Giáo án Mĩ thuật 8 - Tuần 9, Bài 5: Sáng tạo họa tiết trang trí - Năm học 2022-2023 - Hồ Sỹ Quế

 Ngày soạn: 29/10/2022
Ngày dạy: .../.../...
 BÀI 5: SÁNG TẠO HỌA TIẾT TRANG TRÍ (2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Biết một số dạng họa tiết trang trí trong mĩ thuật và đời sống
- Nêu đưgợc đặc điểm của họa tiết trang trí theo nguyên lí cân bằng đối xứng
- Vẽ và thể hiện màu sắc họa tiết theo quy tắc đơn giản
2. Năng lực
- Năng lực chung: 
+ Năng lực tự chủ và tự học: Biết chuẩn bị đồ dùng, vật liệu sưu tầm để học tập; 
nghiêm túc tự giác thực hiện nhiệm vụ học tập.
+ Năng lực giao tiếp và hợp tác: Cùng bạn trao đổi, thảo luận, nhận xét, phát triển 
các nội dung bài học.
+ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nhận ra được vẻ đẹp của sáng tạo hoạ tiết 
trang trí thông qua việc sử dụng đường nét, màu sắc
+ Năng lực ngôn ngữ: Sử dụng được ngôn ngữ diễn tả đường nét và màu sắc 
+ Năng lực khoa học: Có những hiểu biết về thiên nhiên, màu sắc và cuộc sống gắn 
liền với cỏ cây, hoa lá, chim thú... theo cảm nhận. + Năng lực thể chất: Các kĩ năng thao tác, hoạt động về tranh sử dụng các công cụ 
vẽ
- Năng lực mĩ thuật: 
+ Bước đầu biết được sự phong phú của hoa lá, con vật,... trong tự nhiên, trong cuộc 
sống để đơn giản, cách điệu tạo thành hoạ tiết trang trí ứng dụng được vào sản phẩm 
bài vẽ.
+ Phân biệt, chọn được một số loại hoa, lá, con vật,... có hình dáng đẹp và cách sử 
dụng, đường nét trong vẽ tạo hoạ tiết trang trí.
+ Nêu được đặc điểm của hoạ tiết trang trí theo nguyên lí cân bằng đối xứng. – Vẽ 
và thể hiện màu sắc hoạ tiết theo quy tắc đơn giản.
+ Hiểu được ý nghĩa của hoạ tiết trang trí trong đời sống.
3. Phẩm chất
- Biết chuẩn bị đồ dùng học tập, tích cực tham gia các hoạt động học tập, sáng tạo.
- Không tự tiện sử dụng hoạ phẩm, ý tưởng, nội dung... của người khác. 
- Trung thực trong nhận xét, chia sẻ, thảo luận.
- Yêu thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, thích cái đẹp trong cuộc sống. 
- Tôn trọng và phát huy, giữ gìn vốn cổ trong mĩ thuật truyền thốn Việt Nam.
- Trân trọng sản phẩm mĩ thuật của bản thân, bạn bè và của người khác.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK Mĩ thuật 6, kế hoạch DH; hình ảnh minh hoạ, giới thiệu về một số hoa lá và 
cách sử dụng một số loại màu vẽ; một số bài vẽ có nội dung về, hoạ tiết trang trí có 
ý nghĩa liên hệ thực tế; máy chiếu, hoạ phẩm,.. 2. Đối với học sinh
- SGK, vở thực hành
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học.
- Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. 
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức : 
- Kiểm tra sĩ số lớp
- Giới thiệu những đồ dùng, vật liệu đã chuẩn bị
2. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học mới.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV cho HS chơi trò chơi ô chữ : GV đặt câu hỏi và yêu cầu HS trả lời để tìm ra từ 
khóa :
 • Ô số 1 : Tên của một loài quả có vị chua dùng để giải khát? (5 chữ) chanh
 • Ô số 2 : Hoa tết đặc trưng ở miền Bắc? (3 chữ) đào
 • Ô số 3 : Một loại hạt đặc sản ở Trùng Khánh, Cao Bằng? (6 chữ) mèn mén
 • Ô số 4 : Loài cây biểu tượng cho làng quê Việt Nam ? (6 chữ) lũy tre
 • Ô số 5 : Ở miền Nam các loại quả thường gọi là gì? (7 chữ) trái cây
 • Ô số 6 : Tên của loại quả trong câu hát « Qủa gì mà chua chua thế « (3 chữ) 
 khế • Ô số 7 : Cây gì cùng họ với tre dùng làm nên 1 nhạc cụ? (7 chữ) sáo trúc
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời câu hỏi và tìm từ khóa : HỌA TIẾT
- GV đặt vấn đề: Trong đời sống hàng ngày nói chung và trong ngành mĩ thuật nói 
riêng, các sản phẩm mĩ thuật được sáng tác với các họa tiết vô cùng đa dạng và 
phong phú, mỗi loại sản phẩm có tính chất và mục đích ứng dụng riêng. Để nắm bắt 
rõ ràng và cụ thể hơn cách sáng tạo họa tiết, chúng ta cùng tìm hiểu Bài 5 : Sáng 
tạo họa tiết trang trí. 
HOẠT ĐỘNG 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (Khám phá)
a. Mục tiêu: HS biết sử dụng các họa tiết để trong trang trí các sản phẩm mĩ thuật
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS tìm hiểu, khám phá trong thiên nhiên bằng việc sử 
dụng các hình ảnh hoặc video, đặt câu hỏi để gợi ý HS tìm ra đặc điểm, hình dáng 
hoa, lá,...
c. Sản phẩm học tập: trình bày nội dung tìm hiểu của HS theo câu hỏi gợi ý, ý kiến 
thảo luận của HS
d. Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Khám phá
 GV tổ chức cho HS tìm hiểu, khám phá trong - Thiên nhiên hấp dẫn con người 
 thiên nhiên bằng việc sử dụng các hình ảnh hoặc bởi tính vừa độc đáo, vừa phổ 
 video, đặt câu hỏi để gợi ý HS tìm ra đặc điểm, biến của các hình cơ bản như: 
 hình dáng hoa, lá,... hình tròn của Mặt Trời, hình trụ 
 của thân tre, các đường song song 
 của gân lá tre, hình lục lăng của tổ ong, hình xương cá, hình giọt 
 nước đều rất đẹp, lại rất độc đáo. 
 Đó là những gợi ý để đưa vào hoạ 
 tiết trang trí. 
 - Hoạ tiết trang trí thường được 
 lấy ý tưởng từ thiên nhiên như: cỏ 
 cây, hoa lá, con vật,... sau đó cách 
 điệu để sử dụng làm hoạ tiết.
 - Phương pháp cách điệu gồm các 
 bước sau: 
 + Chép mẫu thật để hiểu cấu trúc 
+ Nhận xét hình ảnh, đường nét.
 và các chi tiết chính của mẫu.
+ Nêu đặc điểm giống và khác nhau giữa các 
 + Cách điệu hoạ tiết (cách điệu 
họa tiết.
 theo lối tự nhiên, cách điệu theo 
- GV cho HS xem một số hoa văn cổ của Việt 
 lối công nghiệ cách điệu theo lối 
Nam để bước đầu hiểu được một phần hoạ tiết 
 ki hà).
truyền thống qua các thời kì. Nhận xét về: đặc 
 + Tìm mảng và nét đậm, nhạt cho 
điểm, chất liệu. 
 họa tiết. – GV đưa ra một số hình ảnh khác có hoạ tiết 
trang trí được sử dụng nhiều và phổ biến để HS 
có hiểu biết đa dạng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc sgk và thực hiện yêu cầu, ghi chép 
phần tìm hiểu theo các câu hỏi gợi ý.
+ GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần 
thiết. 
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
luận
+ GV gọi 2 bạn đại diện của 2 nhóm trình bày 
nội dung đã tìm hiểu. Các HS khác nhận xét, 
lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm 
 vụ học tập
 + GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
 + GV bổ sung thêm
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (Sáng tạo, thảo luận)
a. Mục tiêu: trình bày được ý tưởng cho bài vẽ tranh, lựa chọn được nội dung phù 
hợp vẽ các họa tiết trang trí; trưng bày, giới thiệu và nêu được cảm nhận về sản phẩm
b. Nội dung: Hướng dẫn HS tìm ý tưởng sáng tạo cho sản phẩm tranh vẽ, tổ chức 
ch HS thực hành sáng tạo sản phẩm, hướng dẫn trưng bày, chia sẻ và nhận xét về 
tranh vẽ.
c. Sản phẩm học tập: ý tưởng bài vẽ tranh, tranh vẽ về đề tài, thông tin chia sẻ về 
sản phẩm tranh vẽ, ý kiến trao đổi nhóm, thảo luận, nhận xét
d. Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Sáng tạo
 - GV gợi ý cách tìm ý tưởng: - Tìm ý tưởng:
 + Chọn họa tiết + Chọn họa tiết
 + Lựa chọn hình ảnh hoạt tiết cho bài vẽ + Lựa chọn hình ảnh hoạt tiết cho 
 + Tìm cách sắp xếp bài vẽ
 + Lựa chọn màu sắc + Tìm cách sắp xếp
 - Hướng dẫn HS thực hành: + Lựa chọn màu sắc + Các bước sáng tạo họa tiết theo nguyên lí đối - Thực hành: sáng tạo hoạt tiết 
xứng: theo nguyên lí đối xứng và không 
 đối xứng.
 3. Thảo luận
 - Trưng bày sản phẩm trước lớp 
 và giới thiệu sản phẩm của mình.
+ Các bước sáng tạo họa tiết theo nguyên lí 
không đối xứng:
- GV cho HS luyện tập kĩ thuật vẽ hình đối 
xứng, thể hiện đặc điểm hình dáng của mẫu. 
Thuật lại ý tưởng của em.
- Trưng bày sản phẩm và chia sẻ:
+ Em đánh giá như thế nào về bài vẽ của mình?
+ Cảm nhận về bài vẽ của bạn?
+ Em thích bài vẽ nào? Vì sao?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thực hiện bài vẽ tranh
 - GV theo dõi, hỗ trợ trong quá trình thực hành 
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
 luận
 - GV hướng dẫn HS trưng bày sản phẩm lên 
 bảng hoặc xung quanh lớp để HS giới thiệu, chia 
 sẻ về bức bức của mình về: nội dung, hình thức 
 và lựa chọn bức tranh em yêu thích.
 - GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm 
 vụ học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
HOẠT ĐỘNG 4 : VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết sử dụng một số kiến thức đã học để nhận 
biết một số tác phẩm, sản phẩm mĩ thuật trong cuộc sống.
b. Nội dung: 
- GV hướng dẫn HS tìm ý tưởng để ứng dụng vào bài học cuộc sống.
c. Sản phẩm học tập: ý tưởng vận dụng kiến thức bài học vào cuộc sống
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV yêu cầu HS chia sẻ :
+ Hoạt tiết em dùng để trang trí đồ vật giúp cuộc sống đẹp hơn + Em có thể sử dụng hoạt tiết để trang trí nhật kí, thời khóa biểu hay những đồ dùng 
khác.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà thực hiện yêu cầu : hoạt tiết trang trí thời trnag, 
trang trí đồ gốm, trnag trí mĩ nghệ, trang trí nội, ngoại thất 
- GV nhận xét, đánh giá, hệ thống kiến thức bài học
GV nhắc HS :
- Xem trước bài 6 , SGK Mĩ thuật 6
- Chuẩn bị đồ dùng học tập cho bài 6.
IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ
 Hình thức đánh Phương pháp Công cụ đánh 
 Ghi Chú
 giá đánh giá giá
 - Thu hút được sự - Sự đa dạng, đáp ứng các - Báo cáo thực 
 tham gia tích cực phong cách học khác nhau hiện công việc.
 của người học của người học - Sản phẩm mĩ 
 - Gắn với thực tế - Hấp dẫn, sinh động thuật
 - Tạo cơ hội thực - Thu hút được sự tham gia - Trao đổi, thảo 
 hành cho người tích cực của người học luận
 học - Phù hợp với mục tiêu, nội 
 dung