Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Tính cấp thiết của đề tài. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Non sông Việt Nam có rạng rỡ hay không, dân tộc Việt Nam có sánh vai cùng các cường quốc năm châu hay không, phần lớn phụ thuộc vào sự học tập của các cháu” Trẻ em chính là tương lai của đất nước, vì vậy, việc chăm sóc và giáo dục từ bậc Mầm non đóng vai trò vô cùng quan trọng. Để trẻ phát triển toàn diện, giáo dục mầm non cần hướng đến năm lĩnh vực cốt lõi: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ và tình cảm – xã hội. Trong đó, hoạt động tạo hình là một phần không thể thiếu, góp phần bồi dưỡng văn hóa tinh thần, giúp trẻ hình thành kiến thức, kỹ năng và khả năng cảm thụ nghệ thuật. Về mặt đạo đức, hoạt động này nuôi dưỡng lòng yêu cái đẹp, khơi dậy trí tưởng tượng và niềm đam mê sáng tạo. Về thể chất, nó mang lại niềm vui, sự hào hứng, đồng thời kích thích hệ thần kinh, rèn luyện sự khéo léo và linh hoạt. Đặc biệt, về thẩm mỹ, tạo hình giúp trẻ phát triển cảm xúc, thị hiếu nghệ thuật ngay từ nhỏ. Việc làm quen với hoạt động tạo hình không chỉ mở rộng hiểu biết mà còn chuẩn bị tâm thế tích cực để trẻ bước vào bậc Tiểu học. Thông qua các hoạt động như vẽ, nặn, xé dán, in, đồ họa , trẻ được tiếp thu và hệ thống hóa các cảm nhận về hình dáng, màu sắc, kích thước, bố cục, tỷ lệ. Đồng thời, trẻ dần tích lũy vốn hình ảnh phong phú về thế giới xung quanh và rèn luyện kỹ năng sử dụng các dụng cụ, chất liệu nghệ thuật. Đối với trẻ 3 tuổi, đặc điểm tâm sinh lý có nhiều thay đổi rõ rệt. Trẻ tiếp nhận ấn tượng từ thế giới bên ngoài ngày càng tốt hơn, bắt đầu sử dụng đôi bàn tay linh hoạt để tạo ra sản phẩm. Khả năng quan sát, ghi nhớ và chú ý có chủ định, trẻ dần nhận diện được đặc điểm về hình dáng, màu sắc của sự vật. Tuy nhiên, do tư duy trực quan và kỹ năng còn hạn chế, trẻ dễ dao động khi tham gia các hoạt động như vẽ, nặn, quan sát tranh ảnh Vì vậy, giáo viên cần có phương pháp hướng dẫn phù hợp để giúp trẻ rèn luyện kỹ năng, tạo ra sản phẩm một cách tự tin. Thực tế cho thấy, trẻ rất thích hoạt động tạo hình nhưng còn thụ động, thiếu mạnh dạn, các kỹ năng vẽ, nặn, xé dán còn hạn chế. Điều này khiến tiết học trở nên khô khan, sản phẩm chưa phong phú, và môi trường sáng tạo chưa thực sự được mở rộng. Khi tiếp cận biểu tượng mới, trẻ gặp khó khăn trong việc hình dung, dẫn đến sản phẩm chưa đa dạng. Để khắc phục vấn đề này, cần đổi mới phương pháp giáo dục theo phương châm “Chơi mà học, học bằng chơi”, phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục mầm non. Mục tiêu là tạo ra một môi trường học tập tràn đầy yêu thương, khơi gợi niềm hạnh phúc khi trẻ đến lớp. Xuất phát từ thực tế đó, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số giải pháp phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non.” 2. Mục tiêu của đề tài Với đề tài “Một số giải pháp phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non” mục tiêu chính là nâng cao sự hứng thú, khả năng sáng tạo và tính chủ động của trẻ thông qua các hoạt động tạo hình phong phú, hấp dẫn. Để đạt được điều này, cần tập trung vào các giải pháp sau: Thiết kế và tổ chức các hoạt động tạo hình đa dạng, sinh động, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, giúp kích thích trí tưởng tượng và sự sáng tạo. Áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, tạo cơ hội cho trẻ được bày tỏ ý tưởng cá nhân, khuyến khích trẻ mạnh dạn thể hiện sự sáng tạo thông qua các sản phẩm tạo hình. Đánh giá sự tiến bộ của trẻ một cách linh hoạt, không chỉ dựa vào sản phẩm mà còn quan sát quá trình trẻ tham gia. Từ đó, điều chỉnh và cải thiện phương pháp giáo dục để nâng cao hiệu quả dạy học. 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu - Thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài: Từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025. Củng cố và tiếp tục thực hiện cho những năm tiếp theo. - Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp phát huy tính tích cực khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non. - Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được thực hiện tại lớp 3 tuổi C4. Trường mầm non nơi tôi đang công tác. PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Hiện trạng của vấn đề Trong bối cảnh giáo dục mầm non hiện nay, việc phát huy tính tích cực và khả năng sáng tạo của trẻ thông qua các hoạt động tạo hình đã trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu. Theo học thuyết đa trí tuệ của Howard Gardner, mỗi trẻ có thể sở hữu nhiều loại hình thông minh khác nhau, bao gồm thông minh nghệ thuật, thông minh ngôn ngữ, thông minh logic... Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khai thác và phát huy tiềm năng sáng tạo của trẻ thông qua hoạt động tạo hình, giúp trẻ không chỉ phát triển kỹ năng nghệ thuật mà còn hoàn thiện tư duy và kỹ năng khác một cách toàn diện. Việc ứng dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại như Montessori, Reggio Emilia, Steam hay phương pháp học qua chơi đã chứng minh hiệu quả trong việc khuyến khích trẻ học hỏi qua trải nghiệm thực tế và tương tác với môi trường xung quanh. Những phương pháp này tạo ra không gian học tập sáng tạo, giúp trẻ bộc lộ và phát triển khả năng của bản thân một cách tự nhiên. Trước đây, tôi vẫn áp dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, chủ yếu hướng dẫn trẻ thực hiện theo các mẫu có sẵn mà chưa kết hợp linh hoạt với các hoạt động khác. Các hình thức tổ chức đôi lúc còn rời rạc, chưa tận dụng những đề tài mới và phương pháp sáng tạo. Đặc biệt, việc sử dụng nguyên vật liệu còn hạn chế, chủ yếu là bút sáp, giấy màu mà chưa đa dạng hóa chất liệu để kích thích sự tò mò và sáng tạo của trẻ. Môi trường lớp học cũng chưa thực sự phong phú, cách sắp xếp các góc hoạt động còn thiếu sáng tạo, chưa tận dụng hiệu quả không gian, đồ dùng, đồ chơi và các mảng tường để tạo động lực cho trẻ tham gia các hoạt động tạo hình. Điều này khiến trẻ chưa có cơ hội thể hiện ý tưởng cá nhân mà chỉ làm theo hướng dẫn của cô, dẫn đến tiết học còn khô khan, thiếu tính sáng tạo và cá nhân hóa. Lớp tôi đang phụ trách là lớp 3 tuổi C4 với tổng số cháu là 15 cháu. Qua quá trình quan sát, tôi nhận thấy một số hạn chế như: Môi trường hoạt động chưa phong phú, vẫn mang tính áp đặt. Bố trí các góc hoạt động chưa linh hoạt, chưa khai thác tối ưu các mảng tường và đồ dùng hỗ trợ. Trẻ còn thụ động, chưa được khuyến khích thể hiện cá nhân, dẫn đến sản phẩm thiếu sáng tạo. Thiếu tinh thần làm việc nhóm, trẻ thường hoạt động đơn lẻ thay vì phối hợp cùng nhau. Kỹ năng tạo hình chưa đồng đều, nhiều trẻ còn yếu trong các kỹ năng như vẽ, cắt, xé, dán, nặn Khả năng nhận xét, đánh giá sản phẩm của trẻ chưa được chú trọng, khiến trẻ chưa thực sự hiểu và trân trọng sản phẩm của chính mình và bạn bè. Với những hạn chế này, tôi nhận thấy cần có những giải pháp thiết thực để nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động tạo hình, giúp trẻ phát huy tối đa tính tích cực và khả năng sáng tạo. Thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện Thuận lợi: Sự quan tâm từ nhà trường: Ban giám hiệu luôn khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, sáng tạo trong các tiết học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Sự tận tâm của giáo viên: Tôi luôn có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt huyết với nghề, yêu trẻ và mong muốn cải thiện chất lượng giảng dạy. Sự hợp tác của phụ huynh: Phụ huynh quan tâm, sẵn sàng phối hợp với giáo viên trong công tác giáo dục, hỗ trợ nguyên vật liệu và đồng hành trong các hoạt động trải nghiệm của trẻ. Trẻ chăm ngoan, hứng thú tham gia các hoạt động: Trẻ yêu thích các trò chơi trải nghiệm, giao lưu và hoạt động tập thể, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các phương pháp giảng dạy mới. Khó khăn: Hạn chế về kinh tế và nhận thức của phụ huynh: Do điều kiện kinh tế khó khăn, nhiều phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc phát triển năng khiếu thẩm mỹ cho trẻ. Họ chủ yếu tập trung vào dạy chữ, chưa thực sự hiểu rõ tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Giáo viên chưa đa dạng hóa phương pháp giảng dạy: Tôi chưa có nhiều sáng tạo trong việc tổ chức hoạt động, chưa sưu tầm nhiều nguyên vật liệu mới, chưa phát huy tối ưu sự sáng tạo của trẻ, chưa mạnh dạn ứng dụng kĩ năng mới. Khả năng tạo hình của trẻ không đồng đều: Một số trẻ chưa thực sự yêu thích hoạt động tạo hình, kỹ năng còn yếu, chưa biết cách sử dụng các chất liệu khác nhau hoặc phối hợp màu sắc, bố cục hợp lý. Thiếu kỹ năng làm việc nhóm: Trẻ chưa được rèn luyện tinh thần tập thể, chưa biết cách hỗ trợ và chia sẻ ý tưởng với bạn bè trong quá trình sáng tạo. * Bảng 1. Bảng kết quả khảo sát trước khi áp dụng giải pháp (áp dụng với 15 cháu) STT Nội dung khảo sát Tốt % Khá % TB % Trẻ hứng thú, tích cực tham gia 3 20 4 27 8 53 1 hoạt động tạo hình. Trẻ có các kỹ năng tạo hình như: 2 Vẽ, xé dán, nặn, làm đồ thủ công, 2 13 3 20 10 67 in đồ họa Trẻ có khả năng sáng tạo trong sản 3 3 20 3 20 9 60 phẩm tạo hình. Trẻ biết đặt tên cho sản phẩm tạo 4 hình, biết đặt câu hỏi, nhận xét bài 4 27 4 27 7 47 của mình và của bạn. 5 Trẻ có kĩ năng làm việc theo nhóm. 3 20 3 20 9 60 Xuất phát từ thực tế trên tôi đã mạnh dạn tìm kiếm và thử nghiệm những giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình, giúp trẻ phát huy tối đa tính tích cực và khả năng sáng tạo cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non. 2. Các giải pháp thực hiện 2.1. Xây dựng kế hoạch giáo dục theo từng tháng và khơi nguồn hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình - Xây dựng kế hoạch hoạt động tạo hình theo từng tháng Đầu năm học 2024-2025, sau khi nhận sự chỉ đạo từ Ban giám hiệu và tổ chuyên môn, tôi đã tiến hành thảo luận và lập kế hoạch giáo dục cho lớp. Trong đó, hoạt động tạo hình được xây dựng theo hướng phát triển kỹ năng từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Mỗi tháng sẽ tập trung vào một kỹ năng cụ thể như sau: Tháng Nội dung 9 Tô, vẽ 10 Nặn 11 Cắt dán, xé dán 12+1 In đồ họa, thổi màu 2+3 Làm đồ thủ công handmade, sáng tạo, nghệ thuật 4+5 Tiếp tục sáng tạo, nghệ thuật. Ví dụ: Với những chủ đề đầu như “Trường mầm non có sự kiện bé vui tết trung thu” đây là thời điểm đầu tiên của năm học, trẻ vừa trải qua thời gian nghỉ hè, bên cạnh đó một số cháu mới ra lớp, kỹ năng tạo hình còn hạn chế nên tôi không lựa chọn các kỹ năng tạo hình khó như xé, cắt dán mà chú trọng vào kỹ năng, tô, vẽ. Cụ thể tôi chọn đề tài “Tô màu đèn ông sao, tô mũ bảo hiểm” với kỹ năng tô: Trước tiên tôi rèn luyện cho trẻ tư thế ngồi, cách cầm bút. Tăng cường các kĩ thuật, và phương tiện tạo hình đa dạng: màu sáp, màu dạ, màu nước. Dạy trẻ sắp xếp bố cục bức tranh hợp lý, phối hợp màu sắc hài hòa. (Hình 2.1a. Hình ảnh thời điểm đầu năm học trẻ mới ra lớp cô rèn kĩ năng tô) Ngoài ra các hoạt động khác trong ngày như ở hoạt động góc tạo hình tôi cho trẻ vẽ đồ các nét chấm mờ, tô màu tranh theo chủ đề để rèn kỹ năng vẽ đồ và phối hợp màu sắc hài hòa. Với những chủ đề tiếp theo trẻ đã có kỹ năng tạo hình tốt hơn tôi chọn các đề tài cần sử dụng những kỹ năng khó hơn. Chẳng hạn chủ đề gia đình tôi chọn đề tài “Xé dán ngôi nhà”, đến chủ đề “Thế giới thực vật” tôi tăng mức độ khó hơn với đề tài “In đồ họa bông hoa”. Khi trẻ có những kỹ năng tạo hình cơ bản tôi nhận thấy trẻ đã tự tin và rất hào hứng tham gia hoạt động và tạo ra sản phẩm đẹp để giới thiệu cho cô và các bạn. - Khơi nguồn hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình. Qua điều tra thực trạng tôi nhận thấy việc hứng thú trong hoạt động tạo hình của trẻ còn hạn chế, tôi đã mày mò tìm hiểu để làm sao cho trẻ cảm thấy hứng thú, yêu thích và say mê với hoạt động tạo hình. Để làm được điều đó đòi hỏi bản thân tôi phải luôn nỗ lực, chịu khó thay đổi các nội dung, hình thức tổ chức, luôn mang đến những điều mới mẻ để trẻ không nhàm chán khi tham gia hoạt động. (Hình 2.1b: Tạo hứng thú cho trẻ theo chủ đề). Cô trò cùng nhau làm và tạo ra các bức tranh để treo lên những nơi trẻ dễ thấy. Ngay ra vào, trên mảng tường tôi đã nghiên cứu lựa chọn và trang trí các hình ảnh yêu thương hay một số bức tranh để mỗi buổi sáng khi trẻ vừa đến lớp trẻ được quan sát và trải nghiệm với nghệ thuật. Ở lối đi vào tôi treo những bức tranh được làm từ các nguyên vật liệu tự nhiên như đá, sỏi, lá cây . tôi treo những bức tranh ở nơi dễ nhìn nhất để trẻ được quan sát hàng ngày mỗi khi đến lớp, giúp cho trẻ khắc sâu hơn về các tác phẩm nghệ thuật. Từ đó khơi nguồn cảm hứng để trẻ có những ý tưởng và thỏa sức sáng tạo trong hoạt động tạo hình. Không chỉ ở ngoài cửa lớp mà tôi đã nghiên cứu để làm sao xây dựng một môi trường trong lớp khoa học, sắp xếp, bố trí hợp lý xung quanh không gian mà trẻ học tập, vui chơi, sinh hoạt. Ở góc tạo hình tôi trang trí những bức tranh phù hợp với từng chủ đề do tự tay cô và trẻ làm rồi treo lên mảng tường để trẻ nhìn ngắm mỗi ngày. Tôi cũng giáo dục các con sử dụng cẩn thận các đồ dùng, các nguyên vật liệu để đảm bảo an toàn cho trẻ. Qua đó nuôi dưỡng cho trẻ lòng ham muốn được sử dụng các đồ dùng, nguyên vật liệu để tạo ra sản phẩm của riêng mình. (Hình 2.1c. Cô và trẻ cùng làm bức tranh từ nguyên vật liệu và đồ dùng để ở góc nghệ thuật ) Tổ chức cho trẻ tham gia một cách tự nhiên, không gò bó tạo cảm giác học mà như chơi, không bị áp lực, hoàn toàn lấy trẻ làm trung tâm. Lôi cuốn trẻ ngay từ đầu bằng cách giới thiệu bài học bằng hình ảnh, múa, hát, múa rối, hò vè kể chuyện, hay cho trẻ tham quan các buổi triển lãm tranh... gây sự chú ý đối với trẻ và dẫn dắt trẻ vào tiết học một cách nhẹ nhàng, sinh động, thoải mái mà trẻ không hề nhàm chán kết thúc tiết học tôi dùng sản phẩm của trẻ để dạy trên tiết học, khi trẻ nhìn thấy sản phẩm của mình được cô và các bạn quan sát trẻ sẽ rất vui, hào hứng hơn nữa trong những giờ hoạt động tiếp theo. Ví dụ: Trong hoạt động “Tạo hình một số con vật từ các hột hạt” tôi có thể giới thiệu bài học bằng nhiều hình thức khác nhau như: Tổ chức cho các bé dưới hình thức hoạt cảnh bài hát “Ta đi vào rừng xanh” Đàm thoại nội dung bài hát theo hoạt cảnh: “Trong khu rừng có gì? Có những con vật nào? Các con vật được trang trí bằng những hạt gì ?” Sau đó tôi có giới thiệu tranh mẫu được làm từ hột hạt. tôi cần gợi ý và hỏi trẻ định làm con vật gì mà trẻ thích? Trẻ nào có cùng ý tưởng làm con vật giống bạn thì về một nhóm để cùng tạo ra sản phẩm chung. Từ đó giúp trẻ hình thành kỹ năng hợp tác với bạn để cùng nhau tạo ra sản phẩm. Trong khi trẻ thực hiện cô quan sát gợi ý hướng dẫn trẻ về kỹ năng làm con vật từ hột hạt. (Hình 2.1d. Ảnh khơi gợi húng thú qua hoạt cảnh bài hát ta đi vào rừng xanh) Ngoài việc cho trẻ tham gia học trên lớp tôi cũng tìm những địa điểm gần gũi, thoáng mát, cho trẻ tham quan thực tế để có thể nhìn trực tiếp đến sản phẩm mà mình muốn hướng trẻ làm. Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình “in đồ họa từ những loại hoa và lá ”tôi hướng trẻ vào hoạt động thực tế cho trẻ đi thăm quan góc thiên của lớp để tạo cảm hứng cho trẻ, cho trẻ được nhìn ngắm, sờ, ngửi, biết lợi ích của các loại hoa đó, ngoài ra hướng trẻ ngoài lợi ích để trang trí thì có những loại hoa, lá có thể để in để tạo ra những bông hoa đầy màu sắc từ màu nước, phấn màu Đặc biệt tôi còn tạo cho trẻ cảm giác vui vẻ được tạo hình “in đồ họa từ những loại rau” ngay tại sân vườn rau của trường. Với cách này trẻ lớp tôi rất hứng thú tham gia vào các hoạt động một cách tích cực và tạo ra nhiều sản phẩm đa dạng, phong phú. Động viên và có những phần thưởng kịp thời là cách giúp các con có những nguồn cảm hứng. Ở trẻ thường thích được tuyên dương, khen thưởng hay tặng những món quà để lấy đó làm động lực phấn đấu. Vậy nên tôi luôn dành những lời động viên khen ngợi hay tặng quà để tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động tạo hình. (Hình 2.1e: Hình ảnh cô tuyên dương khen thưởng, cho trẻ để trẻ tích cực tham gia hoạt động ) Kết quả Giúp trẻ phát triển một cách toàn diện về kĩ năng vận đông tinh, kích thích phát triển sự tưởng tượng và sáng tạo cho trẻ, tăng khả năng quan sát và ghi nhớ Trẻ yêu thích nghệ thuật, học qua chơi, tạo động lực cho trẻ hoạt động. Giúp giáo viên tổ chức có hiệu quả, dễ ràng đánh giá trẻ để từ đó đổi mới phương pháp giảng dạy. 2.2. Học tập bồi dưỡng và ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến STEAM vào trong hoạt động tạo hình Ngay từ đầu năm học nhà trường đã tổ chức lớp tập huấn mời giảng viên Chu Anh Sơn về giảng dạy lại phương pháp tạo hình, định hướng sáng tạo, khuyến khích giáo viên hiểu rõ tầm quan trọng của việc phát huy khả năng sáng tạo của trẻ. Giới thiệu các phương pháp giáo dục hiện đại như Steam, Montessori, Reggio Emilia, và các kỹ thuật sáng tạo mới trong giảng dạy. Từ lý thuyết đã học nhà trường đã xây dựng một số tiết học áp dụng phương pháp tiên tiến giúp giáo viên có nhiều kĩ năng, xây dựng ý tưởng phong phú khoa học cho hoạt động tạo hình. Tôi may mắn có cơ hội tham gia khóa học về ứng dụng phương pháp giáo dục STEAM trong giáo dục mầm non do Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Đây thực sự là một phương pháp giảng dạy hấp dẫn, giúp trẻ phát huy tối đa tiềm năng, khơi dậy khả năng sáng tạo và mang đến những trải nghiệm thực tế đầy ý nghĩa. Đặc biệt, yếu tố nghệ thuật trong STEAM giúp định hướng các hoạt động tạo hình như vẽ, nặn, xé dán, tạo hình theo ý thích , giúp trẻ sáng tạo ra những tác phẩm mang dấu ấn cá nhân. Thông qua đó, trẻ có cơ hội tái hiện và phản ánh lại thế giới xung quanh, đồng thời nuôi dưỡng niềm đam mê và tình yêu đối với nghệ thuật. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn ứng dụng phương pháp STEAM trong hoạt động tạo hình. Trước đây khi chưa biết đến phương pháp này bản thân tôi luôn dạy trẻ tạo hình theo hướng cô dạy, cô nói mà trẻ chỉ ngồi để nghe và khi trẻ tạo ra sản phẩm tôi luôn yêu cầu sản phẩm của trẻ phải đẹp có tính thẩm mỹ cao. Đồ dùng đồ chơi cô chuẩn bị rất nhiều nhưng vẫn mang tính khô khan, cứng nhắc và có phần gò bó đối với trẻ, hạn chế sự tò mò, tự tìm hiểu sự phong phú muôn màu muôn vẻ của sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ. Sau khi được học tập và ứng dụng phương pháp STEAM vào việc giảng dạy. Việc dạy trẻ trở nên dễ dàng hơn đối với tôi. Trẻ được chủ động trong mọi hoạt động, trẻ được làm việc theo nhóm, trẻ tự tìm câu trả lời cho những thắc mắc của mình. Từ đó trẻ phải nghiên cứu, tìm tòi và đi đến kết luận. Giáo viên chỉ là người tổ chức, hướng dẫn, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động. Hơn nữa tôi có thể sử dụng các đồ dùng tái chế như: chai lọ, vỏ hộp, ống hút, dây buộc các loại, túi giấy... để làm nguồn nguyên vật liệu cho trẻ tham gia vào các hoạt động sáng tạo và tạo ra các sản phẩm. Với những học liệu này dễ kiếm, không mất phí nhưng trẻ vẫn học được nhiều thứ vô giá. Điều đặc biệt thú vị làm tôi thấy rõ được ưu điểm của phương pháp giáo dục STEAM đối với trẻ đó là những sản phẩm trẻ tạo ra đều có tính ứng dụng vào thực tế. Ví dụ: Với chủ đề “ Giao thông” Đề tài: Dạy trẻ làm ô tô từ vỏ hộp sữa Tiến hành: Trước tiên tôi đưa ra tình huống 2 bạn tranh nhau ô tô, hỏi trẻ sẽ xử lý như thế nào? và hỏi trẻ có cách gì để giúp bạn. Sau đó cô tạo tình huống tặng quà là chiếc ô tô, tôi cho trẻ về thành những nhóm nhỏ để thảo luận xem nhóm mình nhận được ô tô gì? những câu hỏi hay thắc mắc gì về ô tô, Sau khi trẻ thảo luận xong tôi cho trẻ được đưa ra những câu hỏi của nhóm mình tuy nhiên trước khi trẻ đặt câu hỏi tôi cũng có yêu cầu các nhóm phải có những câu hỏi khác nhau tránh trùng các câu hỏi để trẻ có thể hiểu sâu hơn về đối tượng mà trẻ đang khám phá. Trong các câu hỏi, hay những thắc mắc mà trẻ đưa ra tôi sẽ hướng trẻ tự tìm ra câu trả lời hoặc những bạn của nhóm khác tìm ra câu trả lời để trả lời cho nhóm của bạn. Trẻ thực hiện: Đầu tiên tôi cho các nhóm thảo luận xem nhóm mình làm ô tô gì và dùng nguyên vật liệu gì, dán như thế nào? Làm thế nào để ô tô chạy được? Dùng gì để làm bánh xe.... Sau đó nhóm trưởng sẽ lên chọn những đồ dùng nguyên vật liệu mà nhóm mình đã thống nhất và tự phân công từng thành viên trong nhóm làm những việc gì để tạo ra sản phẩm. Trong quá trình trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình không chỉ tạo cơ hội thuận lợi cho trẻ được tiếp xúc với cái đẹp, tìm hiểu cái đẹp, mà còn làm nảy sinh và nuôi dưỡng hứng thú hoạt động nghệ thuật, niềm say mê sáng tạo nghệ thuật. Còn cô giáo là người định hướng giúp trẻ có thể làm ra sản phẩm hay, độc đáo, đẹp mắt và có thể sử dụng lâu bền. (Hình 2.2a. Trẻ thảo luận nhóm và thực hiện chế tạo ô tô từ vỏ hộp sữa) Sau khi cả nhóm thực hiện xong tôi mời lần lượt các trẻ của mỗi nhóm lên trình bày và giới thiệu về sản phẩm làm ra. Trẻ thảo luận trong nhóm và cử một bạn giới thiệu về sản phẩm của nhóm mình. Trong khi nhóm 1 chia sẻ thì các nhóm còn lại ngồi nghe và suy nghĩ những câu hỏi để truy vấn nhóm đó. Từ đó trẻ được phát triển ngôn ngữ mạch lạc, trẻ phải tư duy, suy ngẫm để phản biện lại câu hỏi của nhóm bạn giúp trẻ hiểu sâu, hiểu kĩ hơn về đối tượng và cách thực hiện để có thể tạo ra được sản phẩm. Những sản phẩm của trẻ làm ra đều có tính ứng dụng vào thực tế, trẻ có thể trưng bày ở các góc chơi hoặc tôi có thể sử dụng trong các hoạt động khác. Điều này khiến trẻ thích thú, và rất hứng khởi cho hoạt động tiếp theo. Ngoài ra tôi lên kế hoạch mỗi tháng ít nhất 1 dự án Steam, từ tháng 9 đến tháng 5 theo chủ đề mà các con đang học. Ví dụ: Với chủ đề bản thân có dự án “Nhà tạo mẫu tóc tài ba” cho trẻ tận dụng lá cây, các nắp chai, bông hoa, giấy vụn để làm các kiểu tóc; Với chủ đề tết “làm phong bao lì xì” Chủ đề nghề ghiệp “làm cây cầu”. Chủ đề gia đình “ dự án ngôi nhà cho bé” sự kiện 8/3 “ dự án về mẹ - Trang trí váy tặng mẹ. Chủ đề bản thân “dự án làm rô bốt”,... (Hình 2.2b. Ảnh giờ học steam của trẻ) Kết quả Bản thân tôi hiểu rõ hơn về STEAM và biết cách tích hợp vào hoạt động tạo hình. Đổi mới phương pháp giảng dạy: Ứng dụng STEAM giúp giáo viên linh hoạt, không gò bó theo phương pháp truyền thống. Phát triển tư duy sáng tạo và khoa học cho trẻ: Trẻ học cách quan sát, thử nghiệm và tạo ra sản phẩm. Tăng cường sự hứng thú và chủ động của trẻ: Trẻ tò mò, thích khám phá, tự do sáng tạo, phát triển trí tưởng tượng phong phú. Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp: Trẻ trao đổi ý tưởng, cùng nhau thực hiện sản phẩm, phát triển kỹ năng trình bày. Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non: Giúp trẻ thích nghi với công nghệ và phương pháp học tập mới, tạo nền tảng vững chắc cho bậc học tiếp theo. Việc áp dụng phương pháp STEAM trong hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻ học tập hiệu quả hơn mà còn mang lại niềm vui và sự say mê sáng tạo, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ. 2.3. Đổi mới phương pháp tạo hình bằng cách lồng ghép các phong cách nghệ thuật đặc trưng của các họa sĩ nổi tiếng vào giảng dạy cho trẻ. Vẽ và hoạt động nghệ thuật là cách giúp trẻ phát triển tư duy, trí tưởng tượng và kỹ năng sáng tạo. Thay vì chỉ tập trung vào kỹ năng cơ bản, việc giúp trẻ tiếp cận các phong cách nghệ thuật độc áo ngay từ nhỏ là một hướng đi đổi mới, giúp trẻ phát triển toàn diện. Một thuận lợi rất lớn với tôi khi thực hiện biện pháp này là hiện nay thời đại công nghệ 4.0 nguồn internet phong phú, đa dạng đã cung cấp cho tôi lượng thông tin khổng lồ với đầy đủ hình ảnh về các họa sĩ nổi tiếng trên thế giới với những phong cách nghệ thuật độc đáo.(Hình 2.3a. Ảnh trẻ xem các tác phẩm nghệ thuật các nghệ sĩ nỗi tiếng ) Để dạy trẻ sáng tạo, thì trước tiên trẻ phải được tìm hiểu và biết về phong cách nghệ thuật đặc trưng của các họa sĩ này. Tôi đã tiến hành cho trẻ làm quen theo các hình thức sau: - Hoạt động góc Trong lớp học, tôi thiết kế "Góc nghệ sĩ" ở góc này giúp trẻ làm quen với các danh họa và phong cách nghệ thuật khác nhau. Các bức tranh đặc trưng được trưng bày, kèm theo hoạt động tương tác như quan sát, thảo luận, nhận biết để trẻ hiểu và bổ sung vốn kiến thức nghệ thuật. (Hình 2.3b. Ảnh bức tranh phong cách nghệ thuật nổi tiếng cho trẻ làm quen) Phải biết kết hợp những tác phẩm nỗi tiếng các kĩ năng mới, sáng tạo bức tranh cho phù hợp với của lớp mình nhằm phát huy tối đa diện tích cho trẻ hoạt động Môi trường sáng tạo được sắp xếp hợp lý, lấy dễ dàng, giúp trẻ tự do lựa chọn và khuyến khích tư duy độc lập. Để góc hoạt động phát huy tối đa hiệu quả, trẻ cần được tham gia một cách chủ động và tích cực. Phải tạo không khí tích cực vui tươi, kích thích hứng thú hoạt động của trẻ. - Hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều. Tích hợp nội dung làm quen phong cách nghệ thuật này vào trong các trò chơi vận động hoặc học tập như trò ghép tranh, hãy đoán tên tôi, đúng và sai Ví dụ: Trò chơi học tập “hãy đoán tên tôi”. Tôi sử dụng bức tranh với phong cách đặc trưng của họa sĩ cho trẻ quan sát để trẻ nhận biết và đọc tên họa sĩ đó. Đối với các họa sĩ khác tôi sẽ thay đổi các trò chơi để phù hợp với phong cách nghệ thuật riêng của từng họa sĩ cũng như để trẻ hứng thú và không cảm thấy nhàm chán. - Hoạt động học Theo kế hoạch đã dự kiến, mỗi tháng tôi xây dựng một hoạt động tạo hình chính theo tiết học để cung cấp kiến thức cho trẻ một cách đầy đủ và giúp trẻ hoạt động tích cực, trọn vẹn nhất. Tại tiết học này, ngoài việc khơi gợi cho trẻ nhớ hơn về họa sĩ và phong cách nghệ thuật đặc trưng đã được làm quen ở các hoạt động ngoài tiết học trước, tôi sẽ tạo cơ hội cho trẻ được thỏa sức sáng tạo trên nền tảng đó. Ví dụ: Khi dạy trẻ làm tranh Mosaic hay nghệ thuật khảm là kĩ thuật sử dụng các chi tiết nhỏ để tạo ra toàn bộ hình ảnh, Mosaic được lắp từ vỏ trứng xé từng mảnh tạo hoa văn để trang trí trẻ nhìn vào thấy sự mới lạ trong đó trẻ cũng hứng thú thực hiện. (Hình 2.3c. Hoạt động học sáng tạo làm tranh Mosaic từ vỏ trứng) Ví dụ: Hoạt động bé sáng tạo cùng nét xoắn theo phong cách nghệ thuật Van Gogh. Cách thức truyền thống của các họa sĩ này là phương pháp vẽ, sử dụng các chất liệu màu nước, sơn dầu hay cách ghép mảnh hoặc khảm Tuy nhiên để khơi gợi trí tưởng tượng và sáng tạo vô biên của trẻ, tôi đã khuyến khích trẻ sử dụng nhiều hình thức khác nhau như cắt, xếp, dán, in, chấm và sản phẩm không chỉ là bức tranh, mà còn trang trí đa dạng, phong phú trên mọi sản phẩm khác như: Túi sách, lọ hoa, quần áo, đĩa, bát . Ví dụ: Trẻ được tham gia trải nghiệm với kĩ năng sử dụng màu nước kết hợp sáng tạo từ những nét xoắn theo phong cách nghệ thuật Van Gogh. Từ những nét xoắn với độ to nhỏ, màu sắc khác nhau trẻ tạo ra những sản phẩm lung linh, huyền ảo. (Hình 2.3d. Hoạt động học sáng tạo cùng nét xoắn theo phong cách nghệ thuật). Theo phong cách nghệ thuật Kandinsky. Trẻ được thể hiện bức tranh trìu tượng Kandinsky, biết So sánh, phân biệt và lựa chọn các kích thước to, nhỏ khác nhau, sử dụng kỹ năng xếp chồng theo quy tắc từ to đến nhỏ. Sử dụng kỹ năng vẽ màu nước; xếp; dán vải trang trí các đồ dùng theo phong cách nghệ thuật trừu tượng Kandinsky phù hợp với nhu cầu và sở thích của trẻ. (Hình 2.3e. Hoạt động học sáng tạo cùng tôi theo phong cách nghệ thuật Kandinsky). Đây là một biện pháp mà tôi vô cùng tâm đắc. Bởi kết quả trên trẻ ngoài sức tưởng tượng khiến tôi bất ngờ rất lớn. Trẻ vô cùng thích thú khi được làm quen với phong cách nghệ thuật của các danh họa nổi tiếng trên thế giới và tạo ra được nhiều bức tranh đặc sắc với những mảng màu rực rỡ. Những bức tranh sản phẩm của trẻ được tôi lựa chọn trưng bày treo tại góc nghệ thuật lên xuống của dãy lớp khiến trẻ, phụ huynh vui vẻ, thích thú. Và với bản thân tôi, đó là động lực rất lớn để tôi quyết tâm thực hiện đề tài này. Tuy nhiên khi thực hiện biện pháp này đỏi hỏi giáo viên phải chịu khó đầu tư về thời gian tìm hiểu sâu về các nghệ sĩ trên thế giới và phong cách đặc trưng của họ để lựa chọn các hoạt động phù hợp với đặc điểm yêu cầu về lứa tuổi. Khi đó giáo viên mới có thể thông dịch những hình ảnh trừu tượng thành những ví dụ cụ thể, thích nghi với trẻ mầm non. Kết quả Kích thích trẻ sáng tạo, tự tin trong nghệ thuật. Trẻ không bị ràng buộc vào cách vẽ cố định, tự do biểu đạt phong cách riêng. Nâng cao hiểu biết về hội hoạ. Trẻ làm quen với phong cách nghệ thuật của hoạ sĩ nổi tiếng như Van Gogh, Kandinsky, nghệ thuật Mosaic... Phát triển tư duy thẩm mỹ, kỹ năng làm việc nhóm. Trẻ không chỉ "làm theo mẫu" mà tự sáng tạo, học cách hợp tác và giao tiếp. Phương pháp này không chỉ giúp trẻ yêu thích nghệ thuật mà còn góp phần hình thành những đứa trẻ tự tin, linh hoạt và sáng tạo trong tư duy. 2.4. Khuyến khích trẻ tham gia hoạt động tạo hình một cách linh hoạt, lồng ghép vào các hoạt động khác và áp dụng ở mọi lúc, mọi nơi. Sáng tạo, linh hoạt và khéo léo trong cách tổ chức lồng ghép hoạt động tạo hình vào các hoạt động khác. Nhẹ nhàng, tự nhiên, không gò ép nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả. Đồng thời, nội dung tích hợp phải được lựa chọn phù hợp, logic, tránh sự rời xa hay vá trong quá trình thực hiện. Tôi đã nghiên cứu, lựa chọn các nội dung mới để vào tiết dạy như: làm đồ thủ công handmade, gấp giấy theo phương pháp nhật bản origami sau đó lồng ghép vào các hoạt động khác để dạy trẻ. Nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ. Hoạt động cho trẻ làm quen văn học: Sau khi trẻ học xong bài thơ ‘‘Bầu và Bí’’ trẻ nặn các loại quả, hoặc trẻ học truyện, trẻ nghe kể chuyện ‘‘Sự tích về các loài hoa’’ trẻ vẽ hoa theo trí tưởng tượng mà mình đã được nghe, được học. Hoạt động khám phá khoa học: Ví dụ: Cho trẻ khám phá ‘‘sự kỳ diệu của bướm’’ trẻ được khám phá màu sắc của bướm, được tạo hình chú bướm, trang trí cánh bướm nhiều màu sắc, gắn vòng đời của bướm,.. trẻ vừa được học về bướm, lại tạo ra chú bướm mà mình yêu thích (Hình 2.4a. Ảnh trẻ tạo hình con bướm trong tiết học khám phá sự kỳ diệu của bướm) Hoạt động phát triển nhận thức: Làm đồ thủ công còn giúp bé tìm hiểu được các giá trị của giáo dục, chẳng hạn như bé sẽ học hỏi nhiều hơn về môn toán khi đo đạc, định hình dạng, kích cỡ sắp xếp theo quy tắc. Bé cũng tìm hiểu và hiểu thêm về màu sắc, hình dáng, tìm hiểu làm cách nào để đo lường, lựa chọn nguyên vật liệu sao cho vừa đủ. Những hoạt động này giúp bé thể hiện được bản thân tốt hơn. Từ đó có thể vận dụng vào cuộc sống hàng ngày. Cụ thể như dạy trẻ sắp xếp theo quy tắc 1:1, trẻ được học cách sắp xếp 1:1, trẻ sử dụng các nguyên vật liệu như bông hoa, cúc áo, để dán trang trí váy, áo, mũ, theo quy tắc 1:1. ( Hình 2.4b ảnh trẻ đang trang trí váy theo quy tắc xắp xếp 1:1) - Lồng ghép hoạt động tạo hình thông qua các hoạt động ở mọi lúc mọi nơi: Trẻ đựợc làm quen với hoạt động tạo hình ở mọi lúc mọi nơi giúp trẻ được cảm nhận yêu thích cái đẹp trong môi trường thiên nhiên, môi trường xã hội và luôn trau dồi kỹ năng tạo hình, rèn sự nhanh nhẹn, khéo léo, kiên trì, ghi nhớ tưởng tượng có chủ đích. Từ đó tạo tiền đề cho nhân cách trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. Hoạt động ngoài trời: Khi cho trẻ đi thăm quan dạo chơi ngoài trời tôi cho trẻ nhặt các lá cây làm các con vật như con mèo, con trâu, hay dùng que, dùng phấn vẽ lên đất những hình ảnh trẻ thích.(Hình 2.4c. Ảnh vẽ phấn trên sân) Hoạt động góc: Tôi hướng dẫn trẻ dưới các hình thức: Làm sách tranh; Làm đồ thủ công, handmade, các nguyên vật phế liệu và thiên nhiên như lá cây, cành cây, gỗ, đá làm tranh nghệ thuật Hoạt động góc có thể coi là “Mảnh đất màu mỡ” để trẻ được rèn luyện các kỹ năng tạo hình cũng như phát huy tính sáng tạo của trẻ cao nhất. Việc cho trẻ hoạt động tạo hình ở hoạt động góc chủ yếu giúp trẻ hoạt động theo ý thích không nhất thiết yêu cầu trẻ phải giống như cô. Kết quả Trẻ hứng thú hơn với tạo hình do không bị gò bó vào khuôn khổ lớp học. Phát triển tư duy sáng tạo và khả năng quan sát thông qua hoạt động linh hoạt. Cải thiện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm khi kết hợp tạo hình với kể chuyện, âm nhạc, vận động. Hình thành cho trẻ có thói quen sáng tạo mọi lúc, mọi nơi, tận dụng vật liệu từ thiên nhiên, đời sống. Góp phần phát triển toàn diện tư duy, kỹ năng và sự tự tin của trẻ. 2.5. Làm tốt công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh để nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ. - Thống nhất nội dung giáo dục giữa nhà trường và gia đình Sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ. Ngay từ đầu năm học, tôi đẩy mạnh tuyên truyền với phụ huynh về vai trò của lĩnh vực phát triển thẩm mỹ, đặc biệt là hoạt động tạo hình, thông qua các hình thức: Họp phụ huynh đầu năm để giới thiệu mục tiêu giáo dục và tầm quan trọng của tạo hình. Cập nhật định kỳ nội dung học tập trên bảng tuyên truyền, giúp phụ huynh nắm bắt đề tài dạy trẻ. Chủ động trao đổi trước về các nội dung tạo hình để phụ huynh có thể hỗ trợ trẻ tìm hiểu, trò chuyện và thực hành tại nhà. - Chia sẻ thông tin, tạo sự gắn kết Tôi thường xuyên gửi hình ảnh, video về sản phẩm của trẻ qua nhóm Zalo lớp và tạo mã quyét QR dán ở cửa lớp để phụ huynh tiện theo dõi sự tiến bộ của con. Điều này giúp tăng cường sự tin tưởng và khuyến khích phụ huynh đồng hành cùng trẻ. Với trẻ có năng khiếu, tôi động viên phụ huynh tiếp tục bồi dưỡng, khuyến khích sự sáng tạo. Với trẻ còn hạn chế kỹ năng, tôi đề nghị phụ huynh hỗ trợ con thực hành nhiều hơn vào buổi tối hoặc cuối tuần. Trẻ được khuyến khích tìm hiểu trước về chủ đề qua cha mẹ, sách, internet để nâng cao hứng thú và kỹ năng. ( Hình 2.5a. Ảnh mã quyét QR). ( Hình 2.5b. Ảnh Phụ huynh rèn kỹ năng tạo hình cho con khi ở nhà). - Vận động phụ huynh đóng góp nguyên vật liệu Tôi tích cực tuyên truyền, kêu gọi phụ huynh thu gom vật liệu tái chế như chai lọ, hộp bánh, giấy bìa, hột hạt, lá cây khô... để trẻ sử dụng trong các hoạt động tạo hình. Điều này không chỉ giúp trẻ có thêm cơ hội thực hành mà còn gắn kết phụ huynh với con cái qua những trải nghiệm sáng tạo tại nhà. (Hình 2.5c. Ảnh Phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu tạo hình) Kết quả Trẻ có nhiều cơ hội thực hành tạo hình với đa dạng nguyên liệu từ thiên nhiên và tái chế. Phụ huynh hiểu rõ vai trò của tạo hình, chủ động hỗ trợ và khuyến khích con sáng tạo. Tăng cường sự kết nối giữa gia đình và nhà trường, giúp trẻ phát triển toàn diện cả về tư duy, kỹ năng và sự tự tin 3. Kết quả đạt được sau khi áp dụng các giải pháp Sau gần một năm đi sâu và thực hiện nghiên cứu “Một số giải pháp phát huy tính tích cực khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non” lớp tôi phụ trách. Với kinh nghiệm của bản thân, sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh. Tôi đã tìm ra những biện pháp tích cực phù hợp để nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ và điều đó đã cho tôi đạt được những kết quả sau: * Bảng 2: Bảng so sánh kết quả khảo sát chất lượng của trẻ trước và sau khi áp dụng giải pháp Kết quả khảo sát đầu năm Kết quả khảo sát cuối năm TT Nội dung khảo sát Tốt % Khá % TB % Tốt % Khá % TB % Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt 3 20 4 27 8 53 10 67 5 33 0 0 1 động tạo hình. Trẻ có các kỹ năng tạo hình như: Vẽ, xé 2 2 13 3 20 10 67 11 73 3 20 1 7 dán, nặn, làm đồ thủ công, in đồ họa Trẻ có khả năng 3 sáng tạo trong sản 3 20 3 20 9 60 12 80 2 13 1 7 phẩm tạo hình. Trẻ biết đặt tên cho sản phẩm tạo hình, 4 biết đặt câu hỏi, 4 27 4 27 7 47 10 67 3 20 2 13 nhận xét bài của mình và của bạn. Trẻ có kĩ năng làm 5 3 20 3 20 9 60 12 80 2 13 1 7 việc theo nhóm. Kết quả cho thấy: Các giải pháp đưa ra đều có tính ứng dụng thực tiễn cao trong các hoạt động của trẻ. Qua đó phát huy được tính tích cực sáng tạo của trẻ, trẻ thấy yêu thích khi đến lớp học, cô giáo thấy tự tin nhiệt tình say mê và yêu nghề hơn. * Đối với trẻ Trẻ rất hứng thú, tích cực chủ động tham gia hoạt động tạo hình. Thể hiện các kỹ năng tạo hình một cách mạnh dạn, tự tin và sáng tạo. Các sản phẩm tạo hình của trẻ đa dạng, phong phú và có tính sáng tạo, nghệ thuật cao.Trẻ có kĩ năng hoạt động theo nhóm, biết đánh giá bài của mình và của bạn, biết đặt tên cho sản phẩm mình làm ra. Kết quả này ta có thể thấy rõ hiệu quả tích cực từ các biện pháp đã nêu trên. Trẻ lớp tôi đã có được những kỹ năng cơ bản, sáng tạo trong hoạt động tạo hình cần thiết của lứa tuổi này. Điều này chứng tỏ rằng việc thiết kế các hoạt động tạo hình đa dạng không chỉ giúp trẻ phấn khởi hơn trong việc học mà còn khiến các sản phẩm nghệ thuật của trẻ phong phú hơn về mặt nội dung và hình thức. Việc áp dụng sáng kiến đã tạo nên một bước cải tiến quan trọng trong giáo dục mầm non. Kết quả thu được không chỉ cải thiện về mặt lượng mà còn chất, từ đó đóng góp tích cực vào quá trình phát triển khả năng sáng tạo và tự tin của trẻ. * Về phía giáo viên Tích cực học hỏi đồng nghiệp, nghiên cứu tài liệu không ngừng đưa ra các hình thức sáng tạo trong giảng dạy. Thường xuyên tổ chức tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào các hoạt động phong phú để trẻ mạnh dạn. Lồng ghép phương pháp giáo dục tiên tiến vào trong giảng dạy như steam, motessori, reggio emilia. Nâng cao hiệu quả phát triển thẩm mĩ, nâng cao năng lực tạo hình, tiết kiệm, giảm chi phí về tiền, thời gian, sức lao động. Biết cách khắc phục những điều kiện khó khăn về cơ sở vật chất trong nhà trường để tự hoàn chỉnh phương pháp dạy học cho riêng mình. Biết cách lồng ghép linh hoạt, sáng tạo việc giáo dục kỹ năng tạo hình cho trẻ vào hoạt động hàng ngày. * Đối với phụ huynh Phụ huynh hiểu rõ vai trò của tạo hình, chủ động khuyến khích con sáng tạo. Tăng cường sự gắn kết giữa gia đình và nhà trường, giúp trẻ phát triển toàn diện. Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của việc: “phát huy tính tích cực khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non 3 tuổi” Từ đó tinh thần tự nguyện đóng góp ủng hộ rất nhiệt tình cả về vật chất và tinh thần. Công tác hỗ trợ giáo dục cũng được phụ huynh quan tâm nhiều hơn trước. 4. Hiệu quả của sáng kiến Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng sáng kiến tôi nhận thấy tính tích cực, kĩ năng và khả năng sáng tạo trong tạo hình cho trẻ lớp tôi đã đạt một số hiệu quả nhất định, cụ thể như sau: 4.1. Hiệu quả về khoa học Qua quá trình thực hiện đề tài tôi đưa ra nhiều giải pháp sáng tạo phù hợp với tình hình thực tế, thông qua các biện pháp này tôi đã đạt được mục đích đề ra đó là khắc phụ được những tồn tại, hạn chế của các biện pháp khi áp dụng những năm học trước. Bản thân tôi có nhiều đổi mới sáng tạo trong tổ chức các hoạt động tạo hình khuyến khích phát huy tính sáng tạo, tham gia tích cực vào hoạt động học tập và tự tin thể hiện bản thân thông qua các sản phẩm nghệ thuật. Các hoạt động tạo hình giúp trẻ không chỉ cải thiện kỹ năng nghệ thuật mà còn phát triển khả năng quan sát, tư duy logic và kỹ năng làm việc nhóm. 4.2. Hiệu quả về kinh tế Khi thực hiện sáng kiến, áp dụng các giải pháp không tốn kém về kinh tế cũng như nguồn nhân lực. Nhân lực chủ yếu là giáo viên và sự phối kết hợp của phụ huynh học sinh. 4.3. Hiệu quả về xã hội - Đối với giáo viên, qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đã đem lại nhiều ý nghĩa vô cùng quan trọng cho bản thân và giáo viên trong trường biết lồng ghép nhiều hoạt động vào trọng dạy học tạo hình, biết tận dụng nguyên vật liệu sẵn có trong thiên nhiên để thiết kế đồ dùng, đồ chơi khoa học phù hợp với trẻ, trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, được trau dồi thêm kiến thức và kinh nghiệm trong các hoạt động giúp trẻ phát triển tự tin, hòa đồng, nhanh nhẹn hoạt bát và hứng thú. Có kĩ năng về lập kế hoạch tổ chức hoạt động phù hợp với từng chủ đề, phù hợp với lứa tuổi, sức khỏe, tâm lí trẻ. - Đối với phụ huynh, nhận thức của các bậc phụ huynh về phối hợp với nhà trường trong dạy trẻ được nâng cao. Phụ rất đồng tình ủng hộ chương trình tài trợ giáo dục cho nhà trường, lớp về việc mua sắm một số đồ dùng, dụng cụ, một số phụ huynh đã đóng góp tự nguyện, cung cấp các loại lốp xe máy, ô tô, tre, nứa, chai, lọ, hột hạt, để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động. - Đối với trẻ, trong quá trình hoạt động trẻ được trải nghiệm, trẻ lĩnh hội được nhiều kiến thức. Thông qua đó nhằm mục đích hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ thể hiện trên các mặt: Đức, trí, thể, mỹ, kết hợp với yếu tố chơi và yếu tố học làm cho trẻ thỏa mãn các nhu cầu ham hiểu biết của trẻ, tạo nên niềm vui, sự hứng thú của trẻ trong các hoạt động. 5. Tính khả thi Với kết quả mà sáng kiến mang lại có thể khẳng định lại đề tài“Một số giải pháp phát huy tính tích cực khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 tuổi ở trường mầm non” nơi tôi đang công tác có thể áp dụng với tất cả các trẻ mẫu giáo các trường mầm non trên địa bàn, thành phố và trên toàn tỉnh. 6. Thời gian thực hiện đề tài, sáng kiến Thời gian từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025. Củng cố và thực hiện nâng cao ở những năm học tiếp theo. 7. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến Tôi không mất kinh phí. PHẦN III: ĐỀ XUẤT - KHUYẾN NGHỊ Để thực hiện tốt phát huy tính tích cực khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non 3 tuổi tôi xin có đề xuất sau: 1. Về phía nhà trường: Đầu tư thiết bị hiện đại như: tu sửa, mua sắm bổ sung thêm đồ dùng đồ chơi trong và ngoài lớp cho trẻ hoạt động máy chiếu, đồ dùng dụng cụ thí nghiệm..... có như vậy thì việc thực hiện chuyên đề mới đạt hiệu quả cao. Ban giám hiệu tạo điều kiện cho giáo viên trong trường được đi kiến tập, tham quan, dự các lớp tập huấn ở các trường bạn. Thường xuyên cho giáo viên đi tham quan học tập các trường điểm áp dụng phương pháp giáo dục đổi mới về lĩnh vực phát triển thẩm mỹ để tôi được học hỏi về cách tổ chức và lồng ghép hình thức giáo dục đó trong chương trình giáo dục mầm non hiện hành. 2. Về phòng giáo dục: Phát động phong trào sưu tầm tranh ảnh, video về “Một số giải pháp phát huy tính tích cực khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non” Cần mở rộng phạm vi ứng dụng của những đề tài sáng kiến đạt chất lượng cho giáo viên học tập, học hỏi, nâng cao kinh nghiệm chuyên môn nghiệp vụ. Bản thân tôi đã đúc rút được trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ. Tôi rất mong được đóng góp, bổ sung của các đồng nghiệp và hội đồng thẩm định để bài viết được đầy đủ và hoàn thiện hơn. Sáng kiến này tôi đã đăng tải lên trang web của nhà trường Tôi xin cam đoan sáng kiến kinh nghiệm này là do tôi viết, không sao chép của người khác. Nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Tôi xin chân thành cảm ơn! XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN Ba Trại, ngày 22 tháng 3 năm 2025 Người viết sáng kiến Bạch Thị Ánh Tuyết TÀI LIỆU THAM KHẢO - Chương trình giáo dục mầm non ban hành theo thông tư 17/2009/TT- BGD&ĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng BGĐT được sửa đổi bổ sung 1 số nội dung bởi thông tư 51/2020/TT-BGDĐT ngày 31/2/2020 của Bộ rưởng Bộ giáo dục và Đào Tạo, sửa đổi bổ sung 1 số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư 17/2009 /TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào Tạo. Được sửa đổi bởi thông tư 28/2016/TT-BGDDT ngày 30/12/2016 của Bộ trưởng Bộ giáo Dục và Đào Tạo. - Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non dành cho trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) - Tuyển tập bài hát, thơ ca, câu chuyện dành cho trẻ 3-4 tuổi. - Thông tư số 12 ban hành chương trình bồi dưỡng thương xuyên giáo viên mầm non. - Tư liệu bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm non đảm bảo chất lượng giáo dục mầm non năm học 2024-2025. - Nguồn tài liệu phong phú trên mạng intenet. PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH CHỨNG CHO CÁC GIẢI PHÁP (Hình 2.1a. Hình ảnh thời điểm đầu năm học trẻ mới ra lớp cô rèn kĩ năng tô) (Hình 2.1b: Tạo hứng thú cho trẻ theo chủ đề )
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_giai_phap_phat_huy_tinh_tich_cu.pdf

