Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non
1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ---------------- ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2024-2025 Ngày Trình độ Nơi công Họ và tên tháng Chức danh chuyên Tên sáng kiến tác năm sinh môn Trường Một số biện pháp xây dựng Triệu Thị Giáo viên 31/12/1979 mầm non Đại học lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 Mừng Ba Vì tuổi ở trường mầm non - Lĩnh vực áp dụng sáng kiến Lĩnh vực giáo dục mầm non. Sáng kiến tập trung giải quyết vấn đề xây dựng môi trường lớp học thân thiện, tích cực, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, cảm xúc, kỹ năng xã hội thông qua các biện pháp cụ thể và khả thi. - Tên sáng kiến đề nghị công nhận: Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non - Sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử từ ngày tháng 9 năm 2024 đến hết tháng 4 năm 2025 tại lớp 5TA1 trường nơi tôi công tác. - Mô tả bản chất của sáng kiến Sáng kiến đưa ra 4 nhóm biện pháp chính nhằm xây dựng lớp học hạnh phúc: 1. Rèn luyện cảm xúc tích cực cho giáo viên, tạo môi trường an toàn tâm lý cho trẻ. 2. Xây dựng không gian lớp học theo hướng mở, lấy trẻ làm trung tâm, trang trí sáng tạo, linh hoạt theo chủ đề. 3. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, thi đua, trò chuyện nhằm phát triển kỹ năng, thuyết trình và cảm xúc tích cực cho trẻ. 4. Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh thông qua họp lớp, zalo nhóm, các hoạt động đồng hành, tuyên truyền. Sáng kiến đã cải tiến rõ rệt phương pháp giáo dục truyền thống (thiếu linh hoạt, mang tính áp đặt) sang hướng tích cực, lấy cảm xúc và trải nghiệm của trẻ làm trọng tâm, giúp trẻ phát triển hài hòa cả nhận thức và tâm hồn. - Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không - Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Giáo viên tâm huyết, yêu nghề, sẵn sàng thay đổi tư duy giáo dục. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên, phụ huynh. 2 Hệ thống góc lớp, nguyên vật liệu hoạt động đơn giản, tận dụng được từ địa phương - Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả Được Ban giám hiệu và đồng nghiệp đánh giá cao, đồng thuận trong triển khai, phụ huynh ủng hộ nhiệt tình. Sáng kiến giúp nâng cao chất lượng giáo dục trong toàn trường, lan tỏa được tinh thần yêu thương, kết nối và phát triển bền vững. Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ba vì, ngày 25 tháng 03 năm 2025 Người yêu cầu (Ký và ghi rõ họ tên) Triệu Thị Mừng 3 PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ I. Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến “Mùa xuân ai đi hái hoa, mà em đi nuôi dạy trẻ, sao em muốn đàn em mau khỏe, sao em muốn đàn em mau ngoan, hay bởi vì em quá yêu thương, những đôi môi đỏ, những đôi má tròn. Em yêu từng đôi mắt sáng, long lanh như những giọt sương, long lanh như những giọt sương” Những lời hát ấy càng giúp tôi yêu cái nghề của mình hơn nữa, càng yêu nghề tôi càng trăn trở làm thế nào để tôi có thể ươm trồng và chăm sóc những mầm non tương lai của đất nước một cách tốt nhất. Trong hoạt động giáo dục mầm non, mỗi hoạt động là một mắt xích tạo nên một chương trình giáo dục nói chung, và xây dựng lớp học, môi trường hạnh phúc cho trẻ nói riêng. Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của Đất nước. Bố mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của mình là những đứa trẻ khỏe mạnh, thông minh và ngoan ngoãn, biết lễ phép, kính trọng, vâng lời ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo. Tương lai của Đất nước sẽ rạng rỡ vô cùng, khi xã hội của chúng ta có một thế hệ trẻ sau này là những con người có sức khỏe, có đức, có tài. Chính vì vậy môi trường lớp học sẽ là yếu tố góp phần tích cực, trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ. Trong lớp học không thể thiếu được sự thoải mái hạnh phúc của cô và trò, sự yên tâm tin tưởng của phụ huynh. Do đó để lớp học có sự chú ý, hứng thú, thu hút trẻ. Tôi cần tạo nên một môi trường lớp học hạnh phúc. Để câu khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, bản thân tôi đã đặt ra câu hỏi: “Liệu trẻ đã được yêu thương, được giáo dục một cách toàn diện khi đến trường chưa? Trẻ được thoải mái, vui vẻ hòa đồng cùng cô giáo và các bạn khi đến lớp chưa? Làm sao để có được môi trường học tập đủ tốt để học sinh phát triển toàn diện” Đã có lúc bản thân tôi “bùng nổ” với ánh mắt vô cùng “giận dữ” khi các em chưa ngoan, hay đùa nghịch, không giữ nề nếp lớp học, không chú ý nghe cô giáo hướng dẫn, ngồi trong lớp còn nói chuyện, nên tôi đã kỷ luật trẻ..v.v..Tôi tự đặt câu hỏi: Liệu rằng những đứa trẻ của mình có hạnh phúc không khi cứ “ lập trình” trẻ cứ như một con rôbot như thế? Một người mẹ thứ hai thật sự phải là một người mẹ thứ hai, cô giáo phải tạo cho trẻ sự hứng thú khi tham gia các hoạt động học và chơi, chứ không phải khiến cho trẻ sợ, học và chơi trong áp lực. Từ đó, bản thân tôi tự nhủ mình phải thực sự thay đổi để “xây dựng một lớp học hạnh phúc”. Với tôi lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác "muốn đến". Ở đó, trẻ được học những gì có ý nghĩa với chúng, các bài học được thông qua các trò chơi và những trải nghiệm, mỗi ngày đến trường với các em là một ngày vui, được học tập, được vui chơi, được yêu thương, được ấp ủ những ước mơ 4 non của trẻ. Đặc điểm của trẻ ở lứa tuổi mầm non là: “Học mà chơi chơi mà học” nên việc xây dựng môi trường học tập phải hấp dẫn đối với trẻ. Môi trường áp dụng các phương pháp học tập linh hoạt, hiện đại để có thể kích thích các tư duy tìm tòi, khám phá ở trẻ. Môi trường an toàn về thể chất và tinh thần. Giáo dục học sinh phải được bảo vệ, không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần, để mỗi khi đến trường như là về nhà. Môi trường vận động an toàn khỏe khoắn, lành mạnh, phát triển để trẻ có thể học tập hạnh phúc. Năm học 2024-2025 Tôi được Ban giám hiệu phân công phụ trách lớp 5 tuổi A1 sĩ số là 25 trẻ, Là một giáo viên yêu nghề, tôi hiểu rằng “ Lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác “muốn đến”. Trẻ sẽ yêu thích việc đến trường nếu như ở đó trẻ được lên tiếng và được lắng nghe một cách đầy tôn trọng. Thay vì la mắng, dọa dẫm, tôi cho trẻ được sai lầm, được nói ra cảm xúc của mình. Điều đó sẽ giúp trẻ tiếp thu tốt hơn, tự tin và hòa đồng hơn. Từ đó, rèn luyện ý thức và khả năng tập trung từ chính nhận thức của bản thân mình. Tôn trọng cảm xúc là một trong những yếu tố tạo nên lớp học hạnh phúc. Đó là lý do vì sao tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non” làm đề tài nghiên cứu của mình trong năm học 2024-2025 II. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến. Đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra một số biện pháp, vận dụng tổ chức các trò chơi, những trải nghiệm thú vị, nhẹ nhàng, thoải mái tự nhiên, để xây dựng một lớp học hạnh phúc. các trò chơi không gò bó, có nội dung tích hợp đan xen, làm sao để có phương pháp tốt nhất có thể mang đến cho trẻ sự vui tươi, hứng thú, hạnh phúc. Trẻ được nói ra cảm xúc của mình, được “học mà chơi, chơi mà học”. Từ đó sẽ giúp trẻ tiếp thu tốt hơn, tự tin và hòa đồng hơn. Rèn luyện ý thức và khả năng tập trung trong nhận thức của trẻ. Đồng thời giúp trẻ 5-6 tuổi yêu thích đến trường, để mỗi ngày đến lớp sẽ là một ngày vui. III. Thời gian, đối tượng và phạm vi nghiên cứu *Thời gian: - Từ tháng 9 năm 2024 đến hết tháng 4 năm 2025 * Đối tượng: 5 “ Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non” *Phạm vi nghiên cứu: - Trẻ 5 trường mầm non nơi tôi đang công tác. Số cháu: 25 trẻ 6 PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN I. Hiện trạng vấn đề. 1. Với nhà trường. Cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu: Để xây dựng được môi trường trường học trở thành trường học hạnh phúc cần phải xem xét nhiều hơn về việc quản lý và tầm nhìn rộng hơn của trường học sẽ mang lại nhiều lợi ích cho trường học hạnh phúc. Cần tạo không khí lao động, học tập ấm áp, thân thiện, các thành viên trong trường lớp được tôn trọng, được yêu thương, được có giá trị, được thấu hiểu và đảm bảo an toàn Khuân viên trường, phòng làm việc, phòng học, thư viện, nhà thể thao, sân chơi, phòng chức năng trong trường hạnh phúc được đảm bảo các điều kiện tiêu chuẩn theo quy định, tạo dựng môi trường thân thiện, xanh – sạch – đẹp Cán bộ, giáo viên, người lao động, học sinh được đảm bảo về dinh dưỡng, vệ sinh thực phẩm Trường hạnh phúc tạo cơ hội để mỗi nhà giáo, mỗi học sinh, mỗi người lao động được phát triển tối đa tiềm năng của bản thân, tất cả cùng thay đổi, tiến bộ và không ai bị bỏ lại Thực hiện phân công nhiệm vụ, giảng dạy cho cán bộ, người lao động, nhà giáo trong trường một cách hợp lý, công bằng, phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện cá nhân để phát huy tối đa tiềm năng, hiệu quả làm việc của mỗi người Toàn thể cán bộ, giáo viên, người lao động làm gương trong mọi hoạt động giáo dục, giảng dạy và học tập cho học sinh Các hoạt động liên quan đến công tác quản lý, dạy và học phải được bàn bạc công khai, thấu hiểu, lắng nghe đối thoại cởi mở và tích cực Áp dụng phương pháp, hình thức tổ chức, nội dung dạy và học hữu ích, lôi cuốn, hấp dẫn tạo hứng thú và phù hợp với từng đối tượng, chấp nhận sự khác biệt tâm lý, hoàn cảnh, thể chất của mỗi học sinh Trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên dự các buổi chuyên đề của phòng, nhà trường rất chú trọng phát huy chất lượng giáo dục đặc biệt giáo dục lớp học hạnh phúc nên đã tổ chức rất kịp thời các buổi tập huấn, chuyên đề giáo dục với đa dạng nội dung để 100% giáo viên tham gia, cập nhật và triển khai cụ thể tại lớp. 7 2. Với bản thân và giáo viên: Bản thân tôi là giáo viên lâu năm, nhiệt huyết trong công việc, năng nổ, yêu mến trẻ, có tinh học tập tìm tòi cái mới và đặc biệt luôn đoàn kết và giúp đỡ đồng nghiệp trong trường. Môi trường sư phạm nhà trường đáp ứng yêu cầu giảng dạy cho giáo viên bên cạnh đó lớp học còn nhận được sự quan tâm hỗ trợ của các bậc phụ huynh. Thường xuyên học tập, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, rèn luyện đạo đức, kỹ năng và tác phong làm việc chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu công việc một cách tốt nhất Lắng nghe tích cực, phản hồi mang tính xây dựng trong việc xử lý công việc tại trường với đồng nghiệp và học sinh 3. Với phụ huynh Thường xuyên trao đổi, phối hợp, hợp tác hiệu quả với cộng đồng địa phương và phụ huynh trong hoạt động giáo dục học sinh 4. Với trẻ Một trong những chiến lược quan trọng nhất đễ xây dựng lớp học trở nên hạnh phúc hơn chính là các sự kiện và hoạt động ngoại khóa của lớp của trường. Bên cạnh đó đây cũng chính là hoạt động giúp phát triển tiềm năng, nâng cao khả năng học tập trong các lĩnh vực học thuật của trẻ. Hoạt động ngoại khóa đặc biệt có lợi trong việc khắc sâu điểm mạnh trong tính cách, được thừa nhận lợi ích là trọng tâm của giáo dục tích cực như tính kiên trì, tinh thần đồng đội, lòng tốt Học sinh nên được chủ trì trong các hoạt động và giáo viên đóng vai trò là người phối hợp tổ chức. 5. Số liệu khảo sát đầu năm trước khi thực hiện đề tài : Qua khảo sát đầu năm, kết quả trên trẻ như sau: Tổng số trẻ được khảo sát là: 25 trẻ Kết quả khảo sát được thực hiện từ tháng 9/2024 8 Đầu năm Các tiêu chí TS STT Số trẻ đạt Tỉ lệ Số trẻ chưa Tỉ lệ đánh giá trẻ % đạt % Trẻ vui vẻ tự tin hợp tác 9 36% 16 68% 1 với cô và các bạn thực hiện nhiệm vụ. Trẻ hiểu quy tắc xã hội, 2 25 biết thể hiện tình cảm 8 32 % 17 72% Trẻ biết yêu thương, 10 40 % 15 64% 3 chia sẻ, với cô giáo và các bạn 4 Trẻ yêu thích đến trường 10 40 % 15 64 % Qua kết quả khảo sát trẻ đầu năm học cho thấy tỉ lệ trẻ vui vẻ, tự tin hợp tác với cô và các bạn, trẻ hiểu quy tắc xã hội, biết yêu thương và chia sẻ, yêu thích đến trường có tỉ lệ thấp. Vì vậy Tôi tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và đưa ra đề tài: “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non”. Để có thể mang đến cho trẻ sự vui tươi, hứng thú, hạnh phúc. Đồng thời giúp trẻ 5-6 tuổi yêu thích đến trường, để mỗi ngày đến lớp sẽ là một ngày vui. II. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề Qua quá trình giảng dạy và tìm tòi suy nghĩ, bản thân tôi đã tìm ra một số biện pháp sau để áp dụng “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non”. * Biện pháp 1: Học tập và bồi dưỡng kiến thức về tình yêu thương, sự chia sẻ, và tôn trọng cảm xúc của trẻ. Giáo viên rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc. Để có thể thực hiện tốt hoạt động “Xây dựng môi trường giáo dục lớp học hạnh phúc ” trước hết là giáo viên mầm non, tôi không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động, mà tôi còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện tạo ra môi trường hạnh phúc đúng nghĩa, mỗi ngày đến trường là một ngày vui, tạo sân chơi cho trẻ vừa học vừa chơi và giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ. Bản thân tôi không ngừng học tập, phấn đấu, học cách tự kiểm soát bản thân, kiểm soát cảm xúc của mình. Giáo viên căng thẳng, áp lực, liệu học 9 sinh có được thoải mái, vui vẻ? hay cảm xúc tiêu cực đó sẽ lan truyền tới chính học sinh của mình? Và lớp học liệu có hạnh phúc hay không khi cả giáo viên và học sinh đều trong tâm thái căng thẳng, lo lắng ? Như vậy, cảm xúc của giáo viên có quan hệ mật thiết đến hầu hết các khía cạnh của quá trình giảng dạy và học tập. Do đó, người giáo viên nên biết kiểm soát cảm xúc của mình mỗi khi lên lớp là thực sự cần thiết. Điều quan trọng để có một lớp học hạnh phúc, thì đầu tiên người giáo viên phải thực sự cảm thấy vui vẻ, và hạnh phúc, mỗi ngày đến lớp với một tâm thái hân hoan, vui vẻ. Vậy nên tôi và trẻ luôn có cảm xúc tích cực, bước vào cửa lớp là sẽ để hết những cảm xúc tiêu cực ở bên ngoài. Phương pháp dạy học của tôi luôn hướng tới sự vui vẻ, lôi cuốn, trẻ được tự do sáng tạo và có môi trường gắn kết thân thiện với nhau. Luôn động viên trẻ tự tin vào bản thân mình: Ví dụ: “Cô nghĩ nhất định con sẽ làm được”, “Lần sau con sẽ làm tốt hơn” khuyến khích trẻ tham gia, hợp tác để cùng phát triển. Khuyến khích trẻ trao đổi, hợp tác thực hiện ý tưởng chơi. Cho trẻ tham gia thảo luận xây dựng nội quy lớp học, xây dựng quy tắc hoạt động trong các góc. Để trẻ hợp tác chuẩn bị, làm đồ dùng, đồ chơi, trang trí, sắp xếp, vệ sinh môi trường hoạt động cùng cô. Những buổi đầu khi có học sinh tôi gặp ít khó khăn vì chưa quen nếp của trẻ, trẻ nghỉ hè lâu nên các kỹ năng đơn giản nhất trẻ không đạt, rồi tính cách trẻ khác nhau Tôi bắt đầu quan sát chú ý đến từng trẻ rồi tính cách trẻ dần dần tôi quen nếp của trẻ và trẻ bước đầu theo nếp của cô. Cứ như vậy qua mấy tháng đầu năm học tôi đã hiểu hết tính cách của trẻ. Tôi đánh giá sự tiến bộ của trẻ so với bản thân trẻ, không so sánh với trẻ khác. Kiên nhẫn với trẻ, chờ đợi trẻ, khuyến khích trẻ bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ và tự tin diễn đạt bằng lời. Thay vì la mắng, dọa dẫm, hãy cho trẻ được sai lầm, được nói ra cảm xúc của mình. Mỗi thành viên trong lớp học cảm thấy hạnh phúc sẽ tạo nên một môi trường mà ai tham gia cũng cảm thấy hạnh phúc. Được tham gia vào các lớp học hạnh phúc sẽ giúp cho mỗi cá nhân thiết lập được các tình cảm lành mạnh, góp phần phát triển nhân cách tốt đẹp. Để trẻ cảm thấy hạnh phúc, vui vẻ khi đến lớp. Trước tiên, giáo viên chúng tôi phải là những người có tâm, luôn coi trẻ như những đứa con của mình. Giáo viên là người mẹ khi chăm sóc trẻ, là người bạn khi học, khi chơi 10 cùng trẻ. Làm được điều đó thì tôi tin chắc chắn,trẻ sẽ rất vui khi được đến lớp. Hình ảnh 1: Cô giáo đang chơi trò chơi “Vuốt ve” cùng với trẻ * Biện pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học phù hợp các góc theo hướng mở giáo dục lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt, sáng tạo, tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào các hoạt động. Đối với trẻ mầm non việc trang trí hình ảnh không chỉ đẹp, ngộ nghĩnh, màu sắc bắt mắt, mang tính giáo dục mà còn phải phù hợp với chủ đề, với từng góc chơi, với nội dung chơi của trẻ, đáp ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo, trí tò mò thích cái mới, cái lạ của trẻ. Từ đó tôi đã trang trí và xây dựng các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo theo hướng mở, lấy trẻ làm trung tâm một cách linh hoạt. Khi trẻ hoạt động ở góc chơi mở, từ một góc chơi trẻ có thể thay đổi nội dung chơi, chủ đề chơi, hình ảnh, biểu tượng chơi một cách linh hoạt, sáng tạo, phát huy tài năng của mỗi trẻ. Ví dụ: Xây dựng góc chủ đề, tôi sẽ trang trí để nổi bật những gì trẻ đang học, tôi xây dựng hình ảnh mang tính thẩm mĩ, thân thiện gần gũi đối với trẻ... Mảng chủ đề tôi sử dụng chất liệu có bề mặt trơn, nhẵn để có thể dễ dàng dán, bóc thay đổi hình ảnh phù hợp với từng chủ đề, tôi trang trí gợi ý 1 số chi tiết và để khoảng trống khuyến khích trẻ tham gia. Góc phân vai, tôi xây dựng và làm mô phỏng đồ dùng thật trong sinh hoạt hàng ngày và các loại rau củ quả với cách làm mở sinh động, gần gũi quen thuộc với trẻ, bên cạnh đó tôi còn trang trí bảng siêu thị của bé, phía ngoài là hình ảnh các gian hàng bán rau củ quả và các loại thực phẩm, thời trang.., Bên cạnh những hình ảnh to để trang trí chính ở các góc, các mảng tường chính, thì những chi tiết phụ họa cũng được tôi chú trọng để làm nổi bật các góc, thu hút trẻ như: hàng rào, hoa leo, chân tường, bụi cỏ, bụi hoa nhỏ. Tương tự, ở các góc chơi khác, tôi cũng chuẩn bị các nguyên vật liệu chơi là những vật liệu dễ sử dụng, gần gữi với trẻ như: Bìa catton. Giấy báo, lá cây khô, hột, hạt, sỏi, cúc áo . Trang trí sắp sếp thành các góc mở, trẻ dễ dàng hoạt động, sáng tạo và chơi dưới sự hướng dẫn của cô giáo. Với bản tính của trẻ là thích tìm tòi, khám phá, nên việc cho trẻ được trải nghiệm, trực tiếp cảm nhận sự vật hiện tượng qua các giác quan: được sờ, cầm, ngửi, cảm 11 nhận, là vô cùng quan trọng, trẻ sẽ thấy hứng thú và say mê với việc học hơn so với phương pháp truyền thống “cô nói trẻ nghe”. Qua cách bố trí, sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lý ở lớp mình tôi nhận thấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả cao hơn. Trẻ được trao đổi giao lưu với nhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc khác. Trẻ có không gian riêng tư yên tĩnh để hoạt động, thỏa mãn nhu cầu hoạt động, sự sáng tạo của trẻ. Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn từ đó trẻ dần thể hiện sự mạnh dạn tự tin của trẻ trước mọi người, từ đó trẻ tham gia vào các hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn. Hình ảnh 2: Cô và trẻ cùng tham gia làm đồ dùng trang trí lớp học. * Biện pháp 3: Thu hút sự tham gia tích cực của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động trải nghiệm. Tạo động lực và truyền cảm hứng cho trẻ thông qua các hoạt động. Tạo cơ hội cho trẻ được thuyết trình theo ngôn ngữ tự do và hành động theo suy nghĩ của trẻ. Giáo dục trẻ biết yêu thương và chia sẻ. Môi trường giáo dục hạnh phúc là trẻ phải luôn được khám phá được tham gia trải nghiệm nêu ý tưởng, được trải nghiệm, thực hành, được khám phá. Vì vậy tôi luôn khuyến khích trẻ tham gia cùng cô sưu tầm, làm đồ chơi, trang trí Thu hút sự tham gia của trẻ vào việc xây dựng môi trường hoạt động của lớp càng nhiều càng tốt. Đây là những cơ hội quý báu để trẻ ứng dụng kiến thức và kỹ năng trẻ đã được học theo cách của mình mà không bị gò bó. Ví dụ: Đối với học liệu, đồ dùng đồ chơi: Trẻ cùng cô tham gia chuẩn bị các hộp học liệu, đánh dấu kí hiệu riêng cho từng loại để trẻ có thể sưu tầm, tự phân loại vật liệu theo nhóm. Trẻ cùng cô trang trí tranh chủ đề. Đối với góc thiên nhiên, Cô cùng trẻ sưu tầm cây, hoa, hướng dẫn trẻ trồng, chăm sóc, tưới nước, 12 nhổ cỏ cho cây Việc tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham gia xây dựng môi trường cùng cô là cách kích thích niềm say mê học hỏi, tìm hiểu của trẻ. Các học liệu bố trí đa dạng, hấp dẫn, giúp trẻ chơi theo nhiều cách sáng tạo để trẻ có thể chủ động tích cực vui chơi, tìm tòi khám phá, trải nghiệm, thực hiện, hợp tác và trẻ thoải mái trò chuyện chia sẻ ý tưởng cùng bạn bè. Mỗi tháng, tôi đều sẽ tổ chức các cuộc thi tại lớp, để trẻ tham gia, được hoạt động, được giao lưu, trải nghiệm. Một số cuộc thi mà tôi đã tổ chức cho trẻ như: “ vẽ lớp học hạnh phúc”, hát và biểu diễn các bài hát về “Lớp học hạnh phúc”. “hãy nói về lớp học của bé” .Trẻ hào hứng , vui vẻ tham gia, Kết quả đạt được trên cả sự mong đợi của tôi. Trẻ vẽ những bức tranh rất sinh động, biểu diễn rất tự tin, và khi nói về lớp học của mình, khi được hỏi là : “ Con có yêu cô giáo của mình không?” thì hầu hết các bé đều trả lời : “ Con rất yêu cô giáo”. Tôi Thường quay lại những video ngắn của trẻ, khi trẻ học và chơi, khi trẻ hoạt động. Để lấy tư liệu trò chuyện cùng với trẻ, ở mỗi buổi trò chuyện, tôi sẽ gợi ý, để trẻ tự lên nói về cảm nhận, nói về suy nghĩ của mình. Tôi đặt một số câu hỏi mở để trẻ trả lời như: “ Con cảm thấy thế nào?” “con thấy trò chơi này có vui không?”, “ Ở lần chơi tiếp theo con sẽ chơi như thế nào?”, “ cô tin các con sẽ còn đạt được kết quả cao hơn thế, cố gắng thêm ở những lần sau nhé” .Tôi nhận thấy, sau mỗi lần trò chuyện với trẻ, trẻ tiến bộ hơn, khi tham gia các hoạt động, trẻ đều tự tin, cố gắng, tham gia nhiệt tình. Đặc biệt, tôi cảm nhận được sự vui vẻ, hạnh phúc, và sự mong mỏi được đến với những hoạt động tiếp theo. Để trẻ được tự tin thuyết trình, tự tin nói ra suy nghĩ, cảm nhận của mình, tôi thường xuyên tổ chức các cuộc thi như: “ Hãy nói cho tôi biết, bạn đang nghĩ gì?”, “ Hãy nói về một người mà bé yêu quý”, “ Kể về lớp học mà bé đang học”, “ Bé có thích đến trường không?” . Những lần đầu khi đứng trước cô giáo và các bạn, trẻ vẫn chưa tự tin để nói ra cảm nhận của mình, thậm chí, lúng túng trong việc sử dụng ngôn ngữ nói. Nhưng qua nhiều cuộc thi mà tôi tổ chức tại lớp, tôi nhận thấy trẻ nói nhiều hơn, tự tin khi đứng trước các bạn và cô giáo. Đặc biệt trẻ tỏ ra rất vui vẻ, hào hứng. Tôi cảm nhận được sự hạnh phúc của trẻ , khi trẻ thường nói với nhau, “ Tớ yêu cô giáo lắm”. Ví dụ như trong hoạt động khám phá nghề nông thay vì việc cô trò 13 chuyện, cho trẻ xem video về công việc của bác nông dân thì tôi cho trẻ trực tiếp được trải nghiệm: xới đất, gieo hạt, tưới nước .giống như một bác nông dân thực thụ. Tôi luôn tạo điều kiện để trẻ là người chủ động tìm hiểu và giải quyết vấn đề, phát huy động viên trẻ sáng tạo, cô giáo chỉ đóng vai trò là người đặt vấn đề và hỗ trợ định hướng trẻ. Tạo cơ hội cho trẻ trang trí xây dựng các góc chơi cùng cô. Đối với góc thiên nhiên: Cô cùng trẻ sưu tầm cây, hoa, hướng dẫn trẻ trồng, chăm sóc, tưới nước, nhổ cỏ cho cây. Thông qua các buổi dạo chơi ngoài trời, trẻ khám phá thiên nhiên. Tôi cũng áp dụng phương pháp “học qua chơi” lồng ghép các trò chơi vào trong các hoạt động, phát huy tính chủ động sáng tạo của cá nhân từng trẻ, tôi không quá chú trọng đến kết quả mà chủ yếu tạo cho trẻ tâm lý thoải mái, thể hiện ở sự vui tươi nhí nhảnh của trẻ thơ. Vì vậy trẻ sẽ không cảm thấy mình bị áp lực, và hạnh phúc thực sự là ở những “nụ cười”. Hạnh phúc không phải là gì to tát cả, hạnh phúc chỉ đơn giản là cô cho trẻ cảm nhận được sự gần gũi, yêu thương. Tôi thường thông qua hoạt động trò chuyện, hoặc giờ học kĩ năng sống, lồng ghép giáo dục trẻ về tình yêu thương, sự quan tâm, chia sẻ, bằng các mẩu chuyện, những video tình huống cho trẻ tự giải quyết Qua đó giáo dục trẻ tình yêu thương đối với những người thân trong gia đình. Biết yêu thương giúp đỡ những người già yếu, giúp đỡ bạn khi bạn gặp khó khăn, biết yêu thương chăm sóc những con vật gần gũi, đặc biệt là sự chia sẻ với bạn bè và cô giáo. Mỗi tháng tôi thường trao đổi cùng với những gia đình có trẻ sinh nhật trong tháng đó phối hợp với phụ huynh tổ chức sinh nhật cho trẻ tại lớp. Khi được sinh nhật trẻ rất thích thú. Từ những việc làm tưởng chừng như bình thường này nhưng nếu được làm thường xuyên thì tôi đã nhận thấy sự thay đổi đáng kể, trẻ lớp tôi biết yêu thương, quan tâm đến bạn hơn, biết giúp đỡ nhau trong học tập vui chơi, trẻ không tranh giành đồ chơi hay cãi nhau, đánh nhau như trước nữa. Biết hỏi thăm cô giáo vì sao hôm nay bạn nghỉ học? Bạn ốm như thế nào cô? Chỉ như vậy thôi là một người giáo viên như tôi đã cảm thấy hạnh phúc rồi. Hình ảnh 3: Trẻ vui vẻ tham gia các hoạt động học tập vui chơi tại lớp. * Biện pháp 4: Làm tốt công tác tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh. 14 Xác định được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa phụ huynh và nhà trường. Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã nêu rõ nội dung trọng tâm của lớp trong năm học này là phong trào“ Xây dựng lớp học hạnh phúc”. Qua cuộc họp phụ huynh, hầu hết các bậc phụ huynh đều đồng ý với các nội dung trọng tâm mà tôi đã đưa ra. Vì vậy khi cô giáo cần nhờ phụ huynh giúp đỡ trong việc làm đồ dùng, đồ chơi, phụ huynh rất vui vẻ và sẵn sàng tham gia. Việc xây dựng “lớp học hạnh phúc” cho trẻ không phải là chuyện một sớm một chiều mà là cả một quá trình. Cả ở lớp cũng như ở nhà. Môi trường gia đình thường mang đến cho trẻ nhiều trải nghiệm và ảnh hưởng lớn đến mức độ hạnh phúc của trẻ. Vì vậy tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh, để phụ huynh biết tình hình của con mình ở lớp, đồng thời cũng nắm bắt được tính cách, sở thích, cũng như tâm lí của trẻ khi trẻ ở nhà. Để kịp thời thay đổi cách tiếp cận, cũng như những phương pháp giáo dục chưa phù hợp với từng trẻ. Ngoài việc được chăm sóc tốt ở trường, các cháu cần được sự quan tâm chăm sóc của gia đình. Do đó phụ huynh phải quan tâm sát xao đến các con, chú ý cách cư xử đúng mực với con, tránh nổi nóng khi trẻ mắc lỗi, tránh hình thức trách phát nặng lời đối với trẻ. Luôn yêu thương, động viên mỗi khi trẻ chưa làm được... Đây chính là những việc làm hàng ngày, thường xuyên. Nhưng lại mang lại hiệu quả cao, mang lại sự vui vẻ và hạnh phúc cho trẻ. Ngoài ra Tôi cũng mời phụ huynh học sinh đến dự một số hoạt động của trẻ ở lớp để phụ huynh thấy rõ những điều mà trẻ được học, qua đó cùng phối hợp với giáo viên nuôi dạy con mình tốt hơn. Tuyên truyền với phụ huynh qua góc “phụ huynh cần biết”, cô dán những áp phích, tranh ảnh về tình yêu thương, về sự chia sẻ, lớp học hạnh phúc... Tôi mạnh dạn đề nghị với phụ huynh thường xuyên trao đổi với cô trong giờ đón trẻ và trả trẻ, khuyến khích phụ huynh lưu số của cô giáo, kết bạn, để có thể tiện trao đổi thông tin của trẻ. Mời phụ huynh đọc bản tin “phụ huynh cần biết” để tìm hiểu các nội dung giáo dục của cô và trẻ trên lớp. 15 Đồng thời phối hợp giáo dục rèn luyện cho trẻ ở nhà, và phản ánh kết quả qua lại để cả hai phía đều biết được tình hình của trẻ. Tôi thành lập zalo nhóm lớp để đăng video, gửi các hình ảnh của các con hoạt động tại lớp. Từ đó phụ huynh nắm được chương trình học của con, thấy được sự thay đổi rõ rệt của con mình, nên rất là tin tưởng các cô. Khi tôi phát phiếu điều tra của trẻ, thì phụ huynh đều nhiệt tình hưởng ứng. Phụ huynh luôn phối hợp với cô giáo để rèn luyện cho các con những kĩ năng phục vụ bản thân: Đánh răng, rửa mặt, rửa tay và quay video, gửi hình ảnh lên nhóm lớp. Hình ảnh 4: Trẻ tự tin biểu diễn tại lớp * Tính mới tính sáng tạo. Từ những kết quả nêu trên cho thấy hiệu quả của việc xây dựng “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non”. Từ những giải pháp đồng bộ tôi đã tạo nên những đứa trẻ hạnh phúc tất cả trẻ đều được tôn trọng, được yêu thương, được tạo cơ hội để thể hiện tình yêu thương, được tạo cơ hội học tập qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của bản thân trẻ do đó đa phần trẻ tự tin, chủ động, hợp tác, chia sẻ và yêu thương. Việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non đáp ứng yêu cầu lấy trẻ làm trung tâm là thực sự cần thiết và rất quan trọng. Thông qua chơi, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Một môi trường sạch sẽ, an toàn, lành mạnh phong phú về tâm lý có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. III. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại đơn vị 1. Về phía giáo viên. Bản thân tôi rút ra được rất nhiều kinh nghiệm và bước đầu tôi đã thành công xây dựng được lớp học hạnh phúc tạo được môi trường thân thiện cho trẻ. Tôi đã lan tỏa được ý tưởng cho đồng nghiệp về xây dựng lớp học hạnh phúc. Yêu trường, yêu lớp, yêu trẻ, yêu nghề.., yêu thương, tôn trọng trẻ. Được phụ huynh tín nhiệm. 2. Về phía phụ huynh. Phụ huynh rất tin tưởng và hưởng ứng cùng với cô giáo. Nhiệt tình sưu 16 tầm ủng hộ cô giáo và nhà trường những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương. Điều quan trọng nhất là sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình, trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ. 3. Về phía trẻ: Hình thành cho trẻ những mối quan hệ gần gũi yêu thương với trường lớp, với gia đình, bạn bè và xã hội. Trẻ hứng thú tích cực tham gia hoạt động, kỹ năng được củng cố, khả năng sáng tạo được thể hiện rõ rệt. Trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp. Trẻ tích cực hứng thú, say mê tham gia vào các hoạt động. Trẻ rất tình cảm, hạnh phúc, thích đi học và đi học đều. 100 % Trẻ hiểu quy tắc xã hội, biết thể hiện tình cảm, biết yêu thương, chia sẻ, với cô giáo và các bạn, 100% trẻ thích được đến trường. * Kết quả số liệu cụ thể : Bảng số liệu khảo sát trẻ cuối năm học So tỷ Đầu năm Cuối năm lệ đạt Các tiêu chí TS Số Số đánh giá Tỉ lệ Chưa Tỉ lệ Tỉ lệ Chưa Tỉ lệ trẻ trẻ trẻ % đạt % % đạt % đạt đạt Trẻ vui vẻ tự 9 36% 16 68% tin hợp tác với Tăng cô và các 25 100% 0 0% 64% bạn thực hiện nhiệm vụ. Trẻ hiểu quy tắc Tăng xã hội, biết thể 8 32 % 17 72% 23 92% 2 8% 25 60% hiện tình cảm Trẻ biết yêu 10 40 % 15 64% thương, chia Tăng 22 84% 3 16% sẻ, với cô 44% giáo và các bạn Trẻ yêu thích 10 40 % 15 64 % Tăng 20 80% 5 40% đến trường 40% ( số liệu tính đến hết tháng 4/2025) Qua kết quả khảo sát trẻ cuối năm học cho thấy tỉ lệ trẻ đạt các nội dung khảo sát đã tăng lên rõ rệt. Điều này chứng tỏ rằng những biện pháp mà Tôi đã thực hiện khi nghiên cứu đề tài này là có hiệu quả. 17 IV. Hiệu quả của sáng kiến: 1. Hiệu quả về khoa học Qua những biện pháp mà tôi đưa ra và đã thực hiện tôi thấy trẻ vui vẻ, tự tin hợp tác với cô và các bạn thực hiện nhiệm vụ, trẻ hiểu quy tắc xã hội, biết thể hiện tình cảm, trẻ biết yêu thương, chia sẻ với cô giáo và các bạn, trẻ yêu thích đến trường hơn nhiều so với đầu năm. 2. Hiệu quả về kinh tế: Các giải pháp mà tôi đưa ra thiên về sự thay đổi nhận thức của giáo viên, phụ huynh không gây tốm kém .Việc sưu tầm nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để trang trí, làm nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động, trải nghiệm dễ tìm không gây tốn kém về mặt kinh tế. 3. Hiệu quả về mặt xã hội. - Đối với trẻ: Trẻ học ngoan, có ý thức học tập, trẻ học sôi nổi, hăng hái tham gia nhiệm vụ mà giáo viên giao cho. Trẻ thích đến lớp, yêu cô giáo, đoàn kết, tôn trọng các bạn của mình Trẻ yêu thích hoạt động, trí tưởng tưởng phong phú hơn Trẻ khỏe mạnh, nói mạch lạc, rõ ràng, chính xác, tự nhiên. Trẻ tích cực say mê trong các hoạt động Trẻ thực sự là một đứa trẻ hạnh phúc - Đối với giáo viên Sau quá trình trăn trở, suy nghĩ, nghiên cứu tôi đã trang bị một số kinh nghiệm thực hiện xây dựng lớp học hạnh phúc. Bản thân luôn mong muốn được học hỏi đồng nghiêp để nâng cao năng lực công tác và khả năng chuyên môn của bản thân Luôn yêu trường, yêu lớp, yêu trẻ và thân thiện với phụ huynh. Không ngừng nỗ lực, cố gắng hàng ngày để bản thân được vui vẻ và hạnh phúc Bản thân tôi cảm thấy thật sự hạnh phúc, tôi thấy mình là người có giá trị, luôn suy nghĩ tích cực và lan tỏa được tình yêu thương, tôi cười nhiều hơn, rút ra được những kinh nghiệm trong cuộc sống đặc biệt là trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ. Đối với phụ huynh Phụ huynh rất vui, rất hạnh phúc, rất yên tâm khi con được tiếp cận với môi trường giáo dục hạnh phúc và giáo dục hiện đại, phù hợp với xu thế 18 phát triển của thế giới. Phụ huynh thật sự được hạnh phúc và thật sự hiểu được tâm tư nguyện vọng của con. Phụ huynh có nhiều kinh nghiệm nuôi dạy con trong hạnh phúc hơn. Các bậc phụ huynh ngày càng tin tưởng nhà trường, gửi con em mình đến lớp đều đặn hơn, không còn tình trạng trẻ nghỉ học tùy tiện, nhiều phụ huynh ủng hộ cây cảnh và một số đồ dùng, đồ chơi cho lớp . V. Tính khả thi Với đề tài này “Một số biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non”., tôi đã ứng dụng và thực hiện ở lớp tôi và đạt được kết quả đáng khích lệ. Các giải pháp mà tôi đưa ra phù hợp với chương trình giáo dục mầm non hiện nay mà trường chúng tôi đang thực hiện. Tôi nghĩ rằng, nó không chỉ được áp dụng tốt ở trẻ 5 tuổi mà còn có thể ứng dụng được ở tất cả các khối lớp trong trường. Và tôi tin rằng các bạn đồng nghiệp của mình với sự yêu nghề mến trẻ và sáng tạo không ngừng nghỉ của mình sẽ có thật nhiều thầy cô giáo hạnh phúc, trường học, lớp học hạnh phúc cho trẻ. VI. Thời gian thực hiện đề tài, sáng kiến. Đề tài bắt đầu nghiên cứu từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025. VII. Kinh phí thực hiện đề tài, sáng kiến. Kinh phí thực hiện từ nguồn của cá nhân, từ nguồn hỗ trợ của nhà trường và các nguồn xã hội hóa hợp pháp khác. 19 PHẦN THỨ BA: KIẾN NGHỊ - ĐỀ XUẤT 1. Đối với giáo viên Để xây dựng được môi trường lớp học hạnh phúc cho trẻ tốt và hiệu quả, tôi xin đưa ra khuyến nghị sau: 2. Đối với trường: Cần tạo điều kiện cho giáo viên tham quan học tập ở các đơn vị bạn để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm. Tổ chức nhiều buổi tham quan, trải nghiệm, tổ chức nhiều đợt giao lưu giữa các lớp, cho trẻ tham gia để có thể trải nghiệm. 3. Đối với Phòng Giáo dục: Cần tăng cường hơn nữa các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên mầm non ở các trường được tham gia học tập các khóa học về “lớp học hạnh phúc”. Được tham quan học tập hơn nữa ở những trường mầm non có chất lượng cao, giúp giáo viên mở rộng tầm nhìn, nâng cao vốn hiểu biết để áp dụng thực tế vào trường mình công tác. Trên đây là những biện pháp mà tôi áp dụng vào việc tổ chức các hoạt động thực hành, trải nghiệm cho trẻ và đã đạt được một số kết quả nhất định. Rất mong nhận được sự góp ý của các cấp lãnh đạo, chị em đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn. Xin trân thành cám ơn! Ba Vì, Ngày 20 tháng 03 năm 2025 XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN Người viết sáng kiến (ký tên, đóng dấu) (ký tên) Triệ Thị Mừng PHẦN THỨ TƯ: TÀI L IỆU THAM KHẢO STT TÊN TÀI LIỆU TÊN TÁC GIẢ Giáo trình tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm 1 non Nguyễn Ánh Tuyết - Nhà xuất bản Đại học sư phạm năm 2008 Giáo dục học mầm non. Nhà xuất bản Đại học 2 Sư phạm Hà Nội. Nguyễn Thị Hòa Nghệ thuật vàkhoa học dạy học. Nhà xuất bản . Robert J. Marzano 3 Giáo dục Việt Nam. (người dịch GS.TS. Nguyễn Hữu Châu) Những phẩm chất của người giáo James H. Stronge viên hiệu quả. Nhà xuất bản Giáo dục Việt 4 (người dịch Lê Văn Nam. Canh) Đổi mới để trở thành người Giselle O. Martin giáo viên giỏi. Nhà xuất bản Giáo dục Việt 5 Kniep (người dịch Lê Nam Văn Canh) Bộ Giáo dục và Đào 6 Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non tạo 7 Nguồn tư liệu trên mạng internet Nguồn internet
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_xay_dung_lop_hoc_hanh.pdf

