Kế hoạch bài dạy Khoa học tự nhiên 7 - Bài 14: Phản xạ âm–tiếng vang - Năm học 2022-2023 - Đặng Thị Kim Huê (Cánh diều)

 Trường TH&THCS Quang Thọ - Kế hoạch bài dạy KHTN 7
 Ngày soạn:24/11/2022
 BÀI 14: PHẢN XẠ ÂM – TIẾNG VANG
A. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
 - Nêu được khái niệm âm phản xạ. 
 - Nhận biết được đặc điểm của vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém. Lấy 
được ví dụ về vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém.
 - Kể được một số ứng dụng liên quan tới sự phản xạ âm.
 - Giải thích được một số hiện tượng đơn giản trong thực tế về sóng âm, đề xuất 
được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe.
2. Năng lực:
 2.1. Năng lực chung
 - Năng lực tự chủ và tự học: tìm hiểu thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát 
tranh ảnh, đoạn phim video để tìm hiểu vấn đề về phản xạ âm. Tích cực tham gia các 
hoạt động thí nghiệm trong bài học và thực hiện các nhiệm vụ khác được giao.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm hợp tác giải quyết vấn đề về âm 
phản xạ.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: đề xuất được cách giải thích ngắn gọn, 
chính xác cho các tình huống trong bài học và trong cuộc sống.
 2.2. Năng lực đặc thù: 
 - Năng lực nhận biết KHTN
 + Nêu được âm dội lại khi gặp một mặt chắn được gọi là âm phản xạ.
 + Nhận biết được những vật cứng, có bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt và những vật 
mềm, xốp, có bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém.
 + Kể được một số ứng dụng liên quan tới sự phản xạ âm.
 + Lấy được ví dụ về vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém.
 - Năng lực tìm hiểu tự nhiên: 
 + Đề xuất phương án kiểm tra vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém. 
 + Đề xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức 
khỏe.
 - Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Giải thích được một số hiện tượng đơn 
giản trong thực tế về sóng âm như sự hình thành tiếng vang, cách khử tiếng vang hoặc 
sử dụng tiếng vang để tính khoảng cách.
 3. Phẩm chất: 
 - Trung thực trong việc báo cáo kết quả thí nghiệm. Thực hiện an toàn khi tiến 
hnahf thí nghiệm.
Giáo viên Đặng Thị Kim Huê - Năm học 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ - Kế hoạch bài dạy KHTN 7
 - Chăm chỉ đọc tài liệu, chuẩn bị những nội dung của bài học.
 - Nhân ái, trách nhiệm: hợp tác giữa các thành viên trong nhóm.
 - Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên
B. Thiết bị dạy học và học liệu
 1. Giáo viên:
 - Tranh ảnh hình 11.1, 11.2
 - Video mở đầu 
 - Video tác hại của tiếng ồn 
 - Chuẩn bị mỗi nhóm học sinh: Bàn phẳng, đồng hồ (loại nhỏ, có phát ra tiếng 
tích tắc, hai đoạn ống nhựa giống nhau (dài 1m, có thể để lọt đồng hồ vào trong, một 
ống có nắp đậy dễ dàng tháo, lắp), tấm gỗ phẳng, tấm gỗ có bề mặt gồ ghề, tấm xốp 
phẳng,...
 - Các câu hỏi bài tập.
 2. Học sinh: 
 - Đọc và tìm hiểu nội dung bài học ở nhà. Tiến hành thí nghiệm theo nhóm được 
giao (hoàn thành phiếu và thiết kế powerpoint báo cáo)
 - Xem lại các bài tập về vận tốc, quãng đường.
C. Tiến trình dạy học
 Tiết 22
 1. Hoạt động 1: Mở đầu
 a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS trong học tập, tạo sự tò mò cần thiết của tiết 
học.
 b) Nội dung: Nhận biết về hiện tượng phản xạ âm.
 c) Sản phẩm: Nêu được hiện tượng trong tranh và đoạn video.
 d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Cho học sinh quan sát tranh và xem đoạn video 
TBước 2: hực hiện nhiệm vụ học tập
Học sinh thảo luận theo bàn nhận xét về âm thanh trong tranh và đoạn video mà em 
quan sát được.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Đại diện một vài học sinh trả lời.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
 Giáo viên nhận xét đánh giá
 Giáo viên nêu nội dung cần tìm hiểu của bài học.
Giáo viên Đặng Thị Kim Huê - Năm học 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ - Kế hoạch bài dạy KHTN 7
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về âm phản xạ
 a) Mục tiêu: 
 - Học sinh nêu khái niệm âm phản xạ.
 - Nhận biết được vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém.
 - Hiểu được khái niệm ô nhiễm tiếng ồn, tác hại và cách khắc phục.
 b) Nội dung: 
 - Nêu được âm dội lại khi gặp một mặt chắn được gọi là âm phản xạ.
 - Nhận biết được vật phản xạ âm tốt là vật cứng, bề mặt nhẵn. Vật phản xạ âm 
kém là những vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề.
 - Thực hiện được thí nghiệm nhận biết vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém
 c) Sản phẩm: 
 - Bảng nhóm và kết luận về khái niệm phản xạ âm.
 - Hs làm được các thí nghiệm, phân tích được các kết quả thí nghiệm và rút ra 
được vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém.
- Đề xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe.
 d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
-Yêu cầu học sinh quan sát video, đọc mục I SGK và thảo luận trả lời các câu hỏi.
 + Thế nào là âm phản xạ?
 + Ta có thể nghe được âm phản xạ không?
 + Nêu một số trường hợp trong thực tế em đã nghe thấy tiếng của mình vọng lại? 
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh thảo luận nhóm theo khăn trải bàn trả lời các câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm mình.
- Đại diện 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình. Các nhóm khác nhận 
xét bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Giáo viên nhận xét .
- Giáo viên chốt kiến thức.
- Giáo viên giới thiệu cho học sinh về tiếng vang
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu vật phản xạ âm tốt vật phản xạ âm kém
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên Đặng Thị Kim Huê - Năm học 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ - Kế hoạch bài dạy KHTN 7
Giáo viên yêu cầu các nhóm báo cáo lại kết quả tiến hành thí nghiệm của nhóm đã tiến 
hành ở nhà. Nếu học sinh không có phương án thí nghiệm thì giáo viên cho các nhóm 
tiến hành tại lớp các thí nghiệm sau:
- GV yêu cầu đại diện nhóm nhận dụng cụ thí nghiệm.
- GV yêu cầu 2 nhóm học sinh bố trí và thực hiện thí nghiệm như hình 11.2 để tìm hiểu 
sự phản xạ âm của các vật.
- GV yêu cầu HS sau khi thực hiện thí nghiệm, rút ra kết luận và trả lời các câu hỏi 
sau:
 + Thế nào là vật phản xạ âm tốt? Nêu ví dụ.
 + Thế nào là vật phản xạ âm kém? Nêu ví dụ.
- GV yêu cầu HS làm BT1: Có các vật sau: chăn bông, đệm mút, cửa kính phẳng, rèm 
treo tường, tường gạch phẳng, gạch lát nền nhà. Hãy xếp những vật trên vào một trong 
hai nhóm phản xạ âm tốt và phản xạ âm kém?
- Gv dẫn dắt: Sự phản xạ âm có thể gây ảnh hưởng đến người nghe như khi ta hát 
karaoke, khi ta đang ở trong nhà hát Vì thế các nhóm hãy đề xuất một số phương án 
để có thể giảm ảnh hưởng của âm phản xạ cho những người khác?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh thực hiện theo yêu cầu của giáo viên và trả lời các câu hỏi.
- Đề xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh trả lời cá nhân 1 vài em nhận xét bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giáo viên nhận xét .
Giáo viên chốt kiến thức.
 Tiết 23
Hoạt động 2.3: Tìm hiểu tác hại của tiếng ồn.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
-Yêu cầu học sinh quan sát video 
đọc mục III SGK và thảo luận nhóm các trả lời các câu hỏi.
 + Thế nào là tiếng ồn gây ô nhiễm?
 + Tiếng sấm, tiêng sét có phải là tiếng ồn gây ô nhiễm không? Vì sao?
 + Em hãy nêu tác hại của tiếng ồn? Cho ví dụ thực tế.
 + Đề xuất một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh thảo luận nhóm câu trả lời cho các câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Giáo viên Đặng Thị Kim Huê - Năm học 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ - Kế hoạch bài dạy KHTN 7
- Đại điện các nhóm thảo luận.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình. Các nhóm khác nhận xét 
bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giáo viên nhận xét .
Giáo viên chốt kiến thức.
- GV đưa ra tình huống để HS thảo luận đưa ra biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn: 
“Giả sử trường học của em ở cạnh đường giao thông có đông người và xe cộ qua lại. 
Hãy đề xuất 1 số biện pháp phù hợp nhằm giảm ảnh hưởng của tiếng ồn từ bên ngoài 
đối với các hoạt động học tập và vui chơi của các em tại nhà trường.“
3. Hoạt động 3: Luyện tập 
 a) Mục tiêu: Dùng các kiến thức vật lí để Luyện tập củng cố nội dung bài học.
 b) Nội dung: Hệ thống BT trắc nghiệm của GV trong phần Phụ lục
 c) Sản phẩm: HS hoàn thiện 5 câu hỏi trắc nghiệm
 d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm trả lời vào phiếu học tập cho các nhóm
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Thảo luận nhóm. Trả lời BT trắc nghiệm
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Đại diện các nhóm HS báo cáo kết quả hoạt động. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm trong 
phiếu học tập.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá chung các nhóm.
 4. Hoạt động 4: Vận dụng
 a) Mục tiêu: HS vận dụng các kiến thức vừa học, hoạt động nhóm để hoàn 
thành các trạm 1,2,3 mục đích giải thích, tìm hiểu các hiện tượng trong thực tế cuộc 
sống, tự tìm hiểu ở ngoài lớp. Yêu thích môn học hơn.
 b) Nội dung: Vận dụng làm bài tập
 c) Sản phẩm: Nội dung hoàn thành thành các trạm 1, 2, 3
 d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu các nhóm học sinh vận dụng kiến thức bài học hoạt động nhóm 6 hoàn thành 
các trạm bài tập 1,2,3. GV nhắc lại cho học sinh phương pháp trạm
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
Giáo viên Đặng Thị Kim Huê - Năm học 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ - Kế hoạch bài dạy KHTN 7
Hoạt động nhóm, hoàn thiện các trạm 1,2,3.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Đại diện nhóm báo cáo bài tập ở các trạm
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá.
- Giáo viên nhận xét, đánh giá chung các nhóm.
Giáo viên Đặng Thị Kim Huê - Năm học 2022 - 2023