Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi vận động theo nhạc
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi vận động theo nhạc", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
Tóm tắt nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi vận động theo nhạc
UBND TỈNH HẢI DƯƠNG SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Tên sáng kiến: “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”. Lĩnh vực: Phát triển thẩm mỹ Cấp học: Mầm non Năm học 2021 - 2022 MỤC LỤC NỘI DUNG TRANG THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN TÓM TẮT SÁNG KIẾN MÔ TẢ SÁNG KIẾN 1 1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến. 1 2. Cơ sở lý luận 2 - 4 3. Thực trạng của vấn đề 4 - 5 4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện. 5 4.1. Biện pháp 1: Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có 5 - 8 sáng tạo. 4.2. Biện pháp 2: Luôn thay đổi hình thức tổ chức hoạt động học 8 - 9 nhẹ nhàng, linh hoạt. 4.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường âm nhạc để kích trẻ tham gia 9 - 10 hoạt động âm nhạc. 4.4. Biện pháp 4: Tổ chức tốt một số trò chơi phục vụ âm nhạc. 10 - 12 4.5. Biện pháp 5: Ứng dụng CNTT vào trong dạy học. 12 - 13 4.6. Biện pháp 6: Tổ chức cho trẻ trong ngày hội, ngày lễ: 13 - 14 5. Kết quả đạt được. 14 – 15 6. Bài học kinh nghiệm : 15 - 16 7. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng. 16 - 17 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 18 1. Khẳng định kết quả mà sáng kiến đem lại. 18 2. Khuyến nghị. 19 TÀI LIỆU THAM KHẢO THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIÕN 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”. 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển thẩm mỹ. 3. Tác giả: Họ và tên: Năm sinh: Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non. Chức vụ: Giáo viên. Đơn vị công tác: Điện thoại: 4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: 5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: 6. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: - Đồ dùng đồ chơi phục vụ môn Làm quen âm nhạc. - Các loại sách tham khảo: Tập san, băng đĩa, tranh ảnh, internet. - Sự phối hợp ủng hộ của phụ huynh học sinh, nhà trường. - Ứng dụng công nghệ thông tin. 7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: - Từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 02 năm 2022. Tác giả Xác nhận của cơ quan đơn vị TÓM TẮT SÁNG KIẾN 1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến: Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi, khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ. Bởi chính ở đây âm nhạc được coi như 1 phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ. Và hiện nay, chương trình âm nhạc đang được phổ biến rộng rãi trong các trường Mầm non, nhằm giúp cho việc thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ theo đúng chương trình quy định, đồng thời giúp giáo viên có được những cơ hội và điều kiện thể hiện khả năng của mình. Tuy nhiên, trong thực tế nhiều giáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, chưa có biện pháp thiết thực trong quá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu. Do vậy, việc áp dụng các biện pháp thiết thực để dạy trẻ Mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết, cần được chú trọng. Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ vận động theo nhạc đã thúc đẩy chúng tôi nghiên cứu và áp dụng: “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”. 2. Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến: 2.1. Điều kiện: - Do điều kiện không cho phép tôi chỉ nghiên cứu về: “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”. Tại lớp 3 tuổi trường Mầm Non. - Để áp dụng sáng kiến cần có những điều kiện sau: + Có đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị về ĐDĐC nguyên vật liệu... + Giáo viên trực tiếp giảng dạy tại trường mầm non có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, lòng nhiệt tình yêu nghề mến trẻ. 2.2. Thời gian: - Năm học 2021 - 2022 2.3. Đối tượng áp dụng sáng kiến: - Trẻ 3 - 4 tuổi. 3. Nội dung sáng kiến: Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: Trên thực tế nhiều GV chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, chưa có biện pháp thiết thực trong quá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa cao. Từ khi áp dụng các biện pháp của sáng kiến này gồm: Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có sáng tạo; Luôn thay đổi hình thức tổ chức hoạt động học nhẹ nhàng, linh hoạt; Tạo môi trường âm nhạc để kích thích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc; Tổ chức tốt một số trò chơi phục vụ âm nhạc; Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học; Tổ chức cho trẻ trong ngày hội, ngày lễ. Với những biện pháp này đã mang lại những kết quả khả quan hơn nhiều so với trước khi thực hiện. Trẻ trong lớp đã hào hứng tích cực, sôi nổi trong hoạt động âm nhạc hơn; mạnh dạn tự tin khi tham gia biểu diễn, thích đi học thích múa hát và hứng thú khi vào các tiết học trong lĩnh vực vận động với âm nhạc. - Khả năng áp dụng sáng kiến: Sáng kiến có khả năng áp dụng và triển khai với trên tất cả các lớp mẫu giáo trong trường mầm non, phụ thuộc vào từng độ tuổi của trẻ, khả năng mức độ năng lực áp dụng của từng giáo viên. - Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Sau khi vận dụng “Một số biện pháp dạy trẻ 3 – 4 tuổi vận động theo nhạc”, chúng tôi nhận thấy các cháu rất hứng thú, hăng say tích cực hoạt động trong lĩnh vực vận động và đã thu được kết quả tốt đẹp. Điều đó chứng minh rằng thực nghiệm của chúng tôi đã thành công, áp dụng các biện pháp tôi đề ra rất phù hợp, đạt hiệu quả cao. 4. Khẳng định giá trị, kết quả của sáng kiến: Sáng kiến đã mang lại một kết quả tốt đẹp, nhận thức và chất lượng dạy học của giáo viên được nâng lên, trẻ tiếp thu kiến thức âm nhạc tốt hơn, vận động nhanh nhẹn hơn. Đặc biệt trẻ tự tin khi tham gia các hội diễn, hội thi . 5. Đề xuất kiến nghị: - Với phòng giáo dục và đào tạo: Mở hội thi giáo viên dạy giỏi môn âm nhạc để giáo viên có nhiều cơ hội học tập và rút kinh nghiệm cho bản thân. Tổ chức các lớp học đàn cho giáo viên. - Với nhà trường: Tổ chức học tập nâng cao kiến thức âm nhạc cho giáo viên. Tạo điều kiện cho chị em giáo viên được dự giờ chuyên sâu về âm nhạc của đồng nghiệp để cùng trao đổi kinh nghiệm giảng dạy. Tạo điều kiện cho giáo viên được tham gia lớp học đàn. 1 MÔ TẢ SÁNG KIẾN 1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến. Trong thời buổi đất nước ta đang chuyển mình thay đổi theo sự công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước thì giáo dục vẫn chiếm một vị trí quan trọng hàng đầu trong xã hội. Trong hệ thống giáo dục quốc dân giáo viên mầm non là người thầy đầu tiên đặt nền móng cho việc đào tạo nhân cách con người cho xã hội tương lai, giáo dục được tổ chức tuỳ theo độ tuổi khác nhau trong đó hoạt động âm nhạc là điều quan trọng và không thể thiếu trong môi trường giáo dục toàn diện cho trẻ. Đổi mới giáo dục mầm non nhằm mục tiêu phát triển trẻ em một cách toàn diện và tổng thể. Việc đổi mới về nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục mầm non nói chung và tích hợp âm nhạc thông qua các môn học và hoạt động hàng ngày ở trường mầm non nói riêng cần đảm bảo để mọi trẻ được thực sự hoạt động và phát huy tính tích cực ở trẻ. Âm nhạc là một món ăn không thể thiếu trong mỗi đời sống con người chúng ta, nhưng sử dụng âm nhạc như thế nào cho phù hợp trẻ tiếp thu một cách tốt nhất - hiểu được nền văn hoá dân tộc, cái đẹp của quê hương, đất nước mới là một vấn đề mà mỗi giáo viên mầm non chúng ta cần quan tâm. Tạo cho trẻ có một tiền đề vững chắc để tiến bước vào tương lai. Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi Mẫu giáo, âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả những hứng thú của trẻ. Hiện nay, việc tổ chức hoạt động âm nhạc nói chung và tổ chức dạy trẻ vận động theo nhạc đang được tổ chức dạy trẻ vận động theo nhạc đang được phổ biến rộng rãi trong các trường Mầm non, nhằm giúp cho việc thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ theo đúng chương trình quy định, đồng thời giúp giáo viên có được những cơ hội và điều kiện thể hiện khả năng của mình. Tuy nhiên trong thực tế, nhiều giáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, chưa có biện pháp thiết thực trong quá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu. Do vậy, việc áp dụng biện pháp tiên tiến để dạy trẻ Mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết, 2 cần được chú trọng. Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ vận động theo nhạc đã thúc đẩy tôi nghiên cứu và áp dụng “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”. 2. Cơ sở lí luận của vấn đề. 2.1. Cơ sở lí luận: Âm nhạc giống như là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống hàng ngày của mỗi chúng ta, nó mang đến cho ta những giây phút thư giãn thực sự thoải mái, cho ta cảm nhận cái đẹp của tự nhiên, quê hương, đất nước, con người. Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ. Bởi chính ở đây âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ. Thông qua Âm nhạc, trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, tự tin, thông minh hơn. Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm. Đối với trẻ âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ qua các bản nhạc du dương hay qua những lời ru ngọt ngào của bà của mẹ. Trẻ Mầm non dễ cảm xúc, vốn ngây thơ trong sáng nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm nhạc muôn màu không ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lý, năng lực hoạt động và sự hiểu biết của trẻ. Thông thường, khi nghe nhạc, ai cũng đều có ý muốn cử động theo tiết tấu. Tay đung đưa, chân gõ nhịp, đầu lắc lư, đó chính là hình thức múa tự phát. Nhiều khi các em nhỏ vừa nghe nhạc, vừa ngẫu hứng điệu múa có tiết tấu độc đáo của mình. Giữa âm nhạc và vận động có mối liên hệ trực tiếp, xuất phát từ cơ sở sinh lý, đó là cơ quan thính giác và cơ quan cảm giác về chuyển động và thăng bằng. Nhà tâm lý học B.N Chep-lô-va cho rằng: “Việc tri giác âm nhạc 3 xảy ra cùng lúc hoàn toàn trực tiếp với phản ứng vận động âm nhạc theo diễn biến thời gian”. Các hoạt động âm nhạc có ảnh hưởng đến hành vi văn hoá của trẻ. Những bài đồng dao, ca dao, dân ca giúp cho trẻ hiểu thêm về bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam, các phong tục tập quán khiến trẻ có lòng tự hào về văn hoá dân tộc. Âm nhạc giáo dục trẻ văn hoá giao tiếp, văn hoá hành vi và tính tập thể tạo điều kiện hình thành những phẩm chất đạo đức tốt, là nền tảng nuôi dưỡng con người sau này. 2.2. Cơ sở thực tiễn: Trong thực tế các hoạt động âm nhạc ở trường mầm non giáo viên vẫn chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm, hình thức học vẫn còn áp đặt, kiến thức để truyền đạt cho trẻ còn đơn điệu chưa sâu sắc. Trẻ học một cách miễn cưỡng, bắt buộc. Trên tiết học trong các hoạt động, cô giáo chưa phối hợp âm nhạc một cách hài hoà, hợp lý. Bên cạnh đó giáo viên còn hát sai nhạc, sử dụng các dụng cụ âm nhạc còn lúng túng. Là giáo viên phụ trách lớp 3 tuổi chúng tôi nhận thấy: Để có kết quả cao trong học tập cũng như mọi hoạt động giúp trẻ có hứng thú say mê, có đầu óc sáng tạo giúp trẻ hiểu biết hơn về kiến thức cũng như trong cuộc sống thì âm nhạc trong các hoạt động đời sống hàng ngày của trẻ là điều quan trọng và cần quan tâm, nó bổ trợ cho các môn học và các hoạt động khác. Nên chúng tôi đã chọn đề tài này với hy vọng giúp trẻ làm quen và nhận thức các môn học, hoạt động một cách hứng thú, say mê góp phần vào hoàn thiện trẻ một cách toàn diện. Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin trong giáo dục thì việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào các môn học ở trường Mầm non là điều hết sức cần thiết. Với môn Âm nhạc cũng vậy, đưa công nghệ thông tin vào môn học này sẽ làm cho giờ học của trẻ sôi nổi, sinh động hơn, trẻ hứng thú hơn khi được tham gia hoạt động tập thể. Với mục đích mong muốn tổ chức cho trẻ học tốt hơn môn Âm nhạc, chúng tôi đã mạnh dạn đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Âm nhạc cho trẻ để giờ học đạt kết quả cao hơn. 4 Xuất phát từ đặc điểm trên đã thực sự thúc đẩy tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”. 3. Thực trạng của vấn đề. 3.1. Thuận lợi: - Đội ngũ giáo viên trong trường luôn đoàn kết, thống nhất. - Lớp học luôn được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đầu tư cơ sở vật chất như : Đã có phòng chức năng riêng rộng rãi để trẻ hoạt động âm nhạc,mua sắm dụng cụ âm nhạc cho trẻ, tạo điều kiện cho lớp được sử dụng đồ dùng hiện đại như đàn Oocgan, ti vi , đầu đĩa - Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyên môn. Vào các dịp hè, chúng tôi được đi học bồi dưỡng chuyên môn của phòng giáo dục và đào tạo mở, dự giờ của đồng nghiệp đã tạo điều kiện tôi được học tập, củng cố kiến thức nghiệp vụ. - Giáo viên có kế hoạch chương trình ngay từ đầu năm học. - Lứa tuổi trẻ tương đối đồng đều. - Phụ huynh luôn mong muốn con em mình vui vẻ, yêu thích hoạt động âm nhạc. 3.2. Khó khăn: - Các cháu phần lớn con em làm nông nghiệp, kinh tế gia đình eo hẹp, ít có điều kiện cho con em mình tiếp xúc với âm nhạc nhiều. - Vào đầu năm học có khoảng 65% cháu mới đi học, trẻ thiếu hụt kiến thức âm nhạc và chưa có nề nếp, thói quen tốt. - Một số phụ huynh còn chưa thực sự quan tâm đến việc học hành của con em mình chỉ nghĩ đến trường là chỉ đảm bảo việc ăn, ngủ, không quan tâm đến việc học hành của con lại còn xem nhẹ các môn học phụ nhất là âm nhạc, không bao giờ giúp trẻ ôn lại bài hay bồi dưỡng thêm khi ở nhà. 3.3. Khảo sát thực trạng trước khi thực hiện: - Trước khi thực hiện sáng kiến, chúng tôi tiến hành khảo sát để đánh giá được kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ. Tôi đưa ra 2 bài tập cho 26 trẻ lớp tôi phụ trách. 5 + Bài tập 1: Con hãy hát và vỗ tay theo nhịp bài: “Hoà bình cho bé” của tác giả Huy Trân. + Bài tập 2: Con hãy múa bài: “Mẹ Yêu không nào” của tác giả Lê Xuân Thọ. - Kết quả thu được như sau: + Bài tập 1: Đạt Chưa đạt Thời gian khảo sát Số cháu SL % SL % Tháng 10/2021 26 9 35 17 65 - Các cháu thường mắc lỗi sau: + Trẻ vỗ tay theo phách. + Vỗ tay lúc theo nhịp, lúc theo phách. + Vỗ tay vào phách nhẹ, đưa tay ra vào phách mạnh. + Trẻ không tự thực hiện. + Bài tập 2: Đạt Chưa đạt Thời gian thực hiện Số cháu SL % SL % Tháng 10/2021 26 11 42 15 58 - Các cháu thường mắc lỗi sau: + Trẻ không thuộc động tác. + Trẻ múa còn lẫn lộn động tác. + Động tác của trẻ chưa chính xác. + Trẻ múa không khớp với nhạc có thể nhanh hơn nhạc, có thể múa chậm hơn nhạc. + Trẻ không tự thực hiện. 4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện. 4.1. Biện pháp 1: Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có sáng tạo. Âm nhạc là trừu tượng nhưng có tính giáo dục nghệ thuật sâu sắc. Vì vậy, việc sớm tư duy trực quan và kích thích những yếu tố ban đầu là rất cần thiết. Vai trò của cô giáo trong vấn đề này là phải tạo được sự hướng thú để trẻ say 6 mê, ham thích hoạt động nghệ thuật. Vì vậy trước khi cho trẻ hoạt động nghệ thuật cô cần có những hình thức gợi mở, dẫn dắt giới thiệu và được xem cô biểu diễn mẫu với mức độ hoàn thiện nhất. - Làm mẫu là biện pháp quan trọng nhằm mục đích cho trẻ tri giác toàn vẹn (Tri giác âm nhạc và vận động trong một khối thống nhất). - Dạy trẻ vỗ tay hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo hát cũng có nhiều cách dạy. Giáo viên cần căn cứ vào loại nhịp, cấu trúc hình tiết tấu của bài hát để chọn hình thức vỗ tay, gõ đệm và cách dạy cho phù hợp. Ví dụ: Trong bài Thật là hay có câu: Nghe véo von trong vòm cây hoạ mi với sơn ca. Vỗ nghỉ vỗ nghỉ vỗ nghỉ vỗ nghỉ - Dạy vỗ tay (hoặc gõ) tiết tấu chậm: Vỗ tay hoặc gõ 3 tiếng, mỗi tiếng bằng một nốt đen, rồi nghỉ bằng một tiếng (vỗ tay hoặc gõ vào phách mạnh ở đầu ô nhịp) Ví dụ: Em ngắm chiếc lá, em ngắm cánh hoa. Vỗ vỗ vỗ nghỉ vỗ vỗ vỗ nghỉ - Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực vận động theo nhạc chúng tôi có thể linh hoạt, làm đa dạng các cách học thuộc. - Khi cô cho trẻ tập sử dụng một loại nhạc cụ nào đó để đệm cho bài hát, cô cần nói rõ cách gõ cho âm thanh phát ra như thế nào thì phù hợp. 7 - Trong tổ chức có nhiều người tham gia vận động, di chuyển đội hình, múa động tác cháu trai khác động tác cháu gái Muốn thể hiện toàn vẹn trong sự kết hợp với âm thanh âm nhạc cùng một lúc là không thể được. Vì vậy, để đảm bảo tính toàn vẹn của tri giác, tôi cần sử dụng biện pháp trình bày cùng với lời giải thích động tác của các cháu trai trước, động tác của các cháu gái sau. Có thể giải thích dưới hình thức dựng hình ảnh mô phỏng hoặc chỉ dẫn ngắn gọn, dễ hiểu. Trong chương trình một số bài múa đã có biên soạn động tác múa gợi ý, song cô có thể dạy trẻ phối hợp các động tác tay chân, thân hình và thể hiện qua nét mặt kết hợp với âm nhạc. Ví dụ: Trong sách Chăm sóc giáo dục Mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện (3 - 4 tuổi) không biên soạn động tác múa bài: “Cháu yêu bà” của tác giả Xuân Giao. Dựa vào đặc điểm của lớp, các cháu có khả năng múa được những động tác đơn giản, dựa vào nội dung của bài hát chúng tôi đã sáng tạo ra động tác cho phần dạo nhạc đầu, động tác của 4 câu hát, phần nhạc kết. - Phần dạo nhạc đầu: Đứng thẳng, chân đứng rộng bằng vai, hai tay đưa lên cao và đưa sang hai bên theo nhịp bài hát. + Động tác 1: “Bà ơi bà lắm” Hai tay dang rộng từ từ ấp vào ngực vào từ “lắm”, kết hợp với nhún chân; + Động tác 2: “Tóc bà trắng .mây” hai tay đưa trên đầu vuốt nhẹ xuống hai bên ngực, kết hợp nhún chân vào tiếng “mây”; Động tác 3: “Cháu yêu bà, cháu nắm bàn tay” hai tay từ từ ấp lên ngực vào từ “nắm”. Sau đó đặt hai tay úp vào nhau và kết hợp với nhún chân vào từ “tay”; + Động tác 4: “Khi cháu vâng lời .vui” vỗ tay theo nhịp sang hai bên kết hợp với chống gót chân; - Phần nhạc kết: Hai tay đưa cao lên trên đầu, lắc cổ tay, kết hợp bước xoay tròn tại chỗ một vòng. - Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực luyện tập múa, tôi có thể cho trẻ múa dưới các hình thức và sắp xếp di chuyển đội hình như sau: 8 + Cô cho cả lớp múa (Đội hình đứng vòng tròn, cô cũng đứng ở vòng tròn múa cùng trẻ). + Trẻ múa theo nhóm các bạn trai và các bạn gái đứng riêng theo từng vòng tròn. (Hai vòng tròn đồng tâm) + Trẻ múa từng đôi (Hai trẻ quay mặt vào nhau hoặc tự chọn bạn để múa) + Trẻ múa theo nhóm nhỏ. + Cá nhân múa. - Do trẻ học thông qua bắt chước nên tôi phải làm mẫu nhiều lần. Trẻ bắt chước có thể không như giáo viên nhưng những gì nghe nhìn qua mẫu giúp trẻ khắc sâu ấn tượng, nhận biết một cách xúc cảm các động tác, bài múa. Như vậy bằng nhiều hình thức sinh động, cô sẽ hình thành tư duy trực quan, tạo được những yếu tố ban đầu cho mọi cảm nhận nghệ thuật. 4.2. Biện pháp 2: Luôn thay đổi hình thức tổ chức hoạt động học nhẹ nhàng, linh hoạt. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ rẻ ở lứa tuổi mẫu giáo bé (3 - 4 tuổi) khả năng chú ý, ghi nhớ chưa cao. Trẻ chỉ có thể tập trung tối đa 15 đến 20 phút, trẻ thường dễ chịu ảnh hưởng tác động từ bên ngoài (ngồi không ngay ngắn trong khi học, mất trật tự, không kiềm chế các hoạt động cá nhân). Trong khi đó việc trẻ tập trung, ghi nhớ có chủ đích và hứng thú trong giờ hoạt động chung là rất quan trọng. Vì vậy chúng tôi nhận thấy rằng nếu không thay đổi, làm mới các biện pháp và hình thức dạy học khác nhau, trẻ sẽ không hứng thú trong giờ học và sẽ không đạt hiệu quả cao trong giờ dạy. Từ đó, qua nghiên cứu các tài liệu, suy nghĩ thay đổi các hình thức vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng những câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học và tiết học xuyên suốt theo một chủ đề. Ví dụ: Ở chủ đề Thực vật dạy bài hát: “Màu hoa” cô giáo có thể làm một số loại hoa tươi để thu hút trẻ. Ở chủ đề Động vật dạy bài hát: “Đố bạn” cô dùng các câu đố về các con vật - Tổ chức các hoạt động đa dạng dựa vào các hoạt động trọng tâm. 9 Ví dụ: Tổ chức dạy hát là trọng tâm thì có thể cho trẻ tập hát nhanh - chậm, hát to - nhỏ, hát nối tiếp nhau . - Tổ chức biểu diễn có thể sử dụng nhiều hình thức như: Múa, hát, hát đối. Ví dụ: Ở chủ đề Nghề nghiệp: Bài hát: “Anh tý sún” sử dụng video về hình ảnh Tý Sún lười đánh răng đến thăm các bạn nhỏ để dặn dò và khuyên các bạn đánh răng thường xuyên mỗi ngày giống lời bài hát 4.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường âm nhạc để kích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc. - Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mẫu giáo rất yêu thích. Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả ở trường Mầm non. - Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi Mẫu giáo, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ. Để tiến hành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môi trường âm nhạc là rất cần thiết. Vì vậy tôi luôn cố gắng tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn trang trí xung quanh lớp. - Sử dụng đồ dùng điện tử hiện đại như: Đàn Oocgan, ti vi, đầu đĩa, vi tính 10 - Chúng tôi vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh từ hoạ báo, lịch có nội dung về hoạt động âm nhạc, nội dung bài sắp học để trang trí hoặc làm đồ dùng cho giảng dạy - Chúng tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc, bởi vì đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ. Đồ chơi có 2 loại chủ yếu: + Đồ chơi công nghiệp: Đàn, xắc xô, trống, kèn, mõ, trang phục + Đồ chơi tự tạo: Đồ chơi tự tạo có muôn hình muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật sẵn có, dễ kiếm, dễ làm. Nguồn gốc của đồ chơi tự tạo là vô tận. Làm đồ chơi tự tạo là hoạt động sáng tạo và độc đáo. Có thể dùng luôn những đồ vật thông thường trong sinh hoạt hàng ngày, sử dụng trực tiếp những vật liệu tự nhiên làm đồ chơi và bằng những vật liệu thu lượm được. 4.4. Biện pháp 4: Tổ chức tốt một số trò chơi phục vụ âm nhạc. - Đối với trẻ thơ, được hoạt động với âm nhạc thông qua các trò chơi là một biện pháp hữu hiệu nhất. Trò chơi đã trở thành phương tiện để đem đến cho trẻ các yếu tố diễn tả của nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoả mái. Hiện nay, trò chơi âm nhạc được 11 coi là một trong các hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc Mầm non. Nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc. Các yếu tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc, nhất là ở lứa tuổi mẫu giáo bé học mà chơi, chơi mà học. Mỗi loại trò chơi đều có ý nghĩa giúp trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có những phản xạ nhanh, nhạy, có tác dụng trong việc củng cố và tiếp thu những nội dung giáo dục. Đặc biệt trò chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ có kĩ năng thông qua tai nghe âm nhạc. Chính vì vậy tôi đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằm làm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ. * Trò chơi: “Tai ai thính”. Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của các nhạc cụ khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ. + Chuẩn bị: Một số loại hạt như : Hạt lạc, hạt đậu xanh, hạt gạo + Cách chơi: Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các loại hạt. Cô giới thiệu cho trẻ biết từng loại hạt và cho trẻ nghe âm thanh của các loại hạt trước khi chơi: Chia trẻ theo 4 nhóm, các nhóm nhắm mắt sau đó cô lắc 1 loại hạt bất kỳ cho trẻ nghe sau 5 giây tích tắc cho trẻ suy nghĩ rồi đưa ra tin hiệu trả lời. * Trò chơi: “Giai điệu thân quen” Trò chơi này giúp trẻ củng cố kiến thức về tên bài hát và củng cố lại giai điệu bài hát đã học, đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe và nhanh nhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát. + Chuẩn bị: Đĩa nhạc có các bài hát trong chương trình mà trẻ đã được học, máy tính hoặc đầu đĩa. + Cách chơi: Cô mở đĩa cho trẻ nghe giai điệu bài hát, 2 đội rung chuông giành quyền trả lời bằng cách nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu đúng mỗi trẻ trong đội được tặng một bông hoa, nếu sai quyền trả lời thuộc về đội bạn. Ví dụ: Cho trẻ nghe giai điệu: “Trông kia đàn gà con lông vàng, đi theo mẹ tìm ăn trong vườn...” thì trẻ phải nêu được đó là bài hát “Đàn gà trong sân” * Trò chơi “Thi xem ai nhanh” 12 - Trò chơi phát triển tai nghe, trẻ phản ứng nhanh với các loại tiết tấu khác nhau và ghi nhớ có chủ định. + Chuẩn bị: Phấn màu, 5 - 6 vòng tròn, trống lắc. + Cách chơi: Cô có từ 5 - 6 vòng tròn, số trẻ mỗi lần tham gia chơi tương ứng với số vòng, cô dùng phấn màu vẽ hình bàn chân của trẻ vào đó và đánh số theo thứ tự. Sau đó cho trẻ đi theo tiếng gõ nhịp nhàng xung quanh vòng tròn, khi tiết tấu gõ thay đổi, trẻ phải chạy vào vòng. Nếu trẻ nào chạy vào vòng mà ướm dấu chân của mình không vừa với dấu chân đã vẽ trong vòng là bị phạt nhảy lò cò quanh lớp một vòng. 4.5. Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học. Đất nước ta hiện nay đang trong giai doạn phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin. Để đáp ứng nhu cầu của xã hội, hiện nay các cấp học rất cần được ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy ở cấp học mầm non làm đa dạng hoá hình thức dạy học giúp trẻ được thay đổi không khí mới, hấp dẫn trong giờ học, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệu quả giáo dục cao. Đặc biệt giúp giảm bớt đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sức lao động của GV và giảm bớt chi phí. 13 Để dạy trẻ, tôi không chỉ sưu tầm trên mạng tôi còn tìm các trò chơi trong phần mềm cài đặt, mua băng đĩa có nội dung liên quan đến kiến thức cần truyền đạt, quay phim làm đĩa để dạy trẻ cho phù hợp với bài học. 4.6. Biện pháp 6: Tổ chức cho trẻ trong ngày hội, ngày lễ: Vào ngày lễ hội như ngày khai giảng, ngày nhà giáo Việt Nam, tết trung thu là những ngày có hình thức tổ chức quan trọng trong việc tạo ra môi trường âm nhạc phong phú và sinh động. Ngày lễ, ngày hội có các hoạt động nghệ thuật đa dạng như hát, múa, đóng kịch tạo cho trẻ niềm phấn khởi, vui vẻ, những cảm xúc mới mẻ, tăng cường khả năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Ngày lễ, hội là cơ hội cho giáo viên và trẻ trong toàn trường giao lưu, hiểu biết nhau hơn, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ nâng cao các kỹ năng hoạt động nghệ thuật. Trẻ hiểu thêm những điều mới lạ chỉ có trong ngày hội, ngày lễ, đồng thời củng cố những điều trẻ đã lĩnh hội được. Hiểu được ý nghĩa hoạt động âm nhạc trong ngày hội, ngày lễ. Hàng ngày, tôi luôn chú ý thường xuyên rèn những kỹ năng vận động theo nhạc. Khi 14 nhà trường có kế hoạch tổ chức tôi lựa chọn các nội dung phù hợp để luyện tập, chuẩn bị trang phục cho trẻ. Khi biểu diễn tôi nhận thấy ở trẻ rất hào hứng, tự tin, có ý thức trong khi biểu diễn. 5. Kết quả đạt được. Sau khi tôi sử dụng một số biện pháp trên áp dụng vào việc dạy vận động theo nhạc cho trẻ lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi. Tháng 02/ 2022 tôi tiến hành đưa ra thêm 2 bài tập để kiểm tra kỹ năng vận động theo nhạc của 26 trẻ đã tham gia thực hiện những bài tập trước. Bài tập 1: Con hãy gõ đệm theo nhịp bài: “Cá vàng bơi” của tác giả Nguyễn Hà Hải. Bài tập 2: Con hãy múa bài: “Xòe hoa” Dân ca Thái. Kết quả thu được sau khi áp dụng các biện pháp trên đối chiếu với kết quả trước khi thực hiện như sau: Bài tập 1: Đạt Chưa đạt Thời gian khảo sát Số cháu SL % SL % Tháng 10/2021 26 9 35 17 65 Tháng 2/2022 26 23 88 3 12 Bài tập 2: Đạt Chưa đạt Thời gian khảo sát Số cháu SL % SL % Tháng 10/2021 26 11 42 15 58 Tháng 2/2022 26 23 88 3 12 Sau khi vận dụng: “Một số biện pháp dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc”, chúng tôi nhận thấy các cháu rất hứng thú, hăng say tích cực hoạt động và đã thu được kết quả tốt đẹp. Điều đó chứng minh rằng thực nghiệm của chúng tôi thành công, áp dụng các biện pháp tôi đề ra rất phù hợp. * So sánh, đối chứng: Với thực trạng này thì sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm chúng tôi đã nhận được kết quả như đã trình bày ở trên. Ngoài ra còn nhận được sự quan tâm từ các bậc phụ huynh cùng các ban ngành, đoàn thể 15 và đồng nghiệp của tôi trong nhà trường. Cũng từ đây chúng tôi nhận thấy sự quan hệ giữa Gia đình - Nhà trường ngày càng chặt chẽ hơn. * Hiệu quả kinh tế: Qua thực tế áp dụng các giải pháp nêu trên chúng tôi nhận thấy việc: “Dạy trẻ 3 - 4 tuổi vận động theo nhạc” cho trẻ chính là chìa khóa vàng mở ra cánh cửa trí tuệ giúp trẻ thông minh hơn và tiếp cận với các lĩnh vực khác dễ dàng hơn. Vận động theo nhạc còn giúp trẻ ngày một tự tin hơn trong việc giao tiếp, trẻ biết yêu quý gần gũi với những người thân trong gia đình, yêu quý cô giáo, bạn bè, luôn có nhu cầu được thể hiện với mọi người. Điều đó sẽ giúp trẻ trở thành những người con thông minh, nhanh nhẹn, linh hoạt và xử lý tốt hơn các tình huống trong giao tiếp. Trẻ khỏe mạnh, thông minh, nhanh trí là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và của toàn xã hội. Điều này giúp bố - mẹ các cháu yên tâm công tác làm ra nhiều của cải - nâng cao thu nhập cho gia đình, tạo điều kiện giúp trẻ phát triển nhân cách toàn diện hơn để trở thành những người con có ích cho xã hội - xây dựng nước nhà ngày một giàu mạnh hơn, văn minh hơn. * Hiệu quả xã hội, môi trường: Chúng tôi đã làm tốt công tác tham mưu với phụ huynh, với lãnh đạo nhà trường, các đoàn thể trong trường tạo sự liên kết với các tổ chức xã hội và nhận được sự quan tâm nhiệt tình của các đoàn thể cũng như của các bậc phụ huynh . Từ đó nhà trường, phụ huynh cùng các đoàn thể luôn có sự quan hệ chặt chẽ nhằm mục đích cùng chăm sóc giáo dục nuôi dưỡng trẻ để trẻ phát triển ngày một tốt hơn. Đó là cốt lõi trong giáo dục cho trẻ có được nền tảng đạo đức của nhân cách con người tương lai. Giúp cho trẻ có những kỹ năng sống tốt hơn ngay từ khi trẻ còn nhỏ. 6. Bài học kinh nghiệm : Chúng tôi nhận thấy trước tiên cần phải có một sự đam mê nghề nghiệp thực sự, tu dưỡng rèn luyện tìm tòi những tài liệu có liên quan đến lĩnh vực nghệ thuật, tích cực xem băng đĩa, nghe đài, các tiết dạy mẫu tìm đọc trên các tạp chí mầm non. Tham gia nghiêm túc, đầy đủ các buổi sinh hoạt chuyên môn, dự giờ đồng nghiệp để trao đổi học hỏi kinh nghiệm của bạn bè, đồng nghiệp. Luôn
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_day_tre_3_4_tuoi_van.doc

