Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích

 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
 Mục lục
 TT Nội dung Trang
 1 Mục lục 1
 Phần 1 Đặt vấn đề
 I Lý do chọn đề tài 3
 1 Cơ sở lý luận 3
 2 Cơ sở thực tiễn
 II Mục đích nghiên cứu 4
 III Đối tượng nghiên cứu 5
 IV Đối tượng khảo sát và thực nghiệm 5
 V Phương pháp nghiên cứu 5
 VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu 5
 Phần II Những biện pháp đổi mới để giải quyết vấn đề 6
 Những nội dung lý luận liên quan trực tiếp đến vấn đề 
 I 6
 nghiên cứu
 Thực trạng tổ chức cho trẻ làm quen truyện cổ tích ở 
 II 7
 trường mầm non
 1 Đặc điểm chung của nhà trường
 2 Thuận lợi và khó khăn
 3 Số liệu điều tra trước khi thực hiện
 III Những biện pháp chủ yếu của đề tài
 IV Biện pháp từng phần 7
 Sưu tầm, làm thêm đồ dùng, đồ chơi cho giờ kể chuyện cổ 
BP 1 8
 tích để khơi gợi hứng thú, lòng ham mê tác phẩm.
BP2 Giáo dục lòng nhân ái ở mọi lúc, mọi nơi. 8
BP3 Ngiên cứu, chuẩn bị tác phẩm mang tính giáo dục lòng 8
 nhân ái kết hợp đa dạng hóa các hình thức truyền tải 
 truyện và lòng nhân tới trẻ.
BP4 Sử dụng tình huống nghệ thuật để khắc sâu lòng nhân ái 9
 cho trẻ
BP5 Làm tốt công tác tuyên truyền phụ huynh kết hợp với địa 9
 phương giáo dục lòng nhân ái cho trẻ
BP6 Cô luôn là người gương mẫu, chuẩn mực để trẻ noi theo 9
 kết hợp nêu gương, khen ngợi trẻ kịp thời.
 V Kết quả thực hiện 23
Phần III Kết luận và khuyến nghị 25
 I Kết luận 25
 II Khuyến nghị 26
Phần IV Danh mục tài liệu tham khảo 27
 Phần V Minh chứng
 1 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I-Lý do chọn đề tài
 Như chúng ta đã biết, giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên trong hệ 
thống giáo dục quốc dân, là bộ phận quan trọng trong sự nghiệp đào tạo thế hệ 
trẻ thành những con người có ích, những con người mới. Một trong ba mục tiêu của 
cải cách giáo dục của nước ta là: Làm tốt việc chăm sóc giáo dục thế hệ trẻ ngay từ 
thời thơ ấu nhằm tạo ra cơ sở quan trọng của con người Việt Nam mới, người 
lao động làm chủ tập thể, phát triển toàn diện nhân cách. Giáo dục mầm non đã 
góp phần thực hiện mục tiêu trên. Ngày nay, chúng ta không chỉ đào tạo những 
con người có trí thức có khoa học có tình yêu thiên nhiên, yêu Tổ quốc, yêu lao 
động mà còn tạo nên những con người biết yêu nghệ thuật, yêu cái đẹp, giầu mơ 
ước, sáng tạo và giào lòng nhân ái. Những phẩm chất ấy con người phải được 
hình thành từ lứa tuổi mầm non, lứa tuổi hứa hẹn bao điều tốt đẹp trong tương 
lai.Trong mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí quan trọng trong xã hội. Cùng 
với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao đời sống xã hội của mỗi con 
người, có điều tuỳ theo mỗi thời đại mà giáo dục có những cách tổ chức kiểu 
này hay kiểu khác. 
 Chính vì vậy tôi xin trình bày: Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái 
cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
1, Cơ sở lý luận.
 Theo điều 23 luật GDMN 2005 ban hành số 38/2005 QH11 ngày 
14/6/2005 Yêu cầu về nội dung và phương pháp GDMN đã ghi: Phương pháp 
giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các hoạt động vui chơi để 
giúp trẻ em phát triển toàn diện.
 Theo chương trình Giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số : 
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục 
và Đào tạo) cũng đã nêu rõ: Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát 
triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên 
của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ 
em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, 
những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa 
những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và 
cho việc học tập suốt đời. Con người phát triển toàn diện phải đủ các yếu tố 
“Đức, trí, lao, thể, mĩ”. Một trong những đức tính của một con người phát triển 
toàn diện phải có lòng nhân ái..Trường mầm non với việc giáo dục lễ giáo cho 
trẻ là công việc thường xuyên qua các hoạt động, các thời điểm trong ngày. 
Nhưng qua việc cho trẻ làm quen với các câu truyện cổ tích trẻ dễ nhận biết và 
rút ra những bài học về lòng nhân ái đối với con người. Xuất phát từ những lý 
do trên với khả năng và kinh nghiệm của bản thân tôi chọn đề tài: “Một số biện 
pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo 5- tuổi thông qua truyện cổ tích”
2. Cơ sở thực tiễn.
 Đối với nghành giáo dục luôn khuyến khích giáo viên có các phương 
pháp dạy trẻ “học bằng chơi, chơi bằng học” thông qua các câu truyện cổ tích trẻ 
 2 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
tiếp nhận các kiến thức của tuổi mình một cách nhẹ nhàng, gần gũi hơn. Nó đem 
lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh. Truyện cổ tích 
nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật. Vì vậy việc 
đem truyện cổ tích đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết. Đối với 
trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với truyện cổ tích phải từ dễ đến khó, từ 
đơn giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ khả năng cảm thụ tác phẩm của mình. 
Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức 
– ngôn ngữ - tình cảm xã hội. Tuy nhiên khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi 
người giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm 
hay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để từ đó đưa ra những phương 
pháp, biện pháp thích hợp nhằm giáo dục lòng nhân ái, tình yêu thương, sự quan 
tâm, chia sẻ, giúp đỡ của trẻ với những người xung quanh... Những tác phẩm 
hay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ từ đó đưa ra những phương 
pháp, biện pháp thích hợp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ. Phải giáo dục ở mọi lúc 
mọi nơi và trong các hoạt động, thông qua đó những tính cách của trẻ được bộc 
lộ rõ, nhiều phẩm chất đạo đức được hình thành và phát triển. Ở trường mầm 
non giáo viên đã chú trọng nhiều đến việc đọc truyện cổ tích, kể diễn cảm và 
dạy trẻ kể lại chuyện cổ tích dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú để lồng 
ghép và giáo dục lòng nhân ái cho trẻ. Bên cạnh đó vẫn còn nhiều giáo viên 
chưa biết lựa chọn các tác phẩm văn học có tính giáo dục cao, khả năng cảm 
nhận các câu truyện cổ tích còn hạn chế,giáo viên chưa hiểu hết giá trị nội dung 
tác phẩm, giọng đọc và cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh họa chưa 
bộc lộ cảm xúc hấp dẫn cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh 
hoạt sáng tạo, các câu truyện được đưa vào giảng dạy chủ yếu là các tác phẩm 
văn học hiện đại. Trước thực trạng đó là một giáo viên trực tiếp chăm sóc - giáo 
dục trẻ, tôi không thể không suy nghĩ và nhận thấy rằng giáo dục lòng nhân ái 
cho trẻ mẫu giáo hiện nay là việc làm cần thiết có vai trò to lớn trong quá trình 
phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mẫu giáo. 
II. Mục đích nghiên cứu:
 Nghiên cứu của đề tài này nhằm giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo 5 
tuổi.
- Tình yêu giữa con người với con người
- Tình yêu thiên nhiên đất nước
- Tình yêu với thế giới xung quanh bé
- Tình yêu với con vật.
 3 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
 Giáo dục trẻ có lòng yêu thương cha mẹ, ông bà, thầy cô và bạn bè thể hiện 
ở những hành động như đồng cảm, giúp đỡ, chia sẻ với những người thân trong 
gia đình, những người xung quanh, tích cực làm các việc tốt..
4. Bản chất cần được làm rõ của việc nghiên cứu.
- Lòng nhân ái chính là cơ sở, là cái gốc đạo đức của con người.Hình thành lòng
nhân ái chính là hình thành lòng yêu thương con người,yêu quê hương đất nước, 
yêu cảnh vật xung quanh.
-Hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp.
-Hình thành ở trẻ cảm xúc thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng
-Giáo dục lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ mọi người. 
- Phát triển vốn từ, ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ
- Dạy trẻ biết chia sẻ, quan tâm mọi người xung quanh.
- Giáo dục các hành vi và cách ứng xử đúng mực .
III. Đối tượng nghiên cứu:
 - Khách thể nghên cứu: Hình thành lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi
IV. Đối tượng khảo sát và thực nghiệm.
- Đối tượng khảo sát: 20 học sinh lớp 5 tuổi trong Trường mầm non khu Trung 
tâm
- Đối tượng thực nghiệm: 20 học sinh lớp 5 tuổi trong trường mầm non khu lẻ
V. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thực nghiệm: thực nghiệm các biện pháp giáo dục lòng nhân ái 
cho trẻ mẫu giáo thông qua truyện cổ tích. 
- Phương pháp quan sát: Quan sát khả năng cảm thụ, hứng thú tích cực của trẻ ở 
trường, gia đình, ngoài xã hội khi được giáo dục lòng nhân ái qua các câu truyện 
cổ tích để có cơ sở đánh giá thực trạng một cách toàn diện và có những biện 
pháp thực nghiệm một cách tích cực và hiệu quả.
 - Phương pháp trao đổi, trò chuyện: được thực hiện trao đổi thông qua phụ 
huynh, các đồng nghiệp và thông qua trẻ để thu thập thêm thông tin cũng như có 
những biện pháp đề xuất khả thi hơn.
7. Giới hạn về không gian của đối tượng nghiên cứu.
- Nghiên cứu đối tượng lớp 5-6 tuổi trong Trường mầm non nơi tôi công tác .
8. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu.
- Đề tài được tiến hành khảo sát trên: 24 trẻ lớp 5-6 tuổi tại trường mầm non.
 - Thời gian nghiên cứu một năm học 2017-2018: từ tháng 9/2017 đến tháng 
 4/2018
 PHẦN 2: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I, CƠ SỞ LÝ LUẬN.
 Từ xưa đến nay tình yêu thương giữa người với người luôn là truyền thống 
mà mỗi chúng ta cần phải phát huy. Đó là một trong những tình cảm tốt đẹp, gắn 
kết những trái tim lại với nhau, giúp cho xã hội ngày càng vững mạnh hơn. Nói 
 4 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
cách khác những tình cảm mà chúng ta trao đi cho nhau đó chính là lòng nhân 
ái.
Lòng nhân ái là gì? Chúng ta có thể cắt nghĩa từng từ để hiểu được ý nghĩa của 
nó. Nhân chính là người. Ái là yêu thương. Nhân ái chính là tình yêu thương 
giữa người với người. Đó là cách mà chúng ta trao đi yêu thương đối với người 
khác. Tình cảm đó xuất phát từ trái tim mỗi người, không ép buộc, không cưỡng 
cầu, không đòi hỏi phải nhận lại những gì. Bởi rằng đối với nhiều người thì khi 
trao đi yêu thương họ thấy bản thân được hạnh phúc, thanh thản và yên lòng. 
Lòng nhân ái không phải là những điều gì quá xa xôi. Nó tồn tại ngay trong 
chính cuộc sống của mỗi người. Từng biểu hiện của chúng ta dành cho nhau, cử 
chỉ, lời nói, hành động hay chỉ là cảm xúc dành cho nhau. Dù nó giản dị nhưng 
cũng đã khiến cho trái tim nhau trở nên ấm áp hơn bao nhiêu. Mỗi cá nhân tồn 
tại trong xã hội chính là một cá thể tạo nên sự thống nhất cũng chính là một móc 
xích kết nối với nhau để tạo nên một chỉnh thể. Không ai là sống tách biệt ra 
khỏi xã hội. Mỗi người cần phải có trách nhiệm và thái độ sống tích cực để cùng 
xây dựng và phát triển xã hội này.Tục ngữ vẫn có câu “Lá lành đùm lá rách” hay 
“ Một con nghựa đau cả tàu bỏ cỏ”. Tình yêu thương giữa con người với con 
người là điều cần thiết để có thể giúp đỡ, chia sẻ niềm vui và nỗi buồn với nhau.
 Đất nước ta đã phải trải qua bao nhiêu biến cố, mất mát và đau thương để 
có được sự thái bình và thịnh vượng như hôm nay chẳng phải cần rất nhiều tấm 
lòng nhân ái, cần rất nhiều sự sẻ chia cũng như yêu thương nhau hay sao. Sức 
mạnh để chiến thắng kẻ thù đôi khi không phải là sức mạnh của vũ khí mà là sức 
mạnh của đoàn kết, tương thân tương ái không chịu khuất phục trước kẻ thù. 
Hàng năm trên mảnh đất miền Trung phải hứng chịu biết bao nhiêu trận bão lũ. 
Nhân dân miền Trung phải gồng mình ghánh chịu những mất mát, đau thương 
và để phần nào động viên nhân dân miền Trung sớm ổn định lại cuộc sống và 
tinh thần thì cũng đã rất nhiều các tổ chức, các quỹ từ thiện, và nhân dân trên cả 
nước chung tay ủng hộ vì miền Trung thân yêu. Xung quanh chúng ta còn rất 
nhiều mảnh đời bất hạnh, nghèo khó. Họ cần sự san sẻ, giúp đỡ. Lòng nhân ái 
của mỗi chúng ta sẽ giúp đỡ được rất nhiều người , rất nhiều mảnh đời ở ngoài 
kia. Dù chỉ là những hành động hết sức nhỏ bé nhưng đó là niềm động viên, an 
ủi lớn đối với họ. Tuy nhiên trong xã hội hiện nay vẫn còn tồn tại những người 
chỉ biết sống cho riêng mình không biết giúp đỡ những người xung quanh, làm 
việc gì cũng chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân. Lòng nhân ái, tinh thần yêu 
thương san sẻ trong cuộc sống là rất cần thiết không chỉ người lớn mà ngay cả 
cá em nhỏ cũng vậy. Đối với nghành giáo dục yêu cầu trẻ “học bằng chơi, chơi 
bằng học” vì thế tôi muốn thông qua các câu truyện cổ tích để trẻ tiếp nhận các 
kiến thức của tuổi mình một cách nhẹ nhàng, gần gũi hơn. Nó đem lại cho trẻ 
những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, biết yêu thương, chia sẻ và 
sẵn sàng giúp đỡ những người xung quanh. 
 Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói riêng, trẻ rất 
nhạy cảm với nghệ thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng 
 5 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
dao, ca dao, dân ca sớm đi vào tâm hồn tuổi thơ. Những câu chuyện cổ tích đặc 
biệt hấp dẫn trẻ. Chính vì vậy giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 
thông qua truyện cổ tích là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện về 
phẩm chất, đạo đức, tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hóa.
1, ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI LIÊN QUAN 
TỚI VIỆC GIÁO DỤC LÒNG NHÂN ÁI CHO TRẺ
a. Tư duy
- Trẻ mẫu giáo tư duy trực quan hình tượng. Đặc biệt trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi rất dễ 
dung động và thích giao lưu tình cảm nhưng tình cảm của trẻ xuất hiện khi được 
nghe, được làm quen các câu truyện cổ tích đã biến đứa trẻ từ một thính giả thụ 
động thành một người tham gia tích cực vào các sự kiện
b. Ngôn ngữ
Ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ngôn ngữ của trẻ phát triển rất mạnh nhất là phát triển 
lời nói mạch lạc, truyện cổ tích giúp trẻ phát triển lời nói mạch lạc, giúp trẻ nâng 
cao khả năng biểu đạt diễ đạt một vẫn đề nào đó có hình ảnh, giàu tính tạo hình 
và tính biểu cảm. Trẻ dùng ngôn ngữ để diễn đạt suy nghĩ của mình và hiểu 
được lời nói của người lớn.Việc hình thành lòng nhân ái cho trẻ thông qua việc 
cho trẻ làm quen với các câu truyện cổ tích đã thức dậy trong các bé tình cảm 
trước cái đẹp của thiên nhiên và cuộc sống mở ra cho các bé thế giới tình cảm 
của con người để trẻ có thể tích cực đồng cảm với các nhân vật trong tác phẩm 
biết xúc động với những nhân vật trong tác phẩm. Trẻ bước đầu biết được và 
đồng cảm với tâm trạng của những người sống gần gũi xung quanh trẻ.
c. Chú ý – Trí nhớ
- Chú ý: Trẻ mẫu giáo phát triển chú ý không có chủ định và chú ý có chủ định. 
Khi cho trẻ làm quen với truyện cổ tích cô cần khắc sâu về lòng nhân ái cho trẻ 
qua tác phẩm.
- Trí nhớ: Trẻ mẫu giáo trong trí nhớ để lại sự vật hiện tượng đã được nghe có 
ấn tượng chỉ 1 lần cùng với hình ảnh sẽ được trẻ hiểu – nhớ. Do vậy khi cho trẻ 
làm quen với truyện cổ tích cần khắc sâu biểu tượng lòng nhân ái của nhân vật 
vào trí nhớ của trẻ.
d. Tưởng tượng
Nét nổi bật trong tâm lý trẻ em lứa tuổi mầm non là sự phong phú về trí tưởng 
tượng. Chúng dùng tưởng tượng để khám phá thế giới và sự thỏa mãn nhu cầu 
nhận thức của mình. Nó góp phần tích cực vào hoạt động tư duy và nhận thức 
của trẻ. Theo nghiên cứu của các nhà tâm lý tưởng tượng của trẻ mầm non đã 
bắt đầu mang tính chất sáng tạo. Tưởng tượng của trẻ gắn chặt với xúc cảm đó là 
quan hệ hai chiều: tưởng tượng phụ thuộc vào sự phát triển của cảm xúc, cảm 
xúc càng sâu sắc thì tưởng tượng càng phát triển và ngược lại. Trẻ thường gắn 
tình cảm suy nghĩ của mình vào sự vật hiện tượng vào trong nội dung các câu 
truyện cổ tích. Trẻ tích lũy được vốn biểu tượng trong khi hoạt động, sau đó 
trong những thời điểm và hoàn cảnh cụ thể trẻ sẽ có những liên tưởng cần thiết. 
Vì vậy khi cho trẻ làm quen với truyện cổ tích cô cần lưu ý đặc điểm tâm lý này 
để khắc sâu giáo dục lòng nhân ái cho trẻ.
e. Xúc cảm tình cảm
 6 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
- Xúc cảm và tình cảm là nét tâm lý nổi bật ở trẻ lứa tuổi mầm non ở lứa tuổi 
này tình cảm thống trị tất cả các mặt hoạt động tâm lý của trẻ.
- Đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo 5-6 tuổi. Trẻ luôn có nhu cầu được người khác 
quan tâm và cũng luôn bày tỏ tình cảm của mình đối với mọi người xung quanh 
và xúc động ngỡ ngàng trước những điều tưởng chừng như rất đơn giản cũng có 
thể làm cho trẻ xúc động một cách sâu sắc. Chính đặc điểm dễ nhạy cảm này 
làm cho trẻ khi làm quen với truyện cổ tích có thể dễ dàng hóa thân vào nhân vật 
trong tác phẩm. Trẻ thật lòng chia sẻ với các nhân vật, với các hoàn cảnh khác 
nhau, Việc cho trẻ tiếp cận với tác phẩm văn học ngoài kiến thức còn tạo cho trẻ 
một năng lực cảm nhận cái đẹp, một thái độ cảm nhận cuộc sống, một phong 
cách sống.
=> Tóm lại: Dựa vào những đặc điểm tâm lý của trẻ cô giáo sẽ có một số biện 
pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thông qua truyện cổ tích cho phù hợp, góp 
phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
2, SƠ LƯỢC VỀ GIÁO DỤC LÒNG NHÂN ÁI CHO TRẺ
a. Bản chất của việc giáo dục lòng nhân ái
- Lòng nhân ái chính là cơ sở, là cái gốc đạo đức của con người. Hình thành lòng 
nhân ái chính là hình thành lòng yêu thương con người, yêu quê hương đất 
nước, yêu cảnh vật xung quanh.
b. Ý nghĩa của việc giáo dục lòng nhân ái
- Hình thành lòng nhân ái thông qua truyện cổ tích giúp trẻ xác lập được mối 
quan hệ tích cực với môi trường xung quanh và cuộc sống. Để từ đó trẻ có thể 
phát triển nhân cách một cách toàn diện
c. Đặc điểm của việc giáo dục lòng nhân ái
- Giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo sẽ giúp trẻ dễ hòa nhập vào cuộc sống 
và dễ dàng tiếp thu sự giáo dục của người lớn, đón nhận những ảnh hưởng tốt 
đẹp của môi trường để phát triển một cách toàn diện.
- Lòng nhân ái được thể hiện trong những câu truyện cổ tích được biểu hiện rất 
cụ thể và rất đời thường gần gũi với trẻ thơ đó là những tình cảm yêu thương 
giữa con người với con người, tình cảm gia đình, tình cảm với bạn bè, thầy 
cô,Thái độ của con người đối với thiên nhiên và tình yêu quê hương đất nước.
3, SỰ PHÁT TRIỂN VỀ LÒNG NHÂN ÁI CỦA TRẺ MẪU GIÁO.
 Trẻ mầm non rất nhạy cảm và sống bằng tình cảm, dễ rung động và bộc lộ 
thái độ một cách rõ ràng, dứt khoát giữa hai mặt: tốt – xấu, yêu – ghét, vui – 
buồn, chán – thích , Và biết nói lên suy nghĩ của mình về những sự việc nhìn 
thấy, nghe được và không chỉ thế từ những câu truyện cổ tích hấp dẫn và đầy ấn 
tượng đã khơi mở trong các em những suy nghĩ về tình yêu, tình thương, lòng 
nhân đạo và khả năng hướng thiện của con người. Vì vậy chúng ta coi việc phát 
triển lòng nhân ái là một trong những nội dung quan trọng trong việc phát triển 
cho trẻ mầm non.
4, VAI TRÒ CỦA TRUYỆN CỔ TÍCH ĐỐI VỚI VIỆC GIÁO DỤC LÒNG 
NHÂN ÁI CHO TRẺ 5- 6TUỔI.
 Bằng cách này hay cách khác truyện cổ tích luôn vì con người và hướng 
con người tới những tình cảm đạo đức tốt đẹp để rồi qua từng tác phẩm dẫn dắt 
 7 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
các bé từ chỗ biết xúc động trước cái đẹp, cái tốt trong những hiện tượng rất 
bình thường, từng bước từng bước vươn tới những tình cảm cao quý nhất và cả 
những hành động đáng yêu nhất. Truyện cổ tích giúp trẻ cảm nhận được cái hay, 
cái đẹp mang tính thẩm mỹ trong đó, đồng thời giúp trẻ biết yêu thương con 
người, loài vật, cỏ cây hoa lá, 
 Tóm lại việc cho trẻ làm quen với truyện cổ tích đã hình thành cho trẻ lòng 
nhân ái, đó chính là cơ sở, là ngọn nguồn, là cái gốc đạo đức của con người.
Trên đây là những cơ sở lý luận của đề tài đã giúp tôi căn cứ vào đó để tìm ra 
những biện pháp dạy trẻ sao cho thật tốt.
II, KHẢO SÁT THỰC TRẠNG.
1, TÌNH HÌNH CHUNG.
a. Đặc điểm tình hình nhà trường:
 Là một Trường mầm non nằm trên địa bàn vùng núi khó khăn của Huyện 
Ba Vì. Nơi đây hầu hết là đồng bào dân tộc sinh sống. Trường gồm có 3 khu 
cách xa nhau 8-9km.Trường có 12 phòng học và 11 nhóm lớp với 30 cán bộ 
giáo viên, nhân viên, tuy các khu cách xa nhau nhưng BGH, giáo viên luôn 
nhiệt tình, yêu nghề chăm sóc, giáo dục trẻ hết lòng, được phụ huynh học sinh 
tin tưởng số lượng học sinh ra lớp ngày một tăng lên.
b. Thuận lợi :
 - Ban giám hiệu và tổ chuyên môn luôn góp ý, giúp đỡ, cho tôi hoàn thành tốt 
công việc. Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình độ 
chuyên môn vào các dịp hè, chúng tôi được đi học bồi dưỡng chuyên môn của 
phòng giáo dục và đào tạo. Dự các buổi chuyên đề của phòng, chuyên đề của 
trường, dự giờ thăm lớp đồng nghiệp tạo điều kiện tôi được học tập, củng cố 
kiến thức nghiệp vụ.
- Giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, vững chuyên môn, có khả năng cảm thụ 
các tác phẩm văn học tốt đặc biệt là truyện cổ tích.
- Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất.
- Lứa tuổi trẻ tương đối đồng đều. Đó là một thuận lợi lớn để tôi giáo dục lòng 
nhân ái cho trẻ thông qua truyện cổ tích ở trường mầm non.
c. Khó khăn
- Nhận thức của trẻ chưa đồng đều, 95% là trẻ em dân tộc thiểu số nên việc 
truyền thụ kiến thức đến trẻ còn gặp rất nhiều khó khăn.
- Trẻ còn chưa mạnh dạn và tự tin tham gia các hoạt động của lớp.
-Tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, phim ảnh và một số trò chơi không lành 
mạnh ...đã ảnh hưởng không ít đến nhân cách của trẻ.
 -Một số phụ huynh vì hoàn cảnh khó khăn còn đi làm xa. Bên cạnh đó, những 
bộn bề lo toan cho công việc, cho đời sống kinh tế của mỗi gia đình nên việc chú 
trọng, quan tâm giáo dục cho con cái ngày càng hạn chế, bị lãng quên, đặc biệt 
là vấn đề giáo dục lòng nhân ái. 
 8 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
- Khả năng cảm thụ các câu truyện cổ tích của các giáo viên trong trường không 
đồng đều.Giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy.
- Giáo viên chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng kể, sáng tạo và sử dụng 
đồ dùng trực quan.
- Giáo viên chưa biết lựa chọn tác phẩm, tác phẩm giới thiệu đến trẻ còn nghèo 
nàn, đơn điệu, không phong phú. 
- Trẻ chưa biết quan tâm, giúp đỡ mọi người xung quanh, còn dụt dè, lẩn tránh 
trước những người cần sự giúp đỡ. 
 - Trẻ chỉ biết lắng nghe, nhìn chứ chưa thể hiện được sự quan tâm, chia sẻ, giúp 
đỡ bạn bè khi gặp khó khăn.
 Qua học tập, nghiên cứu sách vở, học hỏi bạn bè, đồng nghiệp và qua công 
tác bồi dưỡng chuyên môn ở các cấp tôi thấy được vai trò ỹ nghĩa to lớn của 
việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo thông qua truyện cổ tích, nên tôi 
luôn suy nghĩ và tìm ra những biện pháp tích cực để giúp trẻ hình thành và phát 
huy lòng nhân ái cho trẻ mọi lúc, mọi nơi.
 2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CHO TRẺ LÀM QUEN TRUYỆN CỔ 
TÍCH Ở TRƯỜNG MN.
a. Nhận thức của giáo viên về việc tổ chức cho trẻ làm quen truyện cổ tích 
giáo dục lòng nhân ái cho trẻ.
- Qua nhiều năm công tác tất cả các giáo viên trong trường đều thấy rằng việc 
cho trẻ làm quen với truyện cổ tích là con đường để hình thành lòng nhân ái cho 
trẻ.
- Thông qua các câu truyện cổ tích trẻ tích lũy được kinh nghiệm sống để áp 
dụng vào cuộc sống thực tế sau này. 
- Tôi đã dùng phương pháp đàm thoại, quan sát, dùng phiếu điều tra 18 giáo viên 
trong trường.
- Qua việc điều tra bằng phiếu An – Ket tôi đã thu được kết quả như sau:
+ 15/18 ý kiến chiếm 83% giáo viên nhận thức được vị trí của truyện cổ tích có 
vai trò quan trọng trong sự giáo dục lòng nhân ái cho trẻ
+ 3/18 ý kiến chiếm 16,7% giáo viên cho rằng không quan trọng.
+ 14/18 ý kiến chiếm 77.8% giáo viên cho rằng truyện cổ tích có ảnh hưởng lớn 
đến đời sống tình cảm và sự hình thành lòng nhân ái cho trẻ.
+ 2/18 ý kiến chiếm 11% giáo viên cho rằng không ảnh hưởng tới cuộc sống 
tình cảm và giáo dục lòng nhân ái của trẻ.
+17/18 ý kiến của giáo viên chiếm 94% có quan tâm và thường xuyên cho trẻ 
làm quen với các câu truyện cổ tích.
+16/18 ý kiếm chiếm 89% giáo viên cho rằng biện pháp hướng dẫn của cô có 
ảnh hưởng rất lớn đến kết quả nhận thức về lòng nhân ái của trẻ.
+2/18 ý kiến chiếm 11% giáo viên cho rằng ảnh hưởng là vừa phải.
 9 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
=> Tóm lại: Khi điều tra bằng phiếu An – Ket thì đa số giáo viên đã nhận thức 
đúng về việc giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mẫu giáo qua việc làm quen với các 
câu truyện cổ tích. Coi các câu truyện cổ tích là phương tiện giáo dục có hiệu 
quả nhất để giáo dục lòng nhân ái cho trẻ.
b. Thực trạng của tổ chức cho trẻ làm quen với truyện cổ tích, giáo dục lòng 
nhân ái cho trẻ 5-6 tuổi.
 Qua việc điều tra tôi thấy giáo dục lòng nhân ái cho trẻ thông qua truyện 
cổ tích đã làm, đã thực hiện nhưng chưa cao và chưa sâu. Giáo viên mới cho trẻ 
nghe và giáo dục lòng nhân ái cho trẻ qua câu truyện.
* Nguyên nhân: Giáo viên chưa khắc sâu cho trẻ, muốn trẻ khắc sâu được thì 
cần phải cho trẻ được tham gia, trải nghiệm như được đóng kịch, được đóng vai 
vào các nhân vật trong truyện cổ tích.
c. Kết quả
- Theo phiếu điều tra cho thấy rằng trẻ hứng thú trong các giờ hoạt động cô cho 
trẻ làm quen với truyện cổ tích. Xong mức độ trẻ hiểu thấu đáo vấn đề về lòng 
nhân ái là chưa đủ. Trẻ mới chỉ hiểu được trong phạm vi hạn hẹp.
=>Tóm lại: Qua thực trạng trên tôi thấy rằng biện pháp giáo dục lòng nhân ái 
cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mầm non nói riêng là chưa tốt. Mà lòng nhân 
ái lại là một đức tính tốt đẹp của con người. Vì vậy, cần giáo dục lòng nhân ái 
cho trẻ 5-6 tuổi là vô cùng quan trọng trong hình thức giáo dục trẻ mẫu giáo một 
cách toàn diện.
 Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2017 - 2018 tại lớp 5-6 tuổi 
trường mầm non như sau: 
 Nội Quan tâm, Giúp đỡ Có tình yêu Biết tha thứ và 
 dung chia sẻ với người thân, thương với con thích làm việc 
 bạn bè trong mọi người người, con vật, tốt.
 Tổng lớp xung quanh. thực vật.
 số trẻ Số Số Số Số
 % % % %
 lượng lượng lượng lượng
 24 15 62.5 8 33.3 10 41,7 13 54.2
 Qua kết quả trên tôi miệt mài nghiên cứu tài liệu, các phương tiện thông tin 
đại chúng, đồng nghiệp và để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy 
nghĩ và tìm ra một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5-6 tuổi thông qua 
chuyện cổ tích .
3, MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN ĐỔI MỚI
Biện pháp 1: Sưu tầm, làm thêm đồ dùng, đồ chơi cho giờ kể chuyện cổ tích 
để khơi gợi hứng thú, lòng ham mê tác phẩm.
 - Mục đích: Để nâng cao khả năng cảm thụ truyện cổ tích cho trẻ 5-6 tuổi 
thì việc sưu tầm, làm thêm một số đồ dùng đồ chơi phục vụ cho giờ kể chuyện là 
không thể thiếu. Chính vì vậy, tôi đã không ngừng sưu tầm, sáng tạo làm một số 
đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động kể chuyện.
 - Nội dung và cách thức thực hiện:
 10 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
Hình ảnh 1: Đồ dùng do giáo viên tự làm cho hoạt động kể chuyện cổ tích.
 Ví dụ: Tôi đã làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo từ những quả bóng hỏng, len, 
bìa cát tông, xốp màu, giấy vụn và những mảnh vải vụn để tạothành những con 
rối rất đẹp phục vụ cho các câu chuyện mà tôi kể cho trẻ như: Truyện “ sự tích 
cây vú sữa” ; Truyện “ Cáo thỏ và gà trống” 
 + Khi kể chuyện tôi dùng những tranh ảnh sáng tác màu sắc đẹp để gây 
hứng thú cho trẻ nghe, xem để trẻ biết cách sử dụng và giữ gìn đồ chơi .
 + Tôi sử dụng các nguyên liệu mở như: thanh tre, bìa cứng, gỗ, hộp xốp, 
đất ... để làm thành những con vật xinh xắn, trẻ cũng có thể sử dụng được để kể 
chuyện theo ý thích.
 Ví dụ: Từ bìa cứng, xốp, len, vải vụn, lông gà làm những con vật ngộ 
nghĩnh, đa dạng màu sắc để thu hút trẻ. Như khi kể truyện “Gà mẹ và gà con” để 
gây hứng thú cho trẻ.
Biện pháp 2: Giáo dục lòng nhân ái ở mọi lúc mọi nơi.
 Thực tế giáo dục lòng nhân ái ở mẫu giáo cho ta thấy rằng năng lực của trẻ 
không thể tự nó mà phát triển được, mà phải qua một quá trình: Học - chơi và 
mọi lúc mọi nơi.
 Mọi lúc mọi nơi cũng cần giáo dục lòng nhân ái cho trẻ. Vào buổi sáng giờ 
đón trẻ tôi cho trẻ được chơi theo ý thích trong đó góc sách truyện tôi luôn 
 11 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
khuyến khích trẻ tham gia. Trẻ sẽ được “đọc”, xem các câu chuyện cổ tích mà 
trẻ thích, được chơi với các con rối trẻ yêu, được nghe các câu chuyện mà trẻ 
cảm thấy hứng thú Khi trẻ được tiếp xúc nhiều lần trẻ sẽ dàn dần cảm nhận 
được những cái hay cái đẹp trong các tác phẩm đó và sẽ càng ngày càng thích 
thú hơn với các câu truyện cổ tích giúp trẻ khắc sâu hơn những tấm lòng nhân ái, 
những đức tính tính tốt đẹp trong các nhân vật cổ tích. . Hoạt động ngoài trời 
cũng cần cho trẻ làm quen với văn học, tùy những tác phẩm thích hợp nhằm tạo 
cho trẻ một tâm trạng thoải mái, gần gũi với cuộc sống thực: Trẻ được cùng cô 
và các bạn ngồi dưới tán cây nghe cô kể các câu chuyện cổ tích, những câu 
chuyện gắn với cuộc sống hàng ngày của các con 
Ví dụ: Trẻ đang ôn lại các câu chuyện ở góc văn học.
Hình ảnh 2: Bé đang xem lại hình ảnh các câu chuyện trong hoạt động góc 
và tập kể chuyện.
 Đối với những tác phẩm mới cô có thể ngồi vào và kể cho trẻ nghe nhưng 
trước tiên cô để cho trẻ tự tìm hiểu về nội dung của các hình ảnh trong truyện 
 12 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
tranh, sau đó cô dùng câu hỏi gợi ý để hướng dẫn sự chú ý của trẻ vào những 
hình ảnh chủ yếu của bức tranh, rồi đọc đoạn truyện ở dưới tranh. Đọc xong 
truyện cô cho trẻ xem tranh lại một lần nữa.
 Với những tác phẩm trẻ đã được làm quen nhiều lần có thể khuyến khích 
lần lượt từng trẻ kể lại nội dung câu truyện theo tranh.
 Cho trẻ xem tranh, những tác phẩm phù hợp với nguyện vọng của trẻ 
còn có tác dụng củng cố những điều mà trẻ đã được nghe, làm rõ những điều mà 
trẻ chưa hiểu, mở rộng và đầy đủ hơn các hình tượng nghệ thuật từ đó khắc sâu 
hơn những nhân vật có tấm lòng nhân ái giúp trẻ phân biệt rõ ràng hơn những 
nhân vật tốt- xấu, qua đó giáo dục lòng nhân ái cho trẻ tốt hơn.
Biện pháp 3: Ngiên cứu, chuẩn bị tác phẩm mang tính giáo dục lòng nhân ái 
kết hợp đa dạng hóa các hình thức truyền tải truyện và lòng nhân tới trẻ.
 Việc lựa chọn những câu truyện cổ tích hay mang ý nghĩa giáo dục cao, mà 
nội dung phải gần gũi, đơn giản để trẻ dễ tiếp thu.Trong mỗi hoạt động tổ chức 
cho trẻ cần lựa chọn một hoặc hai nội dung giáo dục không nên ôm đồm, lồng 
ghép quá nhiều làm mất đi mục đích yêu cầu chính của hoạt động.Trong tất cả 
các câu truyện cổ tích mà tôi định đưa ra cho trẻ cảm nhận tôi luôn xác định 
chuẩn giọng kể cho câu chuyện, giọng đặc trưng cho từng nhân vật, từng tình 
huống trong truyện.Và khi kể, đọc cho trẻ nghe hay khi đã hướng dẫn trẻ đọc, kể 
tôi cố gắng giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, 
phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời 
thường (khẩu ngữ) và ngôn ngữ văn học giàu nhạc tính. Qua các câu chuyện cổ 
tích trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn hoá, 
dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý 
tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
 * Mục đích: Để có giờ kể chuyện hay và khắc sâu được lòng nhân ái cho trẻ 
tôi luôn giành thời gian tìm hiểu nghiên cứu kỹ nội dung câu chuyện để tìm ra 
giọng kể phù hợp và đặt ra được hệ thống câu hỏi kích thích sự hứng thú hoạt 
động của trẻ.
 - Tập luyện và kể thử.
 Khi đã tìm hiểu kỹ nội dung, tính cách, ngữ điệu của các nhân vật trong câu 
chuyện mà cô sẽ kể thì cô cần tập luyện và kể thử nhiều lần trước khi kể chuyện 
cho trẻ nghe. Thông qua việc kể thử, kể lại nhiều lần cô sẽ diễn đạt và thể hiện 
tính cách của các nhân vật một cách rõ nét hơn để khắc sâu cho trẻ những nhân 
vật tốt, khoan dung , độ lượng, biết chia sẻ, giúp đỡ người khác ấy là đã giáo dục 
được lòng nhân ái cho trẻ.
 - Khi kể.
 - Khi kể, kể lưu loát bằng giọng cao thấp quấn hút trẻ vào bài.
 Ví dụ: Khi kể câu chuyện “ Cáo, thỏ và gà trống” giọng người dẫn chuyện 
thấp hơn so với giọng các nhân vật trong truyện.
 + Giọng của cáo : Thách thức, khó chịu.
 + Giọng của gà trống: Nghiêm túc, trịnh trọng
 + Giọng của Bác gấu: Cương quyết, vỗ về.
 + Giọng của thỏ: Sợ hãi, buồn bã.
 13 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
 + Giọng của bầy chó: Nhẹ nhàng, an ủi
 - Động viên trẻ làm động tác theo cô, tập kể lại câu chuyện cùng cô.
 Khi trẻ đã hiểu được nội dung câu chuyện. Cô khuyến khích trẻ làm động 
tác và tập kể lại câu chuyện cùng cô từ đó các hình tượng, nét đẹp của những 
nhân vật tốt, những tấm lòng nhân ái sẽ được khắc sâu vào tâm trí của trẻ.
 - Muốn trẻ cảm thụ tốt các câu truyện cổ tích để khắc sâu lòng nhân ái cho 
trẻ trước hết cô giáo cần nắm bắt được khả năng của trẻ như khả năng chú ý, 
tiếp thu bài của trẻ trong hoạt động làm quen với các câu truyện cổ tích giáo 
viên đứng cùng lớp tổ chức. Qua quá trình giảng dạy tôi khảo sát khả năng cảm 
thụ về tấm lòng nhân ái, đức tính tốt của trẻ thông qua việc kể cho trẻ nghe một 
câu truyện cổ tích. Sau đó cho từng trẻ nói lại nội dung câu chuyện, điều trẻ 
được khắc sâu, thích nhất trong câu truyện. Kết quả đạt như sau:
 + 60% trẻ nhớ và nói được nội dung câu truyện, biết yêu ghét và nhận ra 
người tốt xấu trong câu truyện.
 + 40% trẻ chỉ nhớ một phần nội dung câu truyện và chưa nhận ra người 
tốt trong câu truyện.
Hay tôi có thể hỏi trẻ những câu hỏi thật gần với trẻ như: 
 - Con thích nhân vật nào? Vì sao?
 - Con thấy tình tiết nào, phần nào, hay câu từ nào mà con thấy 
ấn tượng (thích) nhất? Vì sao?
Qua câu trả lời của trẻ tôi có thể nắm bắt được sự cảm nhận của trẻ về câu 
chuyện cổ tích cũng như lòng nhân ái trẻ cảm nhận được là như thế nào 
 - Và tôi đã phát hiện ra khả năng cảm thụ truyện, hiểu về lòng nhân ái còn chậm 
của nhiều trẻ trong lớp tôi như: cháu Trà Giang, Thuý Ngàn, Gia Tấn, Hữu 
Trọng, Anh Từ, Khang Dân, Hải Yến .
Từ đó tôi sẽ có các biện pháp phù hợp hơn trong giờ dạy của mình.
 Sau đó phải biết lựa chọn các tác phẩm có nhiều giá trị nghệ thuật, giáo dục 
lòng nhân ái cho trẻ cảm nhận.Chính vì vậy phải lựa chọn thật kĩ trước khi dạy 
trẻ.Nếu là một tác phẩm để trẻ cảm nhận ta nên chọn các tác phẩm đã được 
chuyên môn đánh giá cao. Ta có nhiều cách lựa chọn. Chẳng hạn với tác phẩm 
có nhiều giá trị cảm thụ cao về lòng nhân ái ta hướng trẻ về những đức tính tốt 
đẹp, những hành động ý nghĩa, sự quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ từ trong tác phẩm.
 Khi đã chọn được tác phẩm hay lúc đó ta mới có các hình thức giúp trẻ cảm 
nhận cho phù hợp
Để tiết học đạt kết quả cao thì trước hết người giáo viên phải xác định rõ mục 
đích – yêu cầu của và phải thuộc tác phẩm. Từ đó đưa ra nội dung giáo dục 
phù hợp với cốt truyện, phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Bên cạnh đó giáo viên phải 
chú ý đến giọng kể của mình, kể diễn cảm, đúng ngữ điệu của từng nhân vật 
trong truyện, thể hiện nét mặt cử chỉ, tư thế phù hợp với diễn biến của câu 
truyện thì mới thu hút sự chú ý của trẻ. Giọng đọc, giọng kể của cô nhịp nhàng, 
đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung câu truyện và khả năng 
cảm nhận tấm lòng nhân ái của trẻ cũng được nâng cao. 
 -Muốn cho trẻ làm quen với truyện cổ tích thì người giáo viên phải luôn dành 
thời gian để đọc tác phẩm nhiều lần. Vì vậy khi tôi dạy về truyện cổ tích, tôi tin 
 14 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
rằng mình cũng đã phần nào góp phần giúp trẻ cảm thụ được những tấm lòng 
nhân áitrong tác phẩm.
Ví dụ: Sử dụng CNTT vào hoạt động kể chuyện cổ tích .
+ Đơn giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc, âm 
thanh phù hợp cũng đã gây sự chú ý của trẻ.
Hình ảnh 3: Cô sử dụng CNTT vào hạt động kể chyện cổ tích.
+ Những giáo viên có khả năng sử dụng máy tính thành thạo hơn họ có thể 
chuyển các bức tranh có sẵn của bài thơ, câu chuyện thành đoạn phim hoạt hình, 
hay ta có thể đưa đoạn phim quay sẵn phù hợp với nội dung như thế rất thu hút 
và gây hứng thú hơn cho trẻ. 
* Sử dụng nghệ thuật múa rối:
- Việc dùng đồ dùng dạy học giúp trẻ làm quen với truyện cổ tích còn bao gồm 
cả việc sử dụng búp bê, rối tay, rối que, rối bông vv. Sử dụng rối trong tiết học 
luôn gây được sự chú ý, tò mò của trẻ tạo điều kiện cho trẻ tiếp cận với nghệ 
thuật múa rối, một môn nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Các nhân vật trong 
truyện được cách điệu hoá để thu hút sự chú ý của trẻ về màu sắc các con rối 
đẹp và đa dạng về chủng loại nhưng vẫn giữ được đúng nội dung cốt chuyện và 
phù hợp với ngữ cảnh của câu truyện.
- Nhờ việc sử dụng nghệ thuật rối trong tiết học mà số trẻ có khả năng cảm thụ 
truyện tốt hơn, đa số trẻ nhớ được nội dung câu truyện, lời thoại của các nhân 
vật trong truyện và qua đó trẻ biết nhận xét đánh giá tính cách của nhân vật 
trong truyện như ai là người xấu? Ai là người tốt, ai ngoan, ai chưa ngoan, ai 
biết quan tâm chia sẻ, giúp đỡ người khác .
 15 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
Hình ảnh 4: Cô sử dụng rối tay kể chuyện “ Sự tích quả bầu tiên”
* Trò chơi đóng kịch:
 Trò chơi đóng kịch thực sự giúp trẻ cảm nhận tác phẩm một cách sâu sắc và 
để đạt được điều đó thì việc trang trí sân khấu và hoá trang cho trẻ rất quan 
trong, với câu truyện “Cáo, thỏ và gà trống” tôi làm sân khấu có màn che, rồi 
trang trí cảnh phù hợp với câu truyện.
Hình ảnh 5: Trẻ đóng kịch truyện cáo, thỏ và gà trống.
Bên cạnh việc làm mô hình sân khấu thì việc hoá trang cho trẻ đóng kịch cũng 
rất cần thiết. Với nhân vật “ Cáo thỏ và gà trống” tôi cho trẻ mặc mặt nạ, mũ 
 16 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
hình con cáo, thỏ, gà trống, gấu, chó, bao tay và áo quần màu sắc khác nhau phù 
hợp với tính cách của từng nhân vật.
Việc hoá trang và bố trí sân khấu phù hợp, trang phục đẹp sẽ giúp trẻ tự tin khi 
nhập vai tạo cho trẻ hứng thú hơn với từng vở diễn và các hành động, lời nói, 
việc làm tốt của các nhân vật sẽ được trẻ khắc sâu.
Biện pháp 4: Sử dụng tình huống nghệ thuật để khắc sâu lòng nhân ái cho 
trẻ
 Khi trẻ đã hứng thú say mê với truyện cổ tích thì giáo dục lòng nhân ái 
cho trẻ thông qua các câu truyện mà trẻ yêu thích, các tình huống nghệ thuật hay 
sẽ giúp ta khắc sâu hơn nữa những tấm lòng nhân ái ở trẻ, trẻ cảm nhận được nội 
dung giáo dục của nó một cách sâu sắc và đầy đủ, những câu truyện cổ tích có 
tính giáo dục cao, trong quá trình dạy cô giáo phải làm nổi bật nội dung giáo dục 
của tác phẩm đó, xoáy xâu vào các hình tượng nghệ thuật để trẻ cảm nhận được 
lòng nhân ái, đức tính tốt đẹp của các nhân vật trong câu truyện đó.
- Ví dụ truyện “Ba cô Tiên”
Thông qua truyện Ba cô Tiên với tấm lòng hiếu thảo thương yêu bố mẹ đã già 
phải đi chăn trâu thuê cho địa chủ, phải làm việc quần quật suốt ngày. Với hình 
ảnh cậu bé, bé tí chỉ bằng ngón tay cái của mọi người. Trong câu truyện là một 
nhân vật có tấm lòng hiếu thảo với bố mẹ đã đảm nhận một công việc nặng nề 
thay cho bố mẹ đi chăn trâu thuê cho địa chủ, mặc dù bố mẹ không muốn cho 
cậu bé đi làm vì thương cậu bé bé quá không đủ sức khỏe để làm. Nhưng với sự 
cương quyết cảu cậu bé bố mẹ cậu đã phải đồng ý. Cậu bé được ba cô Tiên mời 
ăn bánh kẹo, cậu bé cũng không ăn và bỏ vào túi để mang về cho bố mẹ. Thấu 
hiểu được tình thương yêu và lòng hiếu thảo của cậu bé với chao mẹ ba cô Tiên 
đã giúp đỡ cậu bé và gia đình thoát khỏi nghèo khổ. Lòng nhân ái trong câu 
truyện Ba cô Tiên mà tôi đã khai thác giáo dục trẻ đó là sự cần mẫn chăm chỉ 
của cậu bé. Tình thương yêu và sự hiếu thảo với bố mẹ đã gặp những điều may 
mắn tốt đẹp được mọi người thương yêu giúp đỡ qua hình ảnh Ba cô Tiên. 
 Hay câu truyện vô cùng cảm động về tình mẫu tử và lòng hiếu thảo “Sự 
tích cây vú sữa” dăn dạy chúng ta là nuông chiều con quá mức thì sẽ làm hư 
con. Giống như người mẹ trong truyện cổ tích Sự tích Cây vú sữa. Mọi người 
thường ca ngợi sự tích này ở tình mẫu tử thiêng liêng, với ý nghĩa dăn dạy trẻ 
nhỏ hãy yêu thương cha mẹ và không được cãi lời cha mẹ. Với tình huống 
chuyện như vậy tôi đã dùng phương pháp đóng kịch và xoáy sâu vào nội tâm 
của trẻ, gây cảm xúc cho trẻ , giáo dục trẻ phải yêu thương cha mẹ, hiếu thảo và 
chăm sóc những người trong gia đình.
 17 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
Hình ảnh 6: Đóng kịch truyện sự tích cây vú sữa xoáy sâu vào tình huống 
nghệ thuật trong truyện.
Tôi dựa ngay vào tmuốn người mẹ kia hãy cứng rắn và nghiêm nghị hơn trong 
việc nuôi dạy con trai của mình. Trẻ có thể có bản tính riêng của chúng, chúng 
giống những cây măng non, được uốn theo chiều nào chúng sẽ nghiêng theo 
chiều ấy. Và nhiệm vụ của cha mẹ là uốn nắn các con thành người. Yêu thương 
là tốt, nhưng nuông chiều quá mức để bù đắp cho những thiệt thòi thì không nên
 Biện pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền phụ huynh kết hợp với địa 
phương giáo dục lòng nhân ái cho trẻ.
 Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và 
nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện 
pháp không thể thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quết định trong việc tạo nguồn 
nhiên liệu của góc cổ tích và giáo dục lòng nhân ái cho trẻ là không thể tách rời 
giáo dục thông qua truyện cổ tích nội dung cơ bản là giáo dục lòng nhân ái cho 
trẻ. Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì phụ huynh có vai trò không nhỏ 
trong việc giáo dục trẻ. Trong buổi họp mặt đầu năm tôi mạnh dạn trao đổi với 
phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục lòng nhân ái đối với trẻ mẫu giáo 5-6 
tuổi vì đây là lứa tuổi trẻ bắt chước rất nhanh, nhất là trong thời kỳ hội nhập của 
nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hoá và một số phim ảnh, trò chơi giải trí không 
lành mạnh đã ảnh hưởng một phần không nhỏ về hành vi văn hóa, đạo đức, 
phẩm chất của trẻ. Trẻ có thể đối xử thô bạo với bạn sau một đoạn phim hành 
động, trẻ có những lời không nên đối với bố mẹ khi không đồng ý theo yêu cầu 
nào đó của trẻ. Để phụ huynh nhận thức được ý nghĩa của vấn đề trên và cùng 
nhà trường giáo dục trẻ thì việc phối hợp với phụ huynh trong công tác giáo dục 
trẻ là vấn đề rất cần thiết. Giáo viên luôn trò chuyện, tuyên truyền với phụ 
huynh về các nội dung giáo dục lòng nhân ái để phụ huynh phối hợp rèn và dạy 
trẻ tại gia đình. Phụ huynh ở đây phần đông làm nghề nông nên họ ít quan tâm 
 18 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
đến con cái mình, qua các cuộc họp phụ huynh hoặc những buổi truyền thông tôi 
luôn phổ biến và tuyên truyền cách nuôi dạy con theo khoa học và cách giáo dục 
lòng nhân ái phù hợp đối với trẻ. Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu được tầm 
quan trọng của việc giáo dục lòng nhân ái đối với trẻ. Để từ đó phụ huynh dành 
thời gian chăm sóc con cái, quan tâm đến con cái nhiều hơn và cùng với nhà 
trường nuôi dạy và giáo dục trẻ tốt hơn. Do đó, phụ huynh xưng hô đúng mực, 
luôn mẫu mực trong mọi hoạt động để trẻ noi theo. Đồng thời chú ý sửa sai trẻ 
kịp thời những thiếu sót của trẻ.Tôi luôn trao đổi với phụ huynh hằng tháng 
thông qua sổ liên lạc về sự tiến bộ của mỗi cháu để phụ huynh kịp thời nắm bắt. 
Qua thời gian, trẻ lớp tôi tiến bộ rõ rệt như: yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ người 
thân và bạn bè trong lớp. thích làm việc tốt, biết chia sẻ và nhường nhịn với bạn 
bè nhờ sự giáo dục bằng phương châm "Trường học là nhà, nhà là trường học".
Hình ảnh 7: Tuyên truyền với phụ huynh về giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 
ngay từ cuộc họp đầu năm.
 Như chúng ta đã biết, trẻ lứa tuổi này rất hiếu động, trẻ học rất nhanh 
nhưng qua những phim ảnh trên thị trường thì có những bộ phim không phù hợp 
với lứa tuổi của trẻ. Chính vì thế tôi cũng tuyên truyền đến phụ huynh nên cho 
trẻ xem những phim ảnh mang tính giáo dục cao và phù hợp với lứa luổi của trẻ 
để qua đó trẻ học được những cái hay, cái đẹp,cái đúng giúp trẻ dần hoàn 
thiện, có tấm lòng nhân ái và phát triển nhân cách của mình. 
 Để công tác tuyên truyền giữa giáo viên, nhà trường và phụ huynh đạt 
được kết quả tốt, tôi đã mạnh dạn kết hợp với địa phương, làng bản nơi tôi công 
tác theo hình thức xin được đến dự các buổi họp ở thôn, địa phương, xã để được 
hiểu thêm về người dân địa phương qua đó xin đề bạt và góp ý với bà con về 
công tác hình thành và giáo dục lòng nhân ái cho trẻ mà tôi đang thực hiện, cần 
có sự giúp đỡ của địa phương để tôi hoàn thành tốt hơn công tác giáo dục của 
mình.
 19 / 30 Một số biện pháp giáo dục lòng nhân ái cho trẻ 5 tuổi thông qua truyện cổ tích.
Hình ảnh 8: Đến dự họp với người dân địa phương và đề bạt, góp ý về việc 
giáo dục lòng nhân ái cho trẻ.
 Nhân dân trong thôn, bản cũng rất nhiệt tình và ủng hộ với việc làm của 
tôi, họ đã giúp đỡ tôi như tuyên truyền trên loa phát thanh của thôn bản vào mỗi 
buổi sáng, trong các cuộc họp thôn cũng nhắc tới cho các hộ gia đình về giáo 
dục con em mình. Nhất là cũng có khen thưởng cho các cháu đạt danh hiệu bé 
chăm ngoan, học giỏi, hiếu thảo, yêu thương và giúp đỡ mọi người xng quanh. 
Tôi thấy biện pháp này rất hữu ích , trẻ được mọi người quan tâm dạy bảo và 
lòng nhân ái của trẻ được thể hiện ở mọi lúc, mọi nơi.
Biện pháp 6: Cô luôn là người gương mẫu, chuẩn mực để trẻ noi theo kết hợp 
nêu gương, khen ngợi trẻ kịp thời. 
 Cô giáo là người mẹ thứ hai của trẻ, muốn giáo dục cho trẻ phát triển tốt 
lòng nhân ái thì cô giáo là người đóng vai trò hết sức quan trọng, cô luôn là tấm 
gương sáng để trẻ noi theo.
 Ở lứa tuổi của trẻ 5-6 tuổi luôn thích được cô yêu thương, gần gũi, mọi 
hành vi của cô được trẻ lưu tâm nhất. Vì vậy cô luôn luôn chuẩn mực trong mọi 
hoạt động với người lớn, với đồng nghiệp, làm những việc tốt, giúp đỡ đồng 
nghiệp và mọi người xung quanh để trẻ thấy. Đối với trẻ, tuyệt đối không la 
mắng, quát nạt trẻ làm trẻ phải sợ hãi, xưng hô dịu dàng bằng cô và cháu, tạo 
cho trẻ cảm giác an toàn , tin tưởng ở cô. Bên cạnh đó tôi luôn đối xử công 
bằng với trẻ, đặc biệt tôn trọng và lắng nghe ý kiến của trẻ, trẻ hỏi gì tôi trả lời 
rõ ràng, nói trọn câu để trẻ học tập.
 Trẻ ở lứa tuổi này luôn tin tưởng ở cô, xem cô như là thần tượng, mọi việc 
nhất nhất phải theo cô. Chính vì vậy, nên tôi luôn làm những việc tốt, giúp đỡ, 
chia sẻ với đồng nghiệp, yêu thương và quan tâm tới trẻ, nhất là khi hứa điều gì 
với trẻ là tôi thực hiện đúng lời hứa, không làm cho trẻ mất lòng tin. Ngược lại 
nếu trẻ có hành vi sai trái hoặc lời nói không hay tôi nhẹ nhàng góp ý, động viên 
 20 / 30