Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4–5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo hình ở trường mầm non

 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 MỤC LỤC
 NỘI DUNG TRANG
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ 2
1. Tên đề tài 2
2. Lý do chọn đề tài 2
3. Mục đích nghiên cứu 3
4. Đối tượng nghiên cứu 3
5. Phương pháp nhiên cứu 4
6. Phạm vi nghiên cứu 4
PHẦN THỨ HAI : BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI 5
QUYẾT VẤN ĐỀ
1 : Cơ sở lý luận 5
2: Khảo sát thực tế 6
2.1 Thuận lợi 6
2.2 Khó khăn 7
2.3 Khảo sát thực tế 7
3 . Các biện pháp thực hiện. 7
4 . Các biện pháp thực hiện từng phần . 7
5. Kết luận. 22
6. Kết quả so sánh đối chứng 24
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 26
1. Kết luận 26
2. Khuyến nghị 26
PHẦN THỨ TƯ:TÀI LIỆU THAM KHẢO 28
 1/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
 Bác Hồ kính yêu đã nói “ Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền 
giáo dục tốt.” Vì vậy nâng cao chất lượng giáo dục mầm non nhằm đáp ứng yêu 
cầu giáo dục theo hướng phát triển của xã hội. Có chất lượng cao là một việc 
làm rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Nó là mục tiêu, là cái đích của nghành 
giáo dục.
 Trong chương trình giáo dục mầm non hoạt động tạo hình chiếm một vị 
trí quan trọng nhằm hình thành thị hiếu thẩm mỹ và bồi dưỡng tình cảm thẩm 
mỹ cho trẻ. Hoạt động tạo hình là một hoạt động nằm trong chương trình chăm 
sóc giáo dục mầm non, nhằm cung cấp kiến thức sơ đẳng về tạo hình cho trẻ 
thông qua đó phát triển khả năng quan sát, tri giác, phân biệt, khả năng phân tích 
tổng hợp các thao tác tư duy trực quan. Góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ 
mầm non.
 Vẽ là một hình thức tạo hình ở trường mầm non góp phần phát triển của 
trẻ, nó là món ăn tinh thần, thông qua đó trẻ có thể phản ánh thế giới xung quanh 
mình một cách trực quan sinh động hơn, giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của 
thiên nhiên trong cuộc sống , giúp trẻ phát huy được khả năng sáng tạo của trẻ. 
Dựa trên cơ sở đặc điểm tâm sinh lý của trẻ như vậy chúng ta có thể thấy vẽ là 
hoạt động không thể thiếu đối với trẻ mầm non. Hoạt động vẽ là một phần hình 
thành nên nhân cách sau này của trẻ đó là sự cảm nhận cái đẹp, vươn tới cái đẹp 
và mong muốn tạo nên cuộc sống đẹp. Qua việc tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ, 
giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt, trẻ được thể hiện, ước mơ, những hiếu 
biết của mình về thế giới xung quanh thông qua bài vẽ. Qua giờ học vẽ rèn trẻ ở 
một số kỹ năng: Như tư thế ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút, kỹ năng khéo léo 
của đôi bàn tay, sử dụng màu sắc đẹp, phù hợp.
 Vẽ giúp trẻ phát triển về các cơ bàn tay, ngón tay, phát triển tư duy và óc 
sáng tạo ở trẻ. Vì vậy việc tổ chức hoạt động vẽ để tạo ra sản phẩm làm sao cho 
sinh động sát với thực tế, màu sắc hài hoà, cân đối là vấn đề bản thân tôi luôn 
quan tâm mỗi khi tổ chưc hoạt động tạo hình cho trẻ .. Những trăn trở đó là 
nguồn động lực thôi thúc tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi 
phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo hình ở trường mầm non” để nghiên 
cứu và tìm các giải pháp để thực hiện.
2. Mục đích nghiên cứu: 
 2/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Vẽ chính là sự thể hiện những biểu tượng, ấn tượng và suy ngĩ tình cảm 
của trẻ và là con đường nhận thức nhằm:
 - Thông qua vẽ phát triển sự nhảy cảm, những cảm xúc, tình cảm thẩm mĩ, 
có nhu cầu làm ra cái đẹp là những điều rất cần thiết cho cuộc sống của trẻ trong 
xã hội.
 - Giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức và kỹ năng vẽ ở cơ sở ban đầu tạo nền 
tảng cho sự tiếp thu nền giáo dục ở bậc học tiếp theo.
 - Tiếp thu tri thức và hình thành thái độ, tình cảm để trẻ tích cực gia nhập 
và cộng đồng xã hội. Từ đó cho ta những kết quả: Trẻ có khả năng cảm nhận, 
cảm thụ cái đẹp trong cuộc sống, trong nghệ thuật. Hình thành ở trẻ lòng mong 
muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp của các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống 
xung quanh để qua đó mà biểu lộ thái độ, tình cảm của mình qua các tác phẩm 
nghệ thuật, và ở đây chình là trong bài vẽ của mình.
 Trẻ em như “tờ giấy trắng”, do đó muốn cho trẻ phát triển một cách toàn 
diện, vững chắc trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ đòi hỏi người giáo viên 
phải chú ý phát triển đồng bộ về : Đức- Trí- Nhân- Thể- Mỹ. Vì vậy để thực 
hiện tốt nhiệm vụ của mình thì người giáo viên nói chung và bản thân tôi nói 
riêng phải tích cực chủ động, sáng tạo, tìm ra những phương pháp, biện pháp 
phù hợp để dìu dắt trẻ có hiệu quả. Tạo nền tảng tốt cho các cháu sau này.
 - Giúp trẻ có điều kiện, cơ hội biểu lộ thái độ, cảm xúc, tình cảm của mình 
đối với những gì được thể hiện trong quá trình vẽ.
 - Hình thành và phát triển ở trẻ tình tích cực sáng tạo, biểu cảm theo ý đồ, 
sáng kiến theo bản thân. Biết giải quyết các vấn đề trong hoạt động vẽ một cách 
độc lập.
 Là một giáo viên đứng lớp tôi cần nắm được khả năng thực tế dạy môn 
tạo hình cụ thể là môn vẽ cũng như tìm hiểu về mặt tâm sinh lý để đề ra một số 
biện pháp phù hợp giúp nâng cao chất lượng vẽ của trẻ giúp trẻ phát triển hết 
khả năng của mình.
3. Đối tượng nghiên cứu:
 - Trong khuôn khổ của đề tài tôi chỉ tập trung nghiên cứu và áp dụng một 
số biện pháp giúp trẻ 4- 5 tuổi phá triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo hình ở 
trường mầm non nơi tôi công tác.
4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm.
- 26 trẻ lớp 4 tuổi B2 nơi tôi công tác.
5. Phương pháp nghiên cứu:
 - Phương pháp quan sát :
 3/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 - Phương pháp thực hành:
 - Phương pháp dùng lời nói:
 - Phương pháp kiểm tra đánh giá: 
 - Phương pháp động viên khuyến khích: 
6. Phạm vi và thời gian nghiên cứu. 
 - Đề tài được thực hiện trong năm học 2017 – 2018, nghiên cứu tại lớp 4 
tuổi B2 từ đầu năm đến thời điểm hiện tại và các năm tiếp theo.
 PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận.
 Căn cứ vào thông tư số 17/2009 /TT- BGDĐ ngày 25 tháng 07 năm 2009 
của Phòng giáo dục và Đào Tạo Huyện Ba Vì.
 Căn cứ vào điều lệ trường mầm non ban hành thao văn bản hợp nhất 
04/VBHN-BGDĐT năm 2015 của Phòng Giáo Dục và Đào Tạo.
 Căn cứ hướng dẫn số 601/PGD&ĐT- MN ngày 31/08/2017 của Phòng 
Giáo Dục và Đào Tạo Ba Vì hướng dẫn về quy chế chuyên môm cấp học mầm 
non huyện Ba Vì năm học 2017- 2018.
 Kế hoạch số 18/ KH-MN Ngày 10/09/2017. Kế hoạch thực hiện nhiệm 
vụ năm học 2017-2018. Để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học 2017- 2018 ngay từ 
đầu năm học nhà trường đã triển khai đầy đủ các công văn đến 100% CBGVNV 
trong nhà trường và chỉ đạo toàn trường thực hiện.
 Do đặc điểm sinh lý của trẻ em mầm non luôn tò mò, hiếu động, ham học 
hỏi và tìm tòi khám phá nhũng gì mới lạ về thế giới xung quanh. Mặt khác trẻ 
em ở lứa tuổi này “chơi mà học, học mà chơi” không thẻ áp đặt trẻ vào một 
khuân khổ hay hình thức mang tính áp đặt nào. Mà trong khi chơi trẻ thực sự 
lĩnh hội được các khái niệm ban đầu. Đó là phương tiện giáo dục quan trọng 
trong giáo dục thẩm mỹ và có tác dụng to lớn trong việc hình thành nhân cách 
cho trẻ. Phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ và cảm xúc thẩm mỹ, bồi dưỡng thị 
hiếu thẩm mỹ, hình thành tình yêu cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống và 
phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, sáng tạo ở trẻ. Hơn nữa đối với trẻ 4- 5 tuổi 
việc cho trẻ hoạt động tạo hình là 1 vấn đề cần thiết nhằm phát triển kiến thức, 
kỹ năng và thể hiện nghệ thuật. Thông qua đó đem đến cho trẻ ấn tượng về cái 
đẹp và nhũng cảm xúc chân thật và nhũng phẩm chất tốt đẹp về nhân cách con 
người. Hiểu được tầm quang trọng đó tôi luôn tìm tòi những biện pháp, phương 
pháp tốt nhất để giúp trẻ học tốt môn tạo hình. 
 4/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
2. Cơ sở thực tiễn:
 Để nâng cao chất lượng của hoạt động vẽ đòi hỏi giáo viên phải có năng, 
tâm huyết với nghề và mến trẻ biết linh hoạt thay đổi hình thức vào bài hấp dẫn, 
nghiên cứu các đề tài phong phú và tìm nhiều biện pháp để rèn kỹ năng vẽ cho 
trẻ.
 Năm nay là năm thứ 2 tôi được phân công giảng dạy ở độ tưởi 4- 5 tuổi 
bật nhận thấy do điều kiện nên một số trẻ chưa được đi lớp ở độ tuổi 3- 4 tuổi 
nên nhận thức của trẻ trong lớp tôi còn chưa đồng đều như: Trẻ chưa được 
hướng dẫn về cách cầm bút, tư thế ngồi sao cho đúng, đồng thời tu duy của trẻ 
chưa được phát triển một cách toàn diện. Ở độ tuổi này các ngón tay và cơ bàn 
tay của trẻ còn cứng và gượng gạo nên không có sự uyển chuyển trong khi vẽ.
 Một số trẻ vẫn còn có thói quen cầm bút bằng tay trái, cách sắp xếp bố 
cục tranh còn lộn xộn và chưa biết phối màu phù hợp trong bài vẽ của mình.
 Trên thực tế trẻ có thể vẽ ở mọi lúc, mọi nơi bất cứ khi nào trẻ nhìn thấy 
những đồ vật mà trẻ có thể dùng để vẽ như: Phấn, bút màu, bút chì, cọ vẽ .Nên 
việc hướng dẫn trẻ thực hiện hoạt động vẽ là rất quan trọng và cần thiết.
 Tóm lại thông qua cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn trên tôi thấy hoạt động 
vẽ trong hoạt động tạ hình giúp trẻ phát triển về mọi mặt góp phần hình thành. 
3.Thực trạng ở trường mầm non.
3.1, Đặc điểm tình hình nhà trường
 Là một trường thuộc địa bàn miền núi của huyện Ba Vì có điều kiện phát 
triển kinh tế xã hội còn đặc biệt khó khăn, xa trung tâm huyện đến hơn 30 km, 
giao thông đi lại còn khó khăn, trình độ dân trí nói chung còn thấp, đời sống của 
nhân dân còn nhiều khó khăn. Trường có 2 điểm trường cách xa nhau. Vì vậy 
việc tìm hiểu một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình là vô cùng quan 
trọng trong trường học. 
 Vì là một xã miền núi xa trung tâm huyện do vậy việc giáo viên được tiếp 
thu, học tập tại các trường bạn còn gặp nhiều khó khăn, do vậy việc tìm ra một 
số phương pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình là chưa cao.
 Ở độ tuổi 4-5 tuổi này ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh, đạt chất lượng 
cao về phát âm, vốn từ và các hình thức ngữ pháp. Đây là điều kiện cơ bản để 
hoàn thiện chức năng tâm lý của trẻ. Trẻ em luôn tò mò, muốn khám phá, tự học 
hỏi, thích tự làm. Trẻ em là tương lai, là nền móng tiến bộ của 1 dân tộc là sự 
phát triển tiến bộ của quốc gia. Chính vì vậy công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở 
lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng đối với từng cá nhân trẻ. Trong chương 
trình chăm sóc giáo dục có rất nhiều môn học, môn nào cũng góp phần quan 
 5/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
trọng và cần thiết trong đó có môn tạo hình. Ở trẻ 4-5 tuổi trẻ cảm nhận và thể 
hiện cảm xúc trước cái đẹp của các sự vật hiện tượng trong thiên nhiên và cuộc 
sống, biết 1 số kỹ năng trong hoạt động tạo hình. Trẻ biết lựa chọn, phối hợp các 
nguyên vật liệu tạo hình, vật liệu trong thiên nhiên để tạo ra các sản phẩm. Trẻ 
biết phối hợp các kỹ năng vẽ để tạo thành bức tranh có màu sắc hài hoà, bố cục 
cân đối.
3.2, Thuận lợi và khó khăn.
3.2.1 Thuận lợi:
 - Được sự quan tâm của nhà trường về cơ sở vật chất, đồ dùng và trang 
thiết bị dạy học đầy đủ. 
 Cơ sở vật chất: Trường lớp khang trang sạch sẽ, thoáng mát nằm ở trung 
tâm địa bàn của thôn nên tiện lợi cho việc đi lại của các cháu, bàn ghế đầy đủ 
cho trẻ ngồi học, các giá để đồ dùng đồ chơi, tủ để tư trang của trẻ đều được cấp.
 Lớp đã được trang cấp tương đối đầy đủ đồ dùng, thiết bị để phục vụ cho 
việc dạy và học. Khuôn viên nhà trường rộng rãi, thoáng mát, có nhiều cây xanh, 
có vườn hoa, góp phần rất lớn trong việc làm giàu các biểu tượng cũng như là 
giàu cảm xúc tạo hình cho trẻ.
 - Ban Giám Hiệu luôn nhiệt tình giúp đỡ cán bộ giáo viên nhân viên trong 
trường, luôn thấu hiểu lắng nghe nguyện vọng tâm tư của giáo viên nhân viên 
trong trường đồng thời đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại.
 - Tổ chuyên môn và các đồng nghiệp cũng luôn chia sẻ và trao đổi kinh 
nghiệm góp ý cho đề tài .
 - Phụ huynh học sinh rất nhiệt tình thường xuyên trao đổi với giáo viên về 
phương pháp giáo dục trẻ. Luôn ủng hộ đóng góp các nguyên vật liệu, tranh ảnh 
sưu tầm phù hợp với chủ đề tạo điều kiện cho cô và cháu được hoạt động tốt 
nhất.
 3.2.2: Khó khăn:
 - Bên cạnh những thuận lợi trên khi thực hiện đề tài này tôi cũng gặp phải 
một số khó khăn sau:
 + Bản thân tôi chưa được đào tạo chuyên sâu về hoạt động tạo hình, chưa 
có giảng viên giảng dạy môn tạo hình riêng.
 + Bản thân là giáo viên trẻ mới vào trường chưa lâu, kinh nghiệm giảng 
dạy còn hạn chế, nên trong thực tế vẫn chưa tránh khỏi những khó khăn trong 
công tác giảng dạy.
 + Việc tổ chức các giờ hoạt động chung của giáo viên còn gò bó, chưa có 
sự sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ còn áp đặt trẻ theo khuôn mẫu, 
 6/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
chưa biết cách hướng để trẻ thể hiện được tính sáng tạo khi tham gia hoạt động 
tạo hình, chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để làm giàu các biểu tượng 
cho trẻ.
 + Theo khảo sát đầu năm tôi thấy kỹ năng vẽ của trẻ ở lớp tôi còn yếu so 
với độ tuổi. Một số trẻ khi cầm bút còn chuyển sang tay trái và tư thế ngồi của 
trẻ chưa đúng.
 + Nhiều trẻ còn nhút nhát do mới đi học năm đầu, mà chưa qua học lớp 
mẫu giáo bé do hoàn cảnh gia đình.
 + Một số phụ huynh do hoàn cảnh công tác xa thường xuyên nên trẻ phải 
ở với ông bà và người giúp việc do đó việc phối kết hợp với cô giáo còn hạn 
chế.
 - Để phát huy được những thuận lợi và khắc phục những khó khăn tôi đã 
mạnh dạn đưa ra một số biện pháp thực hiện như sau:
 2.2. Khảo sát thực tế.
 - Năm học 2017-2018 tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng cho trẻ tại lớp 
4 tuổi B2 để nắm bắt một số kĩ năng vẽ của trẻ.
 - Tổng số trẻ ở lớp là 26 trẻ. Trong đó học sinh nam là 14 trẻ. Học sinh nữ 
là 12 trẻ. Qua điều tra thực tế về kỹ năng vẽ của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận thấy 
kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau :
- Bảng khỏa sát đầu năm học:
 Tổng số trẻ 26
 STT Nội dung khảo sát
 Số trẻ Tỷ lệ %
 Trẻ tích cực và hứng thú tham gia hoạt động 
 1 13/26 50 %
 vẽ.
 Biết sử dụng các loại bút vẽ và biết sắp xếp 
 2 7/26 26, 9 %
 bố cục tranh cân đối, hợp lý.
 3 Có ý thức thực hiện các hoạt động 13/26 50 %
 Qua số liệu khảo sát trên làm tôi không khỏi băn khoăn suy nghĩ. Tôi đã 
cùng giáo viên trong lớp bàn bạc lên kế hoạch rèn kỹ năng vẽ cho trẻ, đồng thời 
vận động phụ huynh cùng phối hợp để rèn thêm cho trẻ kỹ năng vẽ cho trẻ tại 
gia đình. 
 Qua bảng khảo sát trên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau.
3. Biện pháp thực hiện:
 3.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường phong phú trong lớp học.
 3.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường vẽ của trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
 7/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 3.3.Biện pháp 3 : Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào lấy trẻ làm trung 
 tâm. 
 3.4. Biện pháp 4: Tích hợp hoạt động tạo hình vào các hoạt động khác. 
 3.5. Biện pháp 5: Công tác tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh.
4. Các biện pháp tiến hành cụ thể.
 4.1.Biện pháp 1: Tạo môi trường phong phú trong lớp học.
 Môi trường học tập góp phần không nhỏ trong việc tạo tính hoạt động tích 
cực của trẻ. Vì vậy, tôi cố gắng tạo môi trường ở góc tạo hình đẹp, hấp dẫn, phù 
hợp, thu hút trẻ và tạo góc mở.
 Muốn thu hút được sự chú ý của trẻ trước hết phải tạo cho trẻ được sống 
trong một không gian đẹp, đảm bảo tính thẩm mỹ. Chính vì vậy, tôi đã sắp xếp, 
trang trí lớp học đẹp, thoáng, góc tạo hình luôn được thay đổi theo chủ đề, chủ 
điểm, cho trẻ làm tranh bằng nhiều nguyên liệu khác nhau như: Len, vải nguyên 
liệu thiên nhiên, các loại hạt, lá cây ..Trang trí góc tạo hình bằng chính sản 
phẩm của trẻ, toạ cho trẻ cảm giác mới lạ, thích thú không gây nhàm chán. Phụ 
huynh rất thích thú khi sản phẩm của con em mình được trang trí ở các góc 
trong lớp học.
 Việc tạo hứng thú cho trẻ trong giờ học vẽ, gia đình cũng đóng một vai trò 
rất lớn. Đầu năm học khi họp phụ huynh, tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của 
môn tạo hình: Không những có tác dụng về kỹ năng vẽ, cách cảm nhận nghệ 
thuật về một sản phẩm tạo hình mà qua môn vẽ của hướng trẻ, vận động phụ 
huynh
 VD: Tôi dựng những tấm bìa mica khổ giấy A4 ốp thành mảng ở góc tạo 
hình, tôi dựng viền xung quanh tạo thành những khung tranh nhỏ. Tôi thiết kế 
làm sao cho trẻ có thể tự treo bài vào khung tranh sau khi hoàn thành sản phẩm 
của mình. Tạo cho trẻ cảm giác thích thú khi chơi ở góc tạo hình.
 Tạo môi trường cho trẻ hoạt động cũng là tạo cho trẻ cảm giác thoải 
mái,thích thú khi đến lớp. Trẻ thường thích quan sát những gì quanh trẻ, khi trẻ 
thấy cô trang trí góc tạo hình phong phú đẹp với nhiều đồ dụng hấp dẫn, mới lạ, 
sẽ tạo cho trẻ cảm giác thích thú tìm tòi, khám phá. Từ đó phát triển ở trẻ khả 
năng tư duy sáng tạo.
 Đối với trẻ 4- 5 tuổi, phát triển các năng lực nói, nói chung. Trong đó có 
khả năng sáng tạo trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng. Việc phát 
huy khả năng sáng tạo cho trẻ chỉ thực sự có hiệu qua khi được thực hiện một 
cách thường xuyên, thông qua các hoạt động ở trường mầm non trong đó có hoạt 
động tạo hình. Một trong những biện pháp tốt nhất để góp phần phát huy khả 
 8/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
năng sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình, đặc biệt là hoạt động vẽ là: Giúp 
trẻ có điều kiện học tập. Vì vậy, tôi đã xây dựng riêng một góc tạo hình với tên 
gọi “ Xem ai khéo hơn” để cho trẻ chơi vào các giờ hoạt động góc.
 Hình ảnh: Góc tạo hình với tên gọi “ Xem ai khéo hơn”
 Tôi bố trí góc tạo hình như sau: Trong không gian chung của lớp học, tôi 
bố trí góc gần cửa để tập trung tối đa ánh sáng tự nhiên và giúp trẻ có được trạng 
thái cảm xúc tích cực khi tham gia vào các hoạt động tạo hình. Do đặc thù của 
góc tạo hình là góc hoạt động mang tính yên tĩnh và cũng cần sự tập trung cao 
độ nên tôi đã đan xen giữa góc ốn ào và góc không ồn ào ( góc kỹ năng và góc 
nghệ thuật) mục đích nhằm tạo cho trẻ không gian hoạt động mà trẻ có thể tập 
trung, ngoài ra trẻ cũng có thể hình thành một số biểu tượng vẽ để tạo nên một 
sản phẩm có hiệu quả.
 Ngoài ra tôi còn tạo ranh giới giữa các góc khi cho trẻ chơi, sau mỗi chủ 
đề tôi tổ chức cho trẻ tham gia vào việc bố trí, sắp xếp lại góc để tạo cảm giác 
mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ.
 Ở góc tạo hình tôi trưng bày các sản phẩm của trẻ, các đồ dùng để trẻ hoạt 
động như: bút sáp màu, màu nước, bút lông, giấy A4, giấy màu, .. Đồ dùng ở 
góc tạo hình cũng được tôi thay đổi theo chủ đề.
 Ví dụ: + Ở chủ đề thực vật tôi chuẩn bị những chiếc chai nhựa, màu 
nước,bút lông để trẻ có thể vẽ hoa, cây, ngoài ra tôi còn treo các bứa tranh về 
cây cối, về hoa. Ở chủ đề giao thông tôi treo các bức tranh về các phương tiện 
giao thông. Từ đó kích thích ở trẻ sự tìm tòi, học hỏi, muồn khám phá. Ngoài ra 
 9/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
tôi còn trưng bày một số tranh mẫu của cô và được thay đổi theo mỗi chủ đề cho 
trẻ quan sát.
 Ví dụ: + Ở chủ đề gia đình tôi có treo các bức tranh về gia đình hoặc các 
thành viên trong gia đình, cảnh sinh hoạt của gia đình.
 + Ở chủ đề động vật tô có những bức tranh về các con theo từng chủ đề 
nhánh: con vật nuôi trong gia đình, động vật sống trong gia đình, động vật sống 
dưới nước, động vật hoang dã.
 + Ở chủ đề nghề nghiệp tôi treo những bức tranh về sản phẩm, công việc 
của các nghề.
 + Ở chủ đề giao thông tôi có những bức tranh vẽ các phương tiện giao 
thông và trưng bày 1 số phương tiện giao thông mà cô và trẻ đã làm trong các 
hoạt động khác.
 Hình ảnh: Góc tạo hình trong chủ đề giao thông
 Trẻ rất hứng thú hoạt động khi tham gia góc tạo hình, tôi phải phân chia 
hợp lý và luôn chuyển số trẻ chơi trong góc tạo hình, để trẻ nào cũng được hoạt 
động trong góc. Khi vào hoạt động góc, với những trẻ trong giờ hoạt động 
chung nếu trẻ còn yếu hoặc chậm hơn các bạn tôi sẽ cho trẻ được chơi ở góc tạo 
hình nhiều hơn và quan tâm hơn đến trẻ đó, để hướng dẫn động viên trẻ khi trẻ 
chưa làm được. Tùy thuộc vào từng chủ điểm đang khám phá, trẻ có thể vẽ 
những gì trẻ đang học.
 10/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 4.2. Biện pháp 2: Phát triển khả năng vẽ của trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
 Ngoài việc tạo hứng thú cho trẻ ở giờ học vẽ, tôi còn nghiên cứu tạo hứng 
thú cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, trong giờ đón trả trẻ, hoạt động ngoài trời, hoạt 
động góc. Thường xuyên cho trẻ dạo chơi ngoài trời đẻ trẻ được quan sát bầu 
trời, cây cối quang cảnh xung quanh trường, làm phong phú trí tưởng tượng của 
trẻ khi thực hiện bài vẽ của mình. 
 Trẻ được làm quen môi trường xung quanh khi đi dạo chơi trẻ được ngắm 
nhìn vật thật, được sờ nắm, khi hoạt động ngoài trời có thể phát phấn để trẻ vẽ 
trên sân.
 Trong khi dạo chơi tham quan, xem tranh ảnh, tôi luôn đàm thoại, trao đổi 
với trẻ qua hệ thống câu hỏi. Khi trẻ được quan sát nhiều và quan sát có hệ 
thống, trẻ sẽ tích luỹ được những biểu tượng. 
 Ngoài vẽ tôi còn động viên trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong giờ hoạt 
động góc, hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời . Trẻ biết tự làm búp bê, 
khung ảnh trang trí bưu thiếp bằng nhiều nguyên vật liệu khác nhau như: Vẽ bưu 
thiếp bằng chai nhựa, bằng bút lông, bằng rau củ quả, bằng bàn tay và các ngón 
tay .Thông qua các hình thức này giúp trẻ hiểu biết thêm ngoài vẽ bằng bút chì 
còn có nhiều hình thức vẽ khác để tạo ra một sản phẩm đẹp. Từ một yêu cầu mà 
trẻ còn biết được nhiều hình thức vẽ khác nhau.
 Hình ảnh: Các bé lớp 4 tuổi B2 trang trí bưu thiếp trong HĐ Góc
 Được hoạt động, được chơi với sản phẩm của mình làm ra, trẻ rất thích 
thú và tự hào, ngày càng say mê với môn học vẽ và làm ra các sản phẩm đồ 
dùng, đồ chơi cho lớp. Và từ những hoạt động này, khả năng thẩm mỹ, sự khéo 
 11/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
léo của đôi tay trẻ đã được năng lên nhiều. Ngoài ra để phát huy hơn nữa khả 
năng vẽ của trẻ tôi đã tích hợp cho trẻ vẽ vào các môn học khác như: Văn học, 
toán, khám phá khao học, .hoặc xen kẽ vào các hoạt động vui chơi, ngoài trời, 
hoạt động chiều, để phát huy khả năng sáng tạo của trẻ thông qua các bài vẽ.
 Ví dụ: Trẻ dùng phấn vẽ các đồ chơi ngoài trời hay vẽ hoa... vẽ những 
biểu tượng mà trẻ thích. Khi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ nhặt lá khô, 
cành khô để làm vật liệu cho trẻ hoạt động tạo hình.
 Ví dụ: Giờ dạo chơi ngoài trời tôi tạo hứng thú cho trẻ bằng cách sáng tác 
mấy câu thơ giới thiệu về hoa. 
 “Mùa xuân đã đến
 Với bày trẻ thơ
 Muôn hoa đua nở
 Có cây tốt tươi
 Chúng như vui cười
 Đón chào các bạn”.
 Tôi nói “Các con ơi” mùa xuân tươi đẹp đã về, muôn hoa đua nở, cây đâm 
chồi nảy lộc nào mới các con cùng đi ngắm hoa ở sân trường. Trẻ được ngắm và 
miêu tả bằng lời về đặc điểm các loại hoa. Điều đó gây ấn tượng mạnh, hình 
thành biểu tượng vẽ hoa một cách chính xác. 
 v
 Hình ảnh: Các bé vẽ hoa sân trường.
 * Giờ hoạt động chiều: Tôi cho trẻ kể về những con vật mà trẻ thích và 
cho trẻ vẽ những con vật đó. 
 - Ở các hoạt động góc: Góc học tập cho trẻ chơi vẽ, nặn, xé, dán... 
 12/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Ví dụ:Với nội dung khám phá khoa học: Cho trẻ cắt dán tranh ảnh, đồ 
dùng, con vật... theo chủ đề tiến hành, cô kết hợp rèn kỷ năng cầm kéo, cắt, bôi 
hồ, ... 
 - Góc nghệ thuật: Cho trẻ vẽ tranh hoa, quả hay đồ vật có chứa chữ số 
theo yêu cầu hay tô màu các ô theo yêu cầu. 
 Bên cạnh dạng tạo hình ở lớp, tôi thường gợi ý cho trẻ tạo hình. Ở nhà 
bằng cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ hướng dẫn trẻ 
thực hiện một vài bài tập ở nhà như vẽ theo các đề tài mà trẻ đã được làm quen ở 
lớp.
 4.3. Biện pháp 3: Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào lấy trẻ làm 
trung tâm.
 Trong giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói riêng hãy để trẻ tự tin thể 
hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo. Trẻ cần được động 
viên để thể hiện ý muốn, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự 
vật, trẻ muốn được lựa chọn.
 + Cái trẻ muốn làm (nội dung) 
 + Làm thế nào để đạt được (quá trình)
 + Cái hoàn thành sẽ như thế nào ( kết quả, sản phẩm)
 Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hình 
khác nhau. Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo các đặc 
tính riêng của mình. Chẳng hạn sau chuyến đi thăm quan “
Lăng Bác Hồ và Bảo tàng Hồ Chí Minh” sau chuyến thăm quan trẻ có ấn tượng 
về một số hình ảnh ở Lăng Bác mà trẻ được nhìn thấy.
 13/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Hình ảnh: Trẻ được đi thăm quan dã ngoại.
 Ở chuyến dã ngoại trẻ được tìm tòi, học hỏi và quan sát thông qua hoạt 
động trải nghiệm cô gợi mở cho trẻ để trẻ tham gia giờ hoạt động góc có thể xây 
lăng Bác từ đó trẻ có thể giới thiệu với cô và các bạn trong lớp không tham gia 
hoạt động trải nghiệm cùng các bạn thêm yêu quý, quý trọng nhũng người có 
công xây dựng đất nước.
 Hình ảnh: Trẻ xây lăng Bác ở hoạt động góc.
 14/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Ngoài ra trong các hoạt động cô đưa ra các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố 
và áp dụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động 
viên trẻ suy nghĩ, thăm dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ 
miêu tả những gì trẻ biết và có thể làm.
 Hình ảnh: Cô thăm dò ý kiến của trẻ trong hoạt động “ Vẽ về biển”
 Ví dụ: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “Vì sao con lại 
biết”, “Con có suy ngĩ gì”, “còn gì để”, “Hay có cách nào khác để” 
 Với cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh giá tốt 
qua việc làm của trẻ. 
 Ví dụ: “Ôi cô rất thích tô màu ngôi nhà này”, “Bức tranh này trông đẹp 
quá!” 
 Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng 
ít sử dụng vật mẫu sẽ càng khích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
 Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm tê liệt các cảm xúc đã có trước 
của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, và các hoạt động cần 
thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt chước. Nếu có 
trường hợp yêu cầu làm mẫu, cô sẽ gợi ý chứ không làm mẫu ngay. Bắt đầu gì 
trước, la lá cây vẽ như thế nào?, lá cây có dạng hình gì?, sau đó vẽ gì?....Tạo 
tình huống để trẻ làm giúp. 
 Ví dụ: “Để vẽ được con gà con sẽ vẽ những bộ phận nào?.
 15/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát 
tiển khả năng so sánh, phân tích,suy ngĩ về nhiệm vụ. Động viên kích thích trẻ 
tự tìm, sáng tạo trong khi thể hiện.
 Cô luôn coi trọng ý kiến của trẻ, là người động viên trẻ vẽ theo ý tưởng 
của mình. Hướng cách tô màu và cách xắp xếp bố cục tranh cho hợp lý và đẹp 
mắt.
 Hình ảnh: Sản phẩm vẽ tranh phong cảnh của bạn Đào Lệ Quyên.
 Bên cạnh những định hướng, những phương pháp giúp trẻ học tốt môn tạo 
hình, thì có một điều không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ động viên kịp 
 thời của cô giáo đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những trẻ 
 chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một lời khích lệ 
 sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau. Việc nhận xét sản 
 phẩm của giáo viên đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan trọng, nó giúp cho 
 trẻ rút được những kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau, cũng như bước đầu 
 hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân trẻ. 
 Biết rõ điều đó trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên khích lệ trẻ 
đúng lúc và cũng khéo léo nêu ra những hạn chế còn trên trẻ để không làm trẻ tự 
 thấy thoả mãn ở khả năng bản thân của mình để tiếp tục cố gắng hơn nữa.
 16/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Hình ảnh: Cô và trẻ nhận xét sản phẩm sau hoạt động.
 Bên cạnh đó, trong các giờ hoạt động tôi luôn đặt những câu hỏi như " 
Con thấy thích sản phẩm nào nhất? Vì sao con lại thích sản phẩm đó nhất? Để 
làm nên sản phẩm này thì con phải làm như thế nào?" để hình thành ở trẻ những 
tiền đề đánh giá, nhận xét sản phẩm. Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm của trẻ 
cũng cần phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng như cách cảm 
nhận của trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật của mình.
 4.4. Biện pháp 4: Tích hợp hoạt động tạo hình vào các hoạt động khác. 
 Dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, 
hướng dẫn để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều 
lĩnh vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, đời sống; thông qua 
đó hình thành những kiến thức, kĩ năng mới, phát triển được những năng lực cần 
thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và trong thực tiễn cuộc 
sống.
 Như vậy, giáo viên phải biết phân tích nội dung môn học để thiết kế các 
hoạt động, sao cho khi thực hiện trẻ phải vận dụng kiến thức kỹ năng ở các 
 17/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
phạm vi rộng khác nhau, ứng với các mức độ tích hợp nêu trên, tương thích với 
các bối cảnh của quá trình dạy học.
 - Tích hợp là phương pháp đòi hỏi giáo viên sự sáng tạo linh hoạt và khéo 
léo vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp, cần lựa chọn nôi dụng phù hợp,logic, 
tránh quá trình hoạt động trở nên rời rạc, chắp vá.
 Ví dụ: Đối với hoạt động khám phá khoa học. Sau hoạt động trò chuyện 
về “các loài hoa” ở hoạt động củng cố khi cô yêu cầu trẻ về bàn và vẽ theo yêu 
cầu của cô. Cô yêu cầu trẻ vẽ hoa bằng bút lông và màu nước, lúc này trẻ thực 
hiện theo yêu cầu của cô.
 Hình ảnh: Trẻ tham gia vẽ cành hoa theo yêu cầu của cô.
 Ở hoạt động này trẻ được thỏa sức sáng tạo mà không gây sự nhàm chán, 
thông qua hoạt động vẽ giúp củng cố cho trẻ về các loài hoa mà trẻ vừa được 
học giúp trẻ nhớ lâu hơn.
 Như vậy với đề tài “vẽ cành hoa” khi giáo viên tiến hành cho trẻ thực hiện 
theo nhiều hình thức khác nhau sẽ tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, không gò bó, 
chán nản giúp trẻ sẽ tích cực hoạt động sâu hơn từ đó đối tượng cô định cung 
cấp, hoặc củng cố cho trẻ dần dần được hình thành trong tâm lý trẻ. Từ đó giúp 
trẻ phát triển khả năng, kỹ năng về tạo hình.
 Ví dụ: Trong giờ hoạt động làm quen với toán “ sắp xếp theo quy tắc” tôi 
vừa kết hợp cho trẻ ôn các hình và tô màu các hình theo những quy tắc mà các 
con vừa được học. Mỗi trẻ sẽ chọn cho mình 1 bức tranh về hình mà mình thích 
rồi tô màu theo quy tắc con đã được học.
 18/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Hình ảnh: Trẻ tô màu hình theo quy tắc
 Như chúng ta đã biết một ngày của trẻ ở trường mầm non trẻ được tham 
gia vào rất nhiều các hoạt động. Thông qua các hoạt động này giáo viên có thể 
tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tạo hình. Nhưng để trẻ tích cực tham gia 
hoạt động tạo hình trong các thời điểm này thì cần tạo ra một động lực để thúc 
đẩy trẻ. 
 Ví dụ 1: Trong giờ hoạt động góc, ở góc tạo hình, giáo viên giao trách 
nhiệm cho trẻ chuẩn bị các đồ dùng cho góc xây dựng (nặn cây hoa, nặn cây 
xanh, nặn các con vật để các bác xây dựng trồng trong khu công viên, đưa các 
con vật về nuôi trong trang trại...) hay nặn, các loại rau, quả, các con vật, xé giấy 
thành dải làm bánh đa, bún, để làm thực phẩm; vẽ tranh trang trí cho nhóm chơi 
gia đình... 
 Ví dụ 2: Trong giờ hoạt động ngoài trời ở chủ đề thế giới động vật cô yêu 
cầu các con vẽ những con vật mà con thích. Trẻ sẽ được thỏa sức sáng tạo vẽ các 
con vật mà trẻ thích với không gian rộng và thoải mái, phát triển ở trẻ khả năng 
tư duy và sáng tạo mà không bị nhàm chán.
 19/27 Một số biện pháp giúp trẻ 4 – 5 tuổi phát triển kỹ năng vẽ trong hoạt động tạo 
 hình ở trường mầm non
 Hình ảnh: Trẻ vẽ các loài vật sôngđưới nước
 4.5. Biện pháp 5: Công tác tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh.
 Để nâng cao hoạt động tạo hình cho trẻ và có sự giáo dục đồng bộ giữa 
gia đình và nhà trường là một việc hết sức cần thiết vì tôi nhận thấy rằng: “Gia 
đình là môi trường giáo dục đầu tiên cho trẻ” nên việc kết hợp giữa gia đình và 
nhà trường là điều không thể thiếu được trong quá trình nuôi dưỡng và giáo dục 
trẻ trong trường Mầm non. 
 Vậy để làm tốt được điều này thì giáo viên thường xuyên trao đổi hướng 
dẫn các bậc phụ huynh hiểu thêm về hoạt động tạo hình và đồng thời thường 
xuyên gặp gỡ trao đổi với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động 
tạo hình đối với trẻ 4- 5 tuổi, hướng dẫn các bậc phụ huynh mua đồ dùng cho trẻ 
tập tạo hình như: bút màu, giấy màu, hồ dán, đất nặn... 
 Sau mỗi buổi học ở lớp cô nên khơi gợi niềm say mê, hứng thú bằng cách 
 “Hôm nay các con vẽ được bức tranh gì ? về nhà con hãy vẽ lại bức tranh 
ở lớp để tặng cho ông bà , bố mẹ nhé” . 
 Với thực tế đa số phụ huynh tại lớp là những người buôn bán, và làm 
nông nên tầm hiểu biết của họ vẫn còn ở mức độ đơn giản và chưa chú trọng đến 
việc học của con trẻ, đối với họ trẻ mầm non chỉ biết hát và đọc thơ thế là đủ, thì 
việc lôi cuốn sự tham gia phối hợp của phụ huynh mang một hiệu quả cao rất 
khó. Vì thế, để cho họ thấy được năng lực thật sự của đứa trẻ thì trong lớp tôi 
 20/27