Giáo án Mĩ thuật 6 (Cánh diều) - Chủ đề 3: Mĩ thuật và thiên nhiên - Tuần 16, Bài 8: Vẽ mẫu có dạng khối cầu - Năm học 2022-2023 - Hồ Sỹ Quế

 Ngày soạn: 10/12/2022
 BÀI 8: VẼ MẪU CÓ DẠNG KHỐI CẦU (2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Nêu được đặc điểm của khối cầu
- Phân biết được sự khác nhau giữa các vật mẫu
- Vẽ được mẫu có hình dạng khối cầu và diễn tả được độ đậm, nhạt của mẫu
- Nhận xét và nêu được cảm nhận về bài vẽ.
2. Năng lực
- Năng lực chung: 
+ Năng lực tự chủ và tự học: Biết sưu tầm, chuẩn bị đồ dùng, vật liệu để học tập; 
chủ động thực hiện nhiệm vụ của bản thân, của nhóm.
+ Năng lực giao tiếp và hợp tác: Cùng bạn thực hành, thảo luận và trưng bày, nhận 
xét sản phẩm.
+ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết sử dụng dụng cụ, vật liệu, giấy màu, 
hoạ phẩm để thực hành tạo nên sản phẩm.
+ Năng lực ngôn ngữ: Khả năng trao đổi, thảo luận và giới thiệu, nhận sản phẩm.
- Năng lực mĩ thuật: 
+ Nêu được đặc điểm của khối cầu. 
+ Phân biệt được sự khác nhau giữa các vật mẫu.
+ Vẽ được mẫu vẽ có hình dạng khối cầu và diễn tả được độ đậm, nhạt (vẽ đậm nhạt) của mẫu. 
+ Nhận xét và nêu được cảm nhận về bài vẽ.
3. Phẩm chất
– Yêu thích vẻ đẹp của thiên nhiên, bảo vệ cây xanh, sáng tạo và có tinh thần xây 
dựng và bảo vệ đất nước.
– Biết chia sẻ và thể hiện tình yêu đối với thiên nhiên; tích cực tham gia các hoạt 
động tập thể, xã hội; sẵn sàng cộng tác với mọi người xung quanh; tôn trọng sự khác 
biệt của mỗi người; yêu thích học tập, trải nghiệm, sáng tạo.
– Siêng năng trong học tập và lao động; ý thức được thuận lợi, khó khăn trong
 học tập và sinh hoạt của bản thân và chủ động khắc phục vượt qua. 
– Thẳng thắn đóng góp ý kiến và xây dựng bài, phê phán các hành vi gian dối trong 
học tập và trong cuộc sống. 
– Giữ gìn và bảo vệ sản phẩm mĩ thuật của mình làm ra, quan tâm đến các công việc 
chung.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK Mĩ thuật 6, kế hoạch DH, hoạ phẩm, ảnh/video về dạng khối tròn, một số loại 
quả thật dạng tròn (bưởi, ổi, cam, táo,..), máy tính, máy chiếu, tivi (khuyến khích), 
giấy vẽ, bút chì, bút màu,... đồ vật
2. Đối với học sinh
- SGK, vở thực hành
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học.
- Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức : 
- Kiểm tra sĩ số lớp
- Giới thiệu những đồ dùng, vật liệu đã chuẩn bị
2. Bài mới
HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học mới.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV đọc câu đố, HS trả lời bằng cách vẽ. Đội nào vẽ nhanh, đẹp sẽ chiến thắng. 
Ví dụ: 
 • Câu 1: Quả gì mà ở trên cao. Không phải giếng đảo, mà có nước trong (quả 
 dừa); 
 • Câu 2: Quả gì ruột đỏ. Lấm tấm hạt đen. Mời bạn nếm ơi là ngọt (quả dưa 
 hấu); 
 • Câu 3: Quả gì thường ở trên giản. Từng chùm chín mọng mang toàn chữ O 
 (quả nho)
- HS tiếp nhận nhiệm vụ và tham gia trò chơi.
- GV đặt vấn đề: Trong hội họa, một vật nổi khối trên mặt phẳng nhờ các độ đậm, 
nhạt khác nhau. Để vẽ được mẫu có dạng khối cầu, chúng ta cùng tìm hiểu - Bài 8 : 
Vẽ mẫu có dạng khối cầu.
HOẠT ĐỘNG 2 : HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (Khám phá) a. Mục tiêu: biết được đặc điểm của khối cầu và phân biết được sự khác nhau giữa 
các mẫu vật
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát hình ảnh SGK, yêu cầu HS thảo luận theo 
cặp qua các câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: trình bày nội dung tìm hiểu của HS theo câu hỏi gợi ý, ý kiến 
thảo luận của HS
d. Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Khám phá
 - GV tổ chức cho HS quan sát hình ảnh SGK, - Khối cầu là khối được tạo bởi 
 yêu cầu HS thảo luận theo cặp hoặc nhóm đường cong bao xung quanh, không 
 nhỏ qua các câu hỏi: có mặt phẳng và có thể lăn được mọi 
 phía. Khi nhìn từ nhiều góc khác 
 nhau thì hình dáng không có nhiều 
 thay đổi.
 - Mỗi loại quả đều có hình dáng, kích 
 thước khác nhau. 
 - Độ đậm, nhạt trên quả được chia rõ 
 ràng và được tạo bởi đường cong 
 + Các loại quả có đặc điểm, hình dáng, kích 
 theo khối. 
 thước ra sao?
 - Có rất nhiều các loại quả khác có 
 + Khi nhìn từ các góc khác nhau, hình dáng 
 dạng khối cầu như cam, chanh, đào, 
 quả thay đổi thế nào?
 mận, vú sữa,... Mỗi loại đều có màu 
 sắc, mùi vị đặc trưng khác nhau tạo + Em có nhận xét gì về độ đậm, nhạt trên các nên sự phong phú và cảm hứng cho 
quả? chúng ta khi vẽ.
+ Em có thể kể và mô tả một số loại quả khác - Trong Mĩ thuật, khối cầu là một 
có dạng khối cầu mà em biết. loại khối cơ bản, là dạng mẫu vẽ bắt 
- GV cho HS quan sát các hình ảnh trong buộc khi học. Hình dáng các loại quả 
SGK và thảo luận theo nhóm cặp đôi để trả sẽ có sự to nhỏ, khi chọn mẫu, chúng 
lời các câu hỏi: ta nên lựa chọn sao cho phù hợp để 
 bức tranh cân đội Mỗi chất liệu trong 
 tranh sẽ tạo cho ta những cảm giác 
 khác nhau về bề mặt cũng như độ 
 đậm, nhạt.
+ Em có nhận xét gì về những bức vẽ này?
+ Bức tranh vẽ những quả gì?
+ Độ đậm, nhạt giữa các vật trong tranh có 
khác nhau không? 
+ Cảm nhận khác của em về những bức tranh 
ấy?
+ Mô tả hình dáng của mỗi loại quả.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc sgk và thực hiện yêu cầu, ghi chép 
phần tìm hiểu theo các câu hỏi gợi ý.
+ GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS nếu 
cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo 
 luận
 + GV gọi 2 bạn đại diện của 2 nhóm trình 
 bày nội dung đã tìm hiểu. Các HS khác nhận 
 xét, lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
 + GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện 
 nhiệm vụ học tập
 + GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
 + GV bổ sung thêm
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (Sáng tạo, thảo luận)
a. Mục tiêu: trình bày được ý tưởng cho bài vẽ tranh, lựa chọn được nội dung phù 
hợp vẽ bức tranh về đề tài ; trưng bày, giới thiệu và nêu được cảm nhận về sản phẩm
b. Nội dung: Hướng dẫn HS tìm ý tưởng sáng tạo cho sản phẩm tranh vẽ, tổ chức 
ch HS thực hành sáng tạo sản phẩm, hướng dẫn trưng bày, chia sẻ và nhận xét về 
tranh vẽ.
c. Sản phẩm học tập: ý tưởng bài vẽ tranh, tranh vẽ về đề tài, thông tin chia sẻ về 
sản phẩm tranh vẽ, ý kiến trao đổi nhóm, thảo luận, nhận xét
d. Tổ chức thực hiện: 
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Sáng tạo
 Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu ý tưởng - Tìm ý tưởng : - GV hướng dẫn HS các bước tìm ý tưởng: • Bước 1: Chọn góc nhìn để vẽ 
 vật mẫu 
 • Bước 1: Chọn góc nhìn để vẽ vật mẫu 
 • Bước 2: Xác định đặc điểm 
 (Chọn góc nào để vẽ tranh? Ngang 
 nổi bật của vật mẫu
 tầm mắt, trên hay dưới tầm mắt? Góc 
 nhiều ánh sáng hay góc trong tối?, ). • Bước 3: Thực hành vẽ vật 
 mẫu 
 • Bước 2: Xác định đặc điểm nổi bật 
 - Cùng một mẫu vẽ nhưng mỗi góc 
 của vật mẫu (Chú ý hơn về hình khối 
 nhìn sẽ có bố cục khác nhau. Có góc 
 hay bề mặt và màu sắc,..).
 sẽ nhìn rõ vật mẫu, có góc các vật 
 • Bước 3: Thực hành vẽ vật mẫu (Vẽ 
 mẫu dính liền nhau, có góc tách xa 
 phác hình bằng đường thẳng hay vẽ 
 nhau,... Chính vì vậy cần lựa chọn 
 theo nét cảm nhận?,...).
 và sắp xếp bố cục sao cho hài hoà 
Nhiệm vụ 2: Thực hành
 và cân đối.
- GV hướng dẫn HS hai cách vẽ, HS trước - Thực hành theo 2 cách:
khi vẽ, cần quan sát kĩ mẫu vẽ về hình dáng, 
 Cách 1: Vẽ phác hình bằng nét thẳng 
kích thước, độ đậm, nhạt trên mẫu:
Cách 1: Vẽ phác hình bằng nét thẳng 
+ Xác định bố cục bằng cách ước lượng, 
đánh dấu
+ Vẽ phác hình bằng nét thẳng.
+ Vẽ phác mảng đậm nhạt.
+ Vẽ độ đậm, nhạt của vật mẫu.
+ Vẽ độ đậm, nhạt rõ hơn theo bóng của vật 
mẫu. + Hoàn thiện bức vẽ. (lưu ý phản quang của 
mặt tối không nên quá sáng mà chỉ chuyển 
độ nhè nhẹ. Độ đậm của nền và bóng đổ phải 
rõ ràng, đồng thời tách hẳn ra khỏi mặt tối 
càng tốt. Độ đậm của đỉnh khối qua mặt mờ 
và từ mặt mờ đến mặt sáng nên chuyển độ 
càng êm càng tốt, vẫn luôn phải thường 
xuyên đánh bóng theo chiều của khối nhằm 
đảm bảo vẫn giữ được độ cong của vật thể. 
Sắc độ của mặt nền nằm không nên để quá 
sáng mà phải hơi trầm xuống, nhằm tách mặt 
nền ra khỏi mặt sáng của mẫu).
Cách 2: Vẽ theo cảm nhận Cách 2: Vẽ theo cảm nhận
+ Ở cách vẽ này, HS cần quan sát kĩ đặc 
điểm mẫu.
 + Xác định bố cục bằng cách ước lượng, 
đánh dấu.
+ Vẽ hình theo cảm nhận. 
 - Khi tạo bố cục,cần ước lượng 
+ Vẽ các mảng đậm nhạt. chiều rộng cũng như chiều cao của 
+ Hoàn thiện bức vẽ. vật mẫu và đánh dấu lên bức vẽ cho 
 cân đối. Không nên vẽ hình to hơn 
 Nhiệm vụ 3: Luyện tập và trưng bày sản 
 vật mẫu.
phẩm
 - Luôn luôn so sánh vẻ kích thước 
- Mỗi HS thực hiện bức vẽ theo mẫu bằng 
 và độ đậm, nhạt giữa các vật mẫu. 
một trong hai cách như gợi ý ở trên hoặc sáng tạo cách khác vào cuốn Vở thực hành Khi nheo mắt lại, ta sẽ nhìn rõ hơn 
Mĩ thuật 6 hoặc giấy vẽ. Yêu cầu: độ đậm. nhạt của mẫu.
+Sắp xếp bố cục hình vẽ cân đối trên giấy. - Vẽ phác nhẹ tay, khi có hình như ý 
 muốn thì vẽ lại nét cho đậm hơn. 
+Vẽ được đặc điểm mẫu ở góc nhìn nhất 
 Đan chéo các nét chồng lên nhau 
định. 
 hoặc vẽ theo chiều khối của vật 
+ Vẽ được ba độ đậm nhạt cơ bản, phân biệt mẫu.
được các mẫu khác nhau. 3. Thảo luận
- Trưng bày sản phẩm phẩm lên bảng. Một - Trưng bày sản phẩm phẩm lên 
số HS xung phong giới thiệu, chia sẻ về bức bảng. Một số HS giới thiệu, chia sẻ 
tranh của mình theo nội dung gợi ý trong về bức tranh của mình theo nội dung 
SGK: gợi ý SGK.
+ Bố cục của bức tranh có cân đối không? 
+ Hãy so sánh hình trong bức vẽ với hình 
dáng và đặc điểm của mẫu.
+ Bức vẽ đã được thể hiện các độ đậm, nhạt 
như thế nào?
+ Em hãy lựa chọn điều em thích nhất và 
chưa thích trong bức vẽ. 
+ Hãy chọn một bức vẽ bất kì và chia sẻ cảm 
xúc của em về bức vẽ đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện bài vẽ tranh - GV theo dõi, hỗ trợ trong quá trình thực 
 hành 
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và 
 thảo luận
 - GV hướng dẫn HS trưng bày sản phẩm lên 
 bảng hoặc xung quanh lớp để HS giới thiệu, 
 chia sẻ về bức bức của mình về: nội dung, 
 hình thức và lựa chọn bức tranh em yêu 
 thích.
 - GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện 
 nhiệm vụ học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, 
 chuyển sang nội dung mới.
HOẠT ĐỘNG 4 : VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết sử dụng một số kiến thức đã học để nhận 
biết một số tác phẩm, sản phẩm mĩ thuật trong cuộc sống.
b. Nội dung: 
- GV hướng dẫn HS tìm ý tưởng để ứng dụng vào bài học cuộc sống.
c. Sản phẩm học tập: ý tưởng vận dụng kiến thức bài học vào cuộc sống
d. Tổ chức thực hiện: 
- GV tổ chức HS quan sát hình ảnh minh họa trong SGKvà gợi mở để HS thêm các 
sản phẩm có trong cuộc sống: + Muốn có sản phẩm là một hình tròn cân đối, người thợ mộc thường bắt đầu đẽo 
gọt từ hình vuông.
+ Nếu có nhiều vòng tròn khác nhau, ta có thể tạo ra được một khối cầu giống như 
cách nghệ nhân làm ra những chiếc đèn lồng. 
+ Đèn lồng là một ứng dụng ghép khối cầu bằng các múi bao quanh một đường trục 
thẳng. Ngoài ra còn rất nhiều các sản phẩm như đèn ngủ, đồ trang trí,... 
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà thực hiện yêu cầu.
- GV nhận xét, đánh giá, hệ thống kiến thức bài học :
+ Khối cầu là một khối cơ bản trong mĩ thuật.
+ Vẽ khối cầu thường liên hệ đến các khối cầu dạng núi.
GV nhắc HS :
- Xem trước bài 9 , SGK Mĩ thuật 6
- Chuẩn bị đồ dùng học tập cho bài 9
IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ
 Hình thức đánh Phương pháp Công cụ đánh 
 Ghi Chú
 giá đánh giá giá
 - Thu hút được sự - Sự đa dạng, đáp ứng các - Báo cáo thực 
 tham gia tích cực phong cách học khác nhau hiện công việc.
 của người học của người học - Sản phẩm mĩ 
 - Gắn với thực tế - Hấp dẫn, sinh động thuật - Tạo cơ hội thực - Thu hút được sự tham gia - Trao đổi, thảo 
 hành cho người tích cực của người học luận
 học - Phù hợp với mục tiêu, nội 
 dung
V. HỒ SƠ DẠY HỌC (Đính kèm các phiếu học tập/bảng kiểm....)