụng biện pháp này tôi nhận thấy trẻ hứng thú hơn khi tham gia các 
hoạt động của lớp cũng như kiến thức kỹ năng của trẻ nâng cao hơn rất nhiều.
5.3. Biện pháp 3: Ứng dụng công nghệ và tích hợp các yếu tố steam vào giảng 
dạy, Lồng ghép các dự án STEAM trong các hoạt động của trẻ.
* Ứng dụng công nghệ và tích hợp các yếu tố steam vào giảng dạy.
 STEAM là nơi giáo viên quyết định lĩnh vực nào sẽ tập trung vào trong 
các hoạt động tích hợp dựa vào lớp học, nội dung giờ học và học sinh . Việc 
tích hợp 5 thành phần STEAM với nhau sẽ được dựa theo 3 yếu tố : 
- Tích hợp với chủ đề chung: Với yếu tố này, giáo viên có thể tìm một quyển 
sách liên quan đến chủ đề chung, thiết lập thí nghiệm khoa học để dạy về chủ 
đề này cho học sinh. Sau đó giáo viên đưa ra một vấn đề tương tự được tìm 
thấy trong sách, hỗ trợ cho trẻ có cơ hội tìm các cách để giải quyết vấn đề, sau 
đó chọn một cách. Giáo viên cho trẻ thiết kế, xây dựng và thử nghiệm vật mẫu 
và cùng là cho trẻ trình bày về sản phẩm của mình . 
VD : Chủ đề nước và các hiện tượng tự nhiên Trẻ biết đặc điểm của nước là 
không màu, không mùi, không vị, nước có thể biến đổi màu, sự hòa tan của 
nước, vật chìm vật nổi trong nước. Trẻ biết được sự kì diệu của nước: Nước 
nóng hòa tan nhanh hơn nước lạnh, nước có thể di chuyển... Trẻ biết được ý 
nghĩa của đặc điểm hòa tan nước nóng, nước lạnh và sự di chuyển của nước 
đối với cuộc sống của con người. Trẻ tự sáng tạo và trải nghiệm. 
-Tích hợp theo vấn đề cần giải quyết ở thế giới thực 
Với yếu tố này, giáo viên có thể tìm một quyển sách liên quan đến vấn đề đang 
tồn tại, thiết lập thí nghiệm khoa học để dạy về vấn đề này cho học sinh. Sau 
đó giáo viên sẽ hỗ trợ cho trẻ tìm các cách để giải quyết vấn đề, sau đó chọn một cách. Giáo viên cho trẻ thiết kế, dựng và thử nghiệm vật mẫu và cuối cùng 
là cho trẻ trình bày về sản phẩm của mình.
Trong quá trình khám phá, trẻ được tự lên kế hoạch, tự thực hiện và điều hành 
các hoạt động trải nghiệm của chính mình, giáo viên chỉ có vai trò định hướng, 
hỗ trợ trẻ trong các hoạt động. Dạy học Dự án là một hình thức dạy học trong 
đó trẻ đóng vai trò trung tâm, dưới sự giúp đỡ của cô giáo, trẻ tự giải quyết 
một nhiệm vụ học tập mang tính phức hợp nào đó cả về lý thuyết lẫn thực 
hành. Qua đó trẻ tạo ra được các sản phẩm của mình và có thể giới thiệu chúng 
với mọi người. Với phương pháp dạy học Dự án, giáo viên không còn giữ vai 
trò chủ đạo mà là người hướng dẫn, giúp đỡ, tạo môi trường, tạo vai trò cho trẻ 
trong dự án, trẻ tự thực hiện các hoạt động, tự làm bài tập nhóm, thảo luận lựa 
chọn đề tài để làm báo cáo. Trẻ phải tự xử lí thông tin, tự phục vụ đảm bảo an 
toàn.
* Lồng ghép các dự án STEAM trong các hoạt động của trẻ.
 Từ những thực tiễn trên, bản thân tôi luôn suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu, 
tham khảo tài liệu để tìm ra những nội dung hoạt động có ứng dụng phương 
pháp giáo dục STEAM cho trẻ. Trước tiên tôi phải nghiên cứu chương trình, cập 
nhật thông tin từ chuyên đề, trên mạng Internet, tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm 
hiểu một số kiến thức về STEAM, về các hoạt động cho trẻ có thể áp dụng được 
phương pháp STEAM. Tôi đã có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm 
thực hiện được yêu cầu có ứng dụng phương pháp STEAM trong hoạt động 
ngoài trời. Sau khi đã lựa chọn được những dự án phù hợp tôi sẽ đưa vào lồng 
ghép trong các tháng để tổ chức các hoạt động trong dự án đó. Trong từng hoạt 
động cụ thể cần linh hoạt ứng dụng phương pháp STEAM để đạt được hiệu quả 
cao nhất. Tùy theo những dự án khác nhau thì cách thức tiếp cận và tổ chức cho 
trẻ là hoàn toàn khác nhau. Sau đây là một ví du cụ thể chúng tôi đã tiến hành. 
- Trong hoạt động học: Với nội dung kiến thức đã tìm hiểu tôi đã đưa vào kế hoạch năm học được triển 
 khai thông qua những dự án cụ thể để lồng ghép vào trong các tháng một cách 
 hiệu quả nhất, mỗi tháng có thể lồng ghép hai hoặc ba dự án phù hợp. Tháng 11 
 tôi đưa dự án “Chế tạo rô bốt”, tháng 12 có dự án “Làm khẩu trang”, tháng 2 có 
 dự án “Nghệ thuật làm tranh Mosaic từ vỏ Trứng” Bước đầu trẻ phát triển khả 
 năng giải quyết vấn đề, tư duy và sáng tạo. 
 Bảng xây dựng các dự án theo kế hoạch năm học trẻ 5-6 tuổi như sau:
STT Tháng Dự án Thời gian 
 thực hiện
1 9 + Dự án đèn lồng 2 buổi 
 + Làm ống đựng bút 2 buổi 
2 10 + Làm thiệp tặng mẹ 2 buổi 
3 11 + Sự đổi màu của hoa đậu biếc 1 buổi 
 +Quy trình pha nước chanh đường 1 buổi 
4 12 + Làm Khẩu trang 3 buổi 
 + Làm súng từ tàu chuối 2 buổi 
5 1 + Nghệ thuật làm tranh Mosaic từ vỏ Trứng 2 buổi 
6 2 + Làm chậu cây hút nước tự động 2 buổi 
7 3 + Làm đầu con sư tử từ bìa catton và lá cây 1 buổi 
8 4 + Làm ô tô chạy bằng động cơ 2 buổi 
 + Làm quạt mini 2 buổi 
9 5 + Sự biến đổi của màu sắc 2 buổi 
 + Hoạt động khám phá: 
 Bản chất của STEAM đã bao gồm có phần khám phá nên tích hợp 
 STEAM trong khám phá không có gì khó. Tất cả các tiết học khám phá đều có 
 phần khám khá, tuy nhiên với những tiết học khám phá thông thường chỉ có 
 phần khám phá đơn điệu, trẻ chỉ được thực hành thụ động qua phần hướng dẫn 
 của cô, trả lời các câu hỏi một cách vu vơ, không có cơ sở, hoặc chỉ là chút hiểu 
 biết ít ỏi của mình. Nhưng nếu cho ta thêm phần tạo ra tình huống để trẻ tìm 
 cách giải quyết, cho trẻ thời gian tự suy nghĩ tìm ra các cách giải quyết thì bài 
 học sẽ ý nghĩa hơn, sâu lắng hơn. Trong quá trình thực hiện những ý tưởng của mình, trẻ tự rút ra kinh nghiệm, kiến thức tăng chồng lên nhau, hoạt động càng 
nhiều, kiến thức càng cao. Hiệu quả của việc tiếp thu kiến thức tốt hơn. 
 (Phụ lục 2 – Hình ảnh 6+7)
 + Hoạt động tạo hình : 
 Chúng ta có thể thấy rõ trong STEAM có phần nghệ thuật và chính môn 
tạo hình cũng là một phần của tiết học STEAM, tuy nhiên nếu ta lồng ghép 
STEAM vào tạo hình thì nên thay đổi chút trong quá trình dạy thì hiệu quả sẽ 
tốt hơn rất nhiều.
 (Phụ lục 3 – Hình ảnh 8)
 (Phụ lục 3 – Hình ảnh 9+10+11+12+13+14)
 (Phụ lục 3 – Hình ảnh 15+16)
Ví dụ “Vẽ ngôi nhà xanh” tôi giao nhiệm vụ cho từng nhóm trẻ bằng cách cho 
trẻ được xem những video về các ngôi nhà trong thành phố, dày đặc, nóng bức 
bởi hiệu ứng nhà kính. Song nếu các con ở trong những ngôi nhà như này các 
con cảm thấy như nào, các sẽ mong muốn điều gì khi ở trong ngôi nhà đó? 
Những câu hỏi đặt ra khích thích trí tò mò và tưởng tượng của trẻ, trẻ sẽ đặt 
mình vào địa vị của những người khi đang ở trong nhà đó, vậy trẻ sẽ có rất nhiều 
ý tưởng khi vẽ lên các ngôi nhà trong tương lai mà không lo nghĩ nó bị sai hoặc 
không theo ý của cô giáo dạy. Vậy những tác phẩm của trẻ sẽ phong phú hơn, 
sáng tạo hơn. Trẻ vẽ theo ý tưởng, trẻ có thể vẽ theo nhóm 1 ngôi nhà to hay vẽ 
theo cá nhân trẻ. Khi trẻ vẽ xong cô chụp lại sản phẩm, trong thời điểm nào đó 
trong ngày tôi cho trẻ xem lại mẫu của mình và xem mẫu 1 số kiểu nhà, cấu tạo 
của ngôi nhà và lên ý tưởng, tìm kiếm ý tưởng bổ xung cho phù hợp với bản vẽ 
của trẻ. 
+ Hoạt động làm quen với toán: 
 Hoạt động cho trẻ làm quen với toán với việc hình thành kĩ năng toán 
sơ đẳng góp phần đáng kể để trẻ tham gia hoạt động STEAM. Trong mỗi bài học với các khái niệm khác nhau trẻ lại được tham gia các hoạt động vui chơi 
khác nhau. Tôi chọn lựa những nội dung ôn luyện sau tiết học mang tính ứng 
dụng thực tế để cho trẻ biết cách sử dụng các khái niệm toán khi giải quyết vấn 
đề để tạo ra sản phẩm trong hoạt động STEAM. 
 VD: Xây ngôi nhà xanh: Cô và các nhóm cùng nhau bắt tay để thực hiện “dự 
án ngôi nhà xanh”. Trẻ bàn bạc, phân công nhau từng phần của công việc: Dựng 
khung nhà, trang trí xung quanh ngôi nhà sao cho đẹp và có nhiều không gian 
xanh... Ngôi nhà của bé thật đẹp: Trẻ sử dụng nguyên vật liệu mình tìm kiếm 
được cùng với các nguyên vật liệu tạo hình để trang trí cho ngôi nhà theo sở 
thích của từng thành viên trong nhóm. Trong quá trình làm trẻ phải tự tính toán 
và tìm kiếm những nguyên vật liệu phù hợp với mong muốn mà trẻ dự định làm. 
Tất cả những điều đó đều đòi hỏi sự tính toán của trẻ. So sánh độ dài, độ lớn, 
chiều cao..., ký năng đếm, kỹ năng đo... 
 + Hoạt động làm quen với văn học: 
 Tất cả những câu chuyện trong chương trình giáo dục cho trẻ 5 tuổi đều 
được chọn lọc và mang ý nghĩa giáo dục cho trẻ. Câu chuyện về gia đình và 
những ngôi nhà thân yêu của trẻ. Ở mỗi câu chuyện đều có thể giáo dục cho trẻ 
tình yêu với gia đình, ngôi nhà, thiên nhiên, yêu gia đình và đây là cơ hội để cô 
khơi gợi lên cảm xúc của trẻ, cho trẻ mong muốn được thể hiện tình cảm của 
mình thông qua việc tạo ra những sản phẩm phù hợp theo nội dung của từng chủ 
đề mà tôi mong muốn. Trong các tiết học văn học thì tôi thường kể một mạch từ 
đầu đến cuối câu chuyện, sau đó đưa ra một loạt các câu dựa theo nội dung 
chuyện. 
 Nhưng nếu chúng ta sử dụng môn văn học vào STEAM thì vô cùng hữu 
ích. Tôi có thể tự bịa ra một câu chuyện sáng tạo dựa vào nội dung mà mình 
muốn giáo dục trẻ, sau đó tôi đưa ra các tình huống cho trẻ giải quyết, tôi lại dựa vào các tình huống mà trẻ đưa ra tiếp tục kể tiếp theo hướng trẻ mong muốn, có 
như vậy trẻ thích thú hơn và ghi nhớ hơn là kể theo lối mòn. 
- Trong hoạt động ngoài Trời: 
Qua nghiên cứu thực tế trên trẻ, điều kiện địa phương nơi tôi đang công tác, 
đặc điểm và ý nghĩa của hoạt động ngoài trời tôi thấy những nội dung có thể 
ứng dụng được steam trong hoạt động ngoài trời bao gồm: 
+ Hoạt động cùng gió. 
+ Hoạt động khám phá cùng nước. 
+ Hoạt động khám phá cùng các nguồn nguyên vật liệu thiên nhiên có trong 
môi trường ngoài trời. 
 (Phụ lục 4 – Hình ảnh 17+18+19+20)
 (Phụ lục 4 – Hình ảnh 21+22+23+24)
 (Phụ lục 4 – Hình ảnh 25+26+27+28)
 (Phụ lục 4 – Hình ảnh 29+30+31+32)
- Trong hoạt động góc: 
Ở góc xây dựng trẻ tự lắp ghép thiết kế các kiểu nhà mà trẻ đã từng thấy hay 
trong ý tưởng của trẻ. Từ những ngôi nhà đó trẻ sắp xếp tạo nên một không 
gian có rất nhiều kiểu nhà đa dạng. Kết thúc dự án, tất cả trẻ đều có cơ hội để 
thể hiện, giới thiệu về kết quả của mình khi tham gia dự án. 
Qua các tháng của từng dự án, trẻ được củng cố, rèn luyện kiến thức, kĩ năng 
trẻ đã biết, đồng thời thu nhận các kiến thức, kĩ năng mới một cách tự nhiên, 
thông qua trải nghiệm chứ không phải chỉ từ lời nói của người lớn. Điều quan 
trọng nhất trong mỗi dự án học tích hợp đó là làm sao để trẻ cảm thấy hứng thú 
với dự án đang được học. Điều này sẽ kích thích sự khám phá, tìm tòi xuất 
phát từ nhu cầu của bản thân trẻ và hứng thú hơn nữa khi trẻ được khám phá bằng chính những trải nghiệm trực tiếp của mình. Những trải nghiệm đó khiến 
cho bé nhớ lâu hơn và cảm thấy yêu thích việc học tập, kiến thức từ đó cũng 
được “ngấm” một cách tự nhiên. 
Lý thuyết đối với trẻ mầm non thường đi đôi với thực hành. Đặc điểm tư duy 
của trẻ mầm non là tư duy trực quan, trẻ học về tất cả những gì diễn ra xung 
quanh, ngay trong chính cuộc sống thực. Trẻ học không chỉ để ghi nhớ và trả 
bài, mà trẻ học nhanh nhất khi điều đó được ứng dụng vào chính cuộc sống 
hàng ngày. Phương pháp STEAM là 1 phương pháp mới cho trẻ mầm non. Vì 
vậy mà chúng ta cần đưa các bài dạy lý thuyết cho trẻ được trải nghiệm từ đó 
trẻ được thực hành: “Học mà chơi- chơi mà học”. Đặc biệt đối với trẻ 5-6 tuổi 
luôn có nhu tìm tòi, khám phá, tiếp cận thế giới xung quanh theo cách nghĩ 
riêng của từng trẻ. Cách tiếp cận dạy học theo phương pháp STEAM chắc chắn 
không phải là nhiệm vụ dễ dàng nhưng những lợi ích mà STEAM mang lại cho 
trẻ nhỏ và trường học thì rất lớn. Con đường tới STEAM là vô cùng thú vị. Khi 
quan sát một đứa trẻ khi được trải nghiệm thực làm cùng STEAM sẽ thấy 
chúng tập trung, say sưa, trí tưởng tượng được sáng tỏ, trí tò mò được thỏa 
mãn và hơn hết tình yêu, niềm đam mê với khoa học và công nghệ được nảy 
sinh. Tuy nhiên cũng có thể khó khăn nếu các nhà giáo dục bao gồm cả cha mẹ 
không thực sự hiểu rõ về STEAM và quan trọng hơn là hiểu về cách học của 
chính những đứa trẻ ở độ tuổi mầm non để có cách hỗ trợ trẻ tốt nhất. 
*Trong hoạt động chiều 
+ Tuỳ theo mục đích của từng tháng, tuần và nội dung của hoạt động, cô cho 
trẻ xem hình ảnh minh hoạ sinh động, các video clip về cấu tạo , mục đích sử 
dụng cách chơi, các cách để tạo ra sản phẩm. 
+ Cho trẻ thực hiện thí nghiệm, trẻ quan sát phán đoán kết quả thí nghiệm theo 
kinh nghiệm của trẻ, cho trẻ thực hiện thí nghiệm, rút ra kết luận, giới thiệu về 
hiện tượng khoa học của thí nghiệm 
+ Cho trẻ chơi các trò chơi trắc nghiệm vui vẻ để trẻ ôn luyện, mở rộng kiến 
thức. 
5.4. Biện pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh phát triển sự sáng tạo của 
trẻ qua phương pháp STEAM
 Lớp tôi được phụ huynh quan tâm, nhiệt tình về mọi mặt. Phụ huynh 
phối hợp cung cấp kiến thức cho trẻ về các nội dung mà trẻ hoạt động.Hoạt động 
STEAM là để phát triển sự sáng tạo của trẻ nên đồ dùng, nguyên liệu cho trẻ là vô cùng quan trọng. Ở mỗi chủ đề hoạt động khác nhau, các con cần những 
nguyên liệu phong phú để hoạt động, phụ huynh luôn tích cực để tạo điều kiện 
cho cô và trẻ hoạt động tốt nhất. 
 Để đạt được hiệu quả cao trong bất kỳ phương pháp giáo dục nào thì vai 
trò của bố mẹ là vô cùng quan trọng. Nhận thức được điều này tôi đã cố gắng 
tạo sự kết nối giữa nhà trường thông qua một số hình thức. Thông qua những 
buổi họp phụ huynh tôi tuyên truyền tới phụ huynh phương pháp STEAM thông 
qua những hoạt động cụ thể tôi đã thực hiện tại lớp mình. Từ đó phụ huynh mới 
thấy được hiệu quả thực của phương pháp và cùng phối hợp tốt với cô giáo. 
 (Phụ lục 5 – Hình ảnh 33+34+35)
 Ngoài những buổi họp phụ huynh thì tôi thông qua việc trao đổi trực 
tiếp với phụ huynh trong giờ đón và trả trẻ cũng mang lại hiệu quả. Những trao 
đổi ngắn, gọn, cụ thể và thường xuyên giúp cho bố mẹ nắm bắt được nội dụng 
học của các con trong ngày để từ đó củng cố cũng như mở rộng kiến thức cho 
các con ở nhà giúp cho việc tìm hiểu sự vật, hiện tượng trong các dự án được 
sâu sắc hơn. 
 Bảng thông tin tuyên truyên ở cửa lớp là một hình thức gián tiếp giúp 
gắn kết gữa giáo viên, phụ hynh và trẻ. Thông tin trên bảng được chúng tôi cập 
nhật thường xuyên và liên tục giúp phụ huynh có các nhìn tổng quan về lớp học. 
Từ đó tăng thêm hiệu qua trong sợi dây liên hệ giữa giáo viên và phụ huynh. 
 Một kênh thông tin hữu hiệu mà tôi thực hiện trong hai năm qua là hệ 
thông zalo nhóm lớp. Nhóm này giúp chúng tôi chia sẻ với các bậc phụ huynh 
về kiến thức, phương pháp và những thuận lợi, khó khăn trong quá trình dạy 
trẻ của cả giáo viên và phụ huynh. 
 Bên cạnh đó tôi thường mời phụ huynh đến trải nghiệm với bé về 
ngày hội STEAM được tổ chức tại lớp hay mời phụ huynh tham gia một số dự 
án cùng với trẻ như “Làm cây thông noel” hay là “Cùng bé tham gia hội chợ” + Giáo viên: Đưa ra các ý tưởng thực hiện 
+ Phụ huynh: Phối kết hợp cùng các cô tổ chức sự kiện 
+ Học sinh: Được trải nghiệm, tham gia các dự án và được hoạt động.
6. Kết quả sau khi thực hiện đề tài.
Qua một thời gian áp dụng một số biện pháp ứng dụng phương pháp Steam trong 
tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ với cuộc sống xung quanh, tôi thấy có những 
kết quả như sau: 
*Số liệu điều tra sau khi thực hiện 
 Kết quả khảo sát cuối năm học 2023 – 2024
STT Nội dung Đạt Chưa đạt
 Số Trẻ % Số Trẻ %
 1 Trẻ hứng thú với các hoạt động 30 100% 0 %
 2 Hứng thú của trẻ với môi trường lớp 28 93,3% 2 6,7%
 học 
 3 Kỹ năng khi tham gia các hoạt động 29 96,7% 1 3,3%
 của trẻ 
*Đối với giáo viên: Giáo viên biết tiếp cận với các thông tin, nghiên cứu tài liệu, 
tập san, nghe đài, xem tivi, băng hình và sự tìm tòi sáng tạo ứng dụng đồ dùng, 
đồ chơi vào từng hoạt động để cung cấp truyền đạt đủ nội dung kiến thức phù 
hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Bản thân tôi được trau dồi kiến thức về 
phương pháp giáo dục STEAM, có thêm kinh nghiệm và thỏa sức sáng tạo trong 
việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. 
Như vậy, với những kết quả đã đạt được ở trên chứng tỏ rằng chất lượng những 
tiết dạy của tôi đã được nâng lên, tỉ lệ trẻ nắm được bài đạt được theo yêu cầu 
của hoạt động đã tăng lên, đó là một kết quả tốt trong quá trình giáo dục.