Kế hoạch bài dạy Khoa học tự nhiên 6 - Chủ đề 9: Lực - Bài 27: Lực tiếp xúc và không tiếp xúc - Năm học 2022-2023 - Đặng Thị Kim Huê (Cánh diều)

 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 Ngày soạn: 02/01/2023
 BÀI 27: LỰC TIẾP XÚC VÀ KHÔNG TIẾP XÚC
 Thời gian thực hiện: 02 tiết
A. Mục tiêu
 1. Kiến thức: 
 - Nêu được lực tiếp xúc xuất hiện khi vật gây ra lực có tiếp xúc với vật chịu tác dụng 
của lực; lấy được ví dụ về lực tiếp xúc.
 - Nêu được lực không tiếp xúc xuất hiện khi vật gây ra lực không có sự tiếp xúc với vật 
chịu tác dụng của lực; lấy được ví dụ về lực không tiếp xúc.
 2. Năng lực: 
 2.1. Năng lực chung
 - Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát video, thí 
nghiệm tìm hiểu về lực tiếp xúc, không tiếp xúc trong cuộc sống.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận, trao đổi ý kiến và tôn trọng ý kiến của bạn.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: tích cực tham gia vào hoạt động để giải quyết 
vấn đề, nhiệm vụ mà giáo viên đề ra. Vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề về tách 
sắt và thép ra khỏi nhôm khi phân loại rác thải.
 2.2. Năng lực khoa học tự nhiên
 - Lấy được ví dụ về lực tiếp xúc, lực không tiếp xúc.
 - Nêu được khái niệm về lực tiếp xúc, lực không tiếp xúc.
 - Trình bày được khái niệm và ví dụ về lực tiếp xúc, lực không tiếp xúc sau khi tự 
nghiên cứu SGK và trao đổi ý kiến đối với bạn.
 - Phân biệt được lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc.
 - Thực hiện được thí nghiệm đối với nam châm, thiết kế phương án phân loại rác kim 
loại.
 3. Phẩm chất: 
 Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh:
 - Chăm học, chịu khó khai thác thông tin trong SGK để tìm hiểu kiến thức về lực tiếp 
xúc và lực không tiếp xúc.
 - Có trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ cá nhân và nhiệm vụ nhóm.
 - Trung thực, cẩn thận trong việc tham gia trò chơi nhóm, thiết kế phương án phân loại 
rác thải kim loại.
B. Thiết bị dạy học và học liệu
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Video: va chạm giao thông, tập thể dụng với bóng.
 - Hình ảnh rác thải kim loại.
 - Phiếu học tập.
 - Thí nghiệm: giá thí nghiệm, quả nặng, 2 thanh nam châm.
 - Chuẩn bị cho mỗi nhóm học sinh: bút viết bảng, giấy A3.
C. Tiến trình dạy học 
 Tiết 19
Hoạt động 1: Xác định vấn đề học tập là khi tác dụng lực vào vật có trường hợp chạm 
vào vật, có trường hợp không chạm vào vật.
 a) Mục tiêu: Giúp học sinh xác định được vấn đề đó là khi tác dụng lực vào vật thì 
không nhất thiết phải chạm vào vật.
 b) Nội dung: Học sinh quan sát thí nghiệm và trả lời câu hỏi.
 c) Sản phẩm: 
 - Qua thí nghiệm HS phát hiện được có những lực tác dụng vào vật thì cần chạm vào vật 
hoặc có những lực tác dụng tác dụng vào vật không cần chạm vào vật.
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV tiến hành thí nghiệm như sau: Treo một quả nặng bằng sắt vào giá đỡ. Sau đó, 
dùng tay kéo nhẹ vật để dây treo lệch khỏi phương thẳng đứng.
 - GV đặt câu hỏi:
 + Tay cô đang tác dụng lực nào vào vật? Tay cô có chạm vào vật không?
 + Ngoài cách trên thì còn cách nào làm cho dây treo vật lệch khỏi phương thẳng đứng 
mà không chạm vào vật không? Giải thích cách làm.
 - HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi:
 + Tay cô đang tác dụng lực kéo vào vật. Tay cô có chạm vào vật.
 + Ngoài cách trên thì có thể dùng nam châm. Vì nam châm có thể hút sắt khi chưa cần 
chạm nam châm vào sắt.
 - GV chốt: Lực kéo do tay cô tác dụng vào sắt gọi là lực tiếp xúc, lực do nam châm tác 
dụng vào sắt gọi là lực không tiếp xúc. Vậy lực tiếp xúc là gì? Lực không tiếp xúc là gì? 
Những lực nào được gọi là lực tiếp xúc hoặc lực không tiếp xúc?
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu lực tiếp xúc 
 a) Mục tiêu: Nêu được lực tiếp xúc xuất hiện khi vật gây ra lực có tiếp xúc với vật chịu 
tác dụng của lực; lấy được ví dụ về lực tiếp xúc.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 b) Nội dung: 
 - HS đọc thông tin trong SGK.
 - HS trao đổi thông tin đọc được với bạn 
 c) Sản phẩm: Đáp án của HS, có thể:
 - HS phát biểu được khái niệm lực tiếp xúc và lấy được các ví dụ.
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK trong 3 phút và trả lời các câu hỏi. 
 - GV tổ chức học sinh hoạt động nhóm trong vòng 10 phút như sau:
 - GV gọi HS trình bày thông tin mình đã tìm hiểu được thông qua hoạt động trên.
 - HS nhận xét phần trình bày của các bạn.
 - GV nhận xét và chốt kết quả:
 + HS phát biểu khái niệm lực tiếp xúc
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu lực không tiếp xúc 
 a)Mục tiêu: - Nêu được lực không tiếp xúc xuất hiện khi vật gây ra lực không có sự 
tiếp xúc với vật chịu tác dụng của lực; lấy được ví dụ về lực không tiếp xúc.
 b)Nội dung: 
 - HS đọc thông tin trong SGK.
 - HS trao đổi thông tin đọc được với bạn để rút ra nhận xét
 c)Sản phẩm: 
 - HS phát biểu được khái niệm l lực không tiếp xúc và lấy được các ví dụ.
 d)Tổ chức thực hiện: 
 GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK trong 3 phút và trả lời các câu hỏi. 
 - GV gọi lần lượt HS trình bày thông tin mình đã tìm hiểu được thông qua hoạt động 
trên.
 - HS nhận xét phần trình bày của các bạn.
 - GV nhận xét và chốt kết quả:
 + HS phát biểu khái niệm lực không tiếp xúc
 + GV sử dụng ví dụ đúng của HS trình bày tương ứng với lực không tiếp xúc.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - Nếu học sinh không lấy được ví dụ về lực hút của Trái Đất là lực không tiếp xúc thì 
GV tiến hành thí nghiệm thả rơi viên phấn để thấy rằng đã có lực không tiếp xúc là trọng lực 
làm cho viên phấn chuyển động rơi xuống đất.
 Tiết 20
Hoạt động 3: Luyện tập
 a) Mục tiêu: Hệ thống được kiến thức về lực tiếp xúc và không tiếp xúc vừa học.
 b) Nội dung: 
 - HS tham gia trò chơi tiếp sức.
 c) Sản phẩm: 
 - Các ví dụ về lực tiếp xúc.
 d) Tổ chức thực hiện: 
 - GV chia lớp thành 4 nhóm xếp thành 4 hàng ngang mỗi HS kể tên một ví dụ về lực 
tiếp xúc. Sau khi HS trước viết xong quay về cuối hàng đứng thì HS kế tiếp lên viết. Nhóm 
nào kể được nhiều ví dụ và đúng nhất nhóm đó sẽ giành chiến thắng. HS thực hiện liên tục 
trong vòng 2 phút. 
 - GV nhận xét và đánh giá kết quả của các nhóm.
Hoạt động 4: Vận dụng
 a) Mục tiêu: Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống.
 b) Nội dung: 
 - Tìm hiểu lực tiếp xúc và không tiếp xúc trong cuộc sống.
 c) Sản phẩm: 
 - HS thấy được lợi ích và tác hại của lực tiếp xúc và không tiếp xúc trong cuộc sống.
 - HS được giáo dục về an toàn khi tham gia giao thông, tình yêu thương giữa con người 
với con người, giáo dục về sức khỏe, bảo vệ môi trường.
 d) Tổ chức thực hiện:
 - GV làm thí nghiệm đối với 2 thanh nam châm: Có hai thanh nam châm. Mỗi thanh có 
cực bắc được đánh dấu là N, cực nam được đánh dấu là S. Đưa hai cực cùng tên của thanh 
nam châm, hai cực khác tên của thanh nam châm lại gần nhau và quan sát hiện tượng xảy ra.
 - HS quan sát hiện tượng thì thấy rằng: Đưa hai cực cùng tên là gần nhau thì chúng đẩy 
nhau, hai cực khác tên thì chúng hút nhau.
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023 Trường TH&THCS Quang Thọ = Kế hoạch bài dạy KHTN 6
 - GV chốt: Nam châm có thể hút sắt hoặc thép, nam châm có thể hút hoặc đẩy nam 
châm nếu đưa hai cực cùng tên thì đẩy nhau, hai cực khác tên thì hút nhau. 
Giáo viên: Đặng Thị Kim Huê - Năm học: 2022 - 2023