Kế hoạch bài dạy Khoa học tự nhiên 6 - Chủ đề 9: Lực - Bài 29: Lực hấp dẫn - Năm học 2022-2023 - Đặng Thị Kim Huê (Cánh diều)

 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 Ngày soạn: 09/02/2023
 BÀI 29 - LỰC HẤP DẪN
 Thời gian thực hiện: 04 tiết
A. Mục tiêu
 1. Kiến thức
 - Nêu được khái niệm: Khối lượng là số đo lượng chất của một vật; Lực hấp dẫn là lực 
hút của các vật có khối lượng; Trọng lượng của một vật là độ lớn của lực hút của Trái đất lên 
vật.
 - Thực hiện được thí nghiệm chứng minh được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ 
với khối lượng của vật treo.
 2. Năng lực
 2.1. Năng lực chung
 - Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, xem phim, quan sát 
tranh ảnh để tìm hiểu các khái niệm khối lượng, lực hấp dẫn, trọng lượng.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm hiểu về lực dấp dẫn, làm thí 
nghiệm để tìm hiểu độ giãn của lò xo khi treo thẳng đứng.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: GQVĐ trong thực hiện được thí nghiệm chứng 
minh được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo; Sáng tác câu 
chuyện hoặc thiết kế đoạn phim viễn tưởng để tưởng tượng một ngày nào đó trọng lực biến 
mất. 
 2.2. Năng lực khoa học tự nhiên
 - Nhớ lại được các kiến thức về khối lượng, trọng lượng, lực hấp dẫn đã được học hoặc 
qua sách, báo.
 - Xem phim để nhận ra được lực hấp dẫn là lực giữa các vật có khối lượng, lực hấp dẫn 
của Trái đất lên các vật trên Trái đất là trọng lực.
 - Nhận ra được mọi vật khi chuyển động lên cao lại rơi xuống đất là do bị Trái đất hút. 
Các vật không bị văng ra khỏi Trái đất là do có trọng lực.
 - Quan sát tranh ảnh, trả lời các câu hỏi để nhận ra khối lượng là lượng chất chứa trong 
vật.
 - Biết được được trọng lượng là độ lớn của lực hút Trái đất lên vật trên Trái đất.
 - Phát biểu được các khái niệm khối lượng, trọng lượng và lực hấp dẫn.
 - Nêu được đơn vị đo trọng lượng và dụng cụ đo trọng lượng của vật, công thức liên hệ 
giữa trọng lượng và khối lượng.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Trình bày được các bước thực hiện được thí nghiệm chứng minh được độ giãn của lò 
xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo.
 - Thực hiện được thí nghiệm chứng minh được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ 
với khối lượng của vật treo. 
 - Nhận ra được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo.
 3. Phẩm chất: 
 Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
 - Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu 
về lực hấp dẫn, khối lượng, trọng lượng.
 - Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ thí 
nghiệm, thảo luận về dụng cụ, các bước tiến hành thí nghiệm chứng minh được độ giãn của lò 
xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo.
 - Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm chứng minh được 
độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo
B. Thiết bị dạy học và học liệu
 1. Chuẩn bị của GV
 - Tranh ảnh về khối lượng. 
 - Video về lực hấp dẫn: 
 - Phiếu KWL
 - Phiếu học tập tìm hiểu độ giãn của lò xo khi treo thẳng đứng.
 - Bảng phụ.
 2. Chuẩn bị của HS
 - SGK , bút dấu dòng, đồ dùng học tập.
C. Tiến trình dạy học 
 Tiết 25
 Hoạt động 1: Mở đầu.
 a) Mục tiêu: Tạo hứng thú học tập, giúp học sinh xác định được vấn đề cần học tập là 
tìm hiểu về khối lượng, trọng lượng và lực hấp dẫn.
 b) Nội dung: Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân hoàn thành phiếu KWL.
 - Qua việc hoàn thành phiếu KWL, học sinh xác định được vấn đề cần tìm hiểu trong 
bài học. 
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 c) Sản phẩm: 
 Phiếu KWL của học sinh, các câu trả lời của học sinh
 d) Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
 - GV phát phiếu cho mỗi học sinh và yêu cầu học sinh: 
 + Ghi ra những từ, cụm từ mà em biết về khối lượng, trọng lượng, lực hấp dẫn 
 + Ghi ra những câu hỏi muốn biết về khối lượng, trọng lượng, lực hấp dẫn 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: 
 - HS suy nghĩ để viết nội dung vào cột K, W
 Bước 3: Báo cáo kết quả:
 - Tổ chức cho học sinh trình bày, thảo luận: 
 + Mỗi học sinh sẽ đưa ra một từ, một cụm từ về khối lượng, trọng lượng hoặc lực hấp 
dẫn. Học sinh trình bày những hiểu biết về từ, cụm từ đó. Học sinh khác nhận xét, bổ sung, 
đưa ra từ, cụm từ mới không trùng lặp với bạn trước. 
 Bước 4: Đánh giá kết quả:
 - GV ghi trả lời của học sinh vào bảng phụ và chốt lại những nội dung đúng. HS dùng 
bút dấu dòng đánh dấu nội dung đúng và bổ sung nội sung còn thiếu.
 - GV đánh giá kết quả, căn cứ cột W để gieo vấn đề cần tìm hiểu trong bài học.
 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
 Hoạt động 2.1 Tìm hiểu về lực hấp dẫn
 a) Mục tiêu: 
 - Nhận ra được giữa các vật có khối lượng có lực hấp dẫn.
 - Biết được lực hấp dẫn tác dụng lên mọi vật trên Trái đất là Trọng lực.
 - Nhận ra được mọi vật khi chuyển động lên cao lại rơi xuống đất là do bị Trái đất hút. 
 b) Nội dung: 
 - Xem phim, kết hợp đọc sách giáo khoa để trả lời lời các câu hỏi màn hình. 
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Hình thức: hoạt động cá nhân 3 phút sau đó thảo luận nhóm.
 c) Sản phẩm: Phiếu KWL, PHT thống nhất của cả nhóm.
 d) Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Xem phim, kết hợp đọc sách giáo khoa để trả lời lời các câu hỏi: 
 1. Lực hấp dẫn xuất hiện giữa những vật nào? Phụ thuộc vào yếu tố nào?
 2. Lực hấp dẫn của Trái đất tác dụng lên các vật gọi tên là gì?
 3. Lấy ví dụ chứng minh mọi vật trên Trái đất đều chịu tác của Trái đất? 
 4. Lực hấp dẫn của Trái đất lên mọi vật có tác dụng gì?
 - Yêu cầu: hoạt động cá nhân 3 phút ghi câu trả lời vào cột L trên phiếu KWL. Sau đó 
thảo luận nhóm 3 phút để thống nhất câu trả lời và ghi ra phiếu học tập chung của nhóm. 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 - HS xem phim, đọc sách giáo khoa trả lời các câu hỏi vào cột L trong phiếu KWL. 
 - HS thảo luận nhóm để thống nhất câu trả lời ghi vào PHT chung của nhóm. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả:
 - HS đại diện nhóm trình bày câu trả lời. 
 - Đại diện HS nhóm khác nhận xét, bổ sung câu trả lời. 
 - HS đánh dấu hoặc bổ sung câu trả lời đúng trên cột L của phiếu KWL.
 Bước 4: Đánh giá kết quả:
 - GV nhận xét, đánh giá trả lời của HS, giới thiệu về lực hấp dẫn.
 Tiết 26
 Hoạt động 2.2. Tìm hiểu về khối lượng, trọng lượng
 a)Tìm hiểu về khối lượng
 a) Mục tiêu: 
 - Nhận ra được khối lượng của một vật là lượng chất chứa trong vật.
 - Nhận ra được trọng lượng của một vật là độ lớn của lực hút Trái đất tác dụng lên vật.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 b) Nội dung: 
 - HS quan sát hình vẽ, đọc sách giáo khoa trả lời các câu hỏi trên màn hình.
 - Hình thức: hoạt động theo cặp. 
 c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
 d) Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Yêu cầu HS hoạt động theo cặp: quan sát các hình ảnh trên máy chiếu kết hợp sách 
giáo khoa để hoàn thành yêu cầu trên màn hình: 
 a) 1kg là đường trong túi.
 b) ....................... là khối lượng của bánh trong hộp.
 c) ............. là khối lượng của sữa chứa trong hộp.
 d) Trên vỏ các vật đều có ghi khối lượng tịnh. Số đó chỉ sức nặng của hộp hay lượng 
chất chứa trong hộp ?
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 - HS quan sát hình vẽ, thảo luận cặp đôi để hoàn thành câu trả lời. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả:
 - Học sinh lên bảng trả lời. 
 Bước 4 Đánh giá kết quả:
 - Học sinh bổ sung, đánh giá.
 - Giáo viên nhận xét đánh giá.
 - Giáo viên: Mọi vật đều có khối lượng. Khối lượng sữa trong hộp, khối lượng đường 
trong túi,v.v... chỉ lượng sữa trong hộp, lượng đường trong túi,v.v... Khối lượng của một vật 
chỉ lượng chất tạo thành vật đó. 
 - Yêu cầu HS rút ra kết luận về khối lượng của vật: HS rút ra kết luận 
 b) Tìm hiểu về trọng lượng
 a) Mục tiêu: 
 - Biết được được trọng lượng là độ lớn của lực hút Trái đất lên vật trên Trái đất.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Nêu được đơn vị đo trọng lượng và dụng cụ đo trọng lượng của vật, công thức liên hệ 
giữa trọng lượng và khối lượng. 
 b) Nội dung: 
 - Tìm hiểu sách giáo khoa để trả lời câu câu hỏi trên màn hình.
 - Hoạt động cá nhân hoàn thành phiếu KWL.
 c) Sản phẩm: Phiếu KWL, câu trả lời của học sinh
 d) Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Xem phim, kết hợp đọc sách giáo khoa để trả lời lời các câu hỏi: 
 1. Lực hấp dẫn là gì? Phụ thuộc vào yếu tố nào?
 2. Lực hấp dẫn của Trái đất tác dụng lên các vật gọi tên là gì?
 3. Lấy ví dụ chứng minh mọi vật trên Trái đất đều chịu tác của Trái đất? 
 4. Lực hấp dẫn của Trái đất lên mọi vật có tác dụng gì?
 - Yêu cầu: hoạt động cá nhân 3 phút ghi câu trả lời vào cột L trên phiếu KWL. Sau đó 
thảo luận nhóm 3 phút để thống nhất câu trả lời và ghi ra phiếu học tập chung của nhóm. 
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 - HS xem phim, đọc sách giáo khoa trả lời các câu hỏi vào cột L trong phiếu KWL. 
 - HS thảo luận nhóm để thống nhất câu trả lời ghi vào PHT chung của nhóm. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả:
 - HS đại diện nhóm trình bày câu trả lời. 
 - Đại diện HS nhóm khác nhận xét, bổ sung câu trả lời. 
 - HS đánh dấu hoặc bổ sung câu trả lời đúng trên cột L của phiếu KWL.
 Bước 4: Đánh giá kết quả:
 - GV nhận xét, đánh giá trả lời của HS, giới thiệu về lực hấp dẫn.
 Tiết 27
 Hoạt động 2.3. Tìm hiểu về độ giãn của lò xo khi treo thẳng đứng
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 a) Mục tiêu: 
 - Thực hiện được thí nghiệm chứng minh được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ 
với khối lượng của vật treo. 
 - Nhận ra được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo. 
 b) Nội dung: 
 - Tìm hiểu sách giáo khoa để tiến hành thí nghiệm, hoàn thành PHT nhóm.
 - Hình thức: hoạt động nhóm.
 c) Sản phẩm: Phiếu học tập nhóm, câu trả lời của học sinh.
 d) Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Phát phiếu học tập nhóm. 
 - Yêu cầu HS tìm hiều sách để tìm hiểu dụng cụ thí nghiệm, tiến hành thí nghiệm và 
hoàn thành phiếu học tập nhóm trong thời gian 5 phút.
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 - HS đọc sách giáo khoa tìm hiểu dụng cụ thí nghiệm, tiến hành thí nghiệm, hoàn thành 
PHT nhóm.. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả:
 - HS đại diện nhóm trình bày câu trả lời. 
 - Đại diện HS nhóm khác nhận xét, bổ sung câu trả lời. 
 Bước 4: Đánh giá kết quả:
 - GV nhận xét, đánh giá trả lời của HS, rút ra kết luận.
 Tiết 28
 Hoạt động 3: Luyện tập
 a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học trả lời các câu hỏi thông qua trò chơi. 
 b) Nội dung: 
 - Tổ chức trò chơi 
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Hình thức: hoạt động nhóm
 c) Sản phẩm:
 Câu trả lời của học sinh
 D) Tổ chức thực hiện: 
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 
 - Tổ chức trò chơi: 
 - Giới thiệu luật chơi: 
 +Có 4 đội chơi, các đội lần lượt lựa chọn các ô số.
 + Nếu chọn đúng ô số may mắn, đội lựa chọn ô số được cộng 1 điểm .
 + Đối với các ô còn lại, mỗi ô số tương ứng với 1 câu hỏi. Nếu trả lời đúng, đội lựa 
chọn ô số sẽ được cộng 1 điểm. Sau khi đồng hồ báo hết giờ vẫn không trả lời được, các đội 
còn lại giành quyền trả lời, nếu đội nào trả lời đúng được cộng 1 điểm.
 + Sau các ô số được mở ra là một bức tranh. Đội nào trả lời đúng nội dung bức tranh 
được 1 điểm.
 + Cuối phần chơi, đội nào có số điểm cao nhất sẽ giành chiến thắng.
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 
 - HS đọc luật chơi. 
 - Lần lượt các nhóm chọn ô số và thảo luận để trả lời câu hỏi. 
 Bước 3: Báo cáo kết quả:
 - HS đại diện nhóm trình bày câu trả lời. 
 - Đại diện HS nhóm khác trả lời nếu đội bạn trả lời sai. 
 Bước 4: Đánh giá kết quả:
 - GV nhận xét, đánh giá trả lời của các nhóm, tổng kết số điểm và thưởng quà.
 Hoạt động 4: Vận dụng
 a) Mục tiêu: Phát triển năng lực tự học và năng lực vận dụng sáng tạo.
 b) Nội dung: Sử dụng phương pháp dạy học dự án.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Hãy tưởng tượng một ngày nào đó trọng lực biến mất, điều gì sẽ xảy ra. Em hãy sáng 
tác một câu chuyện viễn tưởng, thiết kế đoạn phim viễn tưởng.
 c) Sản phẩm: Bài viết, video, bài trình chiếu.
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV chiếu tiếp vi deo về lực hấp dẫn để giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh.
 - Học sinh thực hiện ngoài giờ học trên lớp và nộp sản phẩm vào tiết sau.
 - GV nhận xét, đánh giá cho điểm.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023