Giáo án Mĩ thuật 7 (Cánh diều) - Chủ đề: Khám phá nguyên lí tạo hình - Tuần 6, Bài 3: Vẽ mẫu có dạng khối trụ - Năm học 2022-2023 - Hồ Sỹ Quế

 Ngày soạn: 01/10/2022
Ngày dạy: . / ./ ..
 CHỦ ĐỀ: KHÁM PHÁ NGUYÊN LÍ TẠO HÌNH
 BÀI 3: VẼ MẪU CÓ DẠNG KHỐI TRỤ
 ( 2 Tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
 - Nhận biết được tĩnh vật dạng khối trụ.
 - Xác định được nguồn sáng chính và độ đậm nhạt của mẫu.
 - Hiểu được quy trình bài vẽ theo mẫu.
2. Về năng lực
 * Năng lực chung:
 - Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động sưu tầm, chuẩn bị đồ dùng, vật liệu để học
 tập; chủ động thực hiện nhiệm vụ của bản thân, của nhóm.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Cùng bạn thực hành, thảo luận và trưng bày, nhận 
 xét sản phẩm.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có những góc nhìn đa chiều về mẫu vẽ.
 - Năng lực ngôn ngữ: Khả năng trao đổi, thảo luận và giới thiệu, nhận xét, sản phẩm 
 rõ ràng.
 * Năng lực đặc thù khác 
 - Năng lực mĩ thuật:
 - Vẽ được mẫu có dạng khối trụ, thể hiện được độ đậm nhạt.
 - Chia sẻ được cảm nhận và hiệu quả ánh sáng trên bài vẽ.
 - Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm, tác phẩm nghệ thuật
3. Về phẩm chất
 - Bài học góp phần hình thành và bồi dưỡng ở HS những phẩm chất chăm chỉ, trách
 nhiệm, trung thực qua các biểu hiện chủ yếu sau: Cảm nhận được vẻ đẹp của tranh
 tĩnh vật và thêm yêu mến sản phẩm hội họa, từ đó biết cách làm đẹp, trang trí sắp 
 xếp đồ đạc trong gia đình.
 - Chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng học tập, không tự tiện lấy đồ dùng học tập của bạn.
 - Hăng hái trao đổi, thảo luận, có ý thức trong các hoạt động chung. - Biết giữ gìn vệ sinh lớp học và có ý thức bảo quản đồ dùng học tập. Biết trân trọng
 sản phẩm của mình và của bạn.
I. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
 - SGK, KHBD.
 - Một số hình ảnh, video clip liên quan đến bài học.
 - Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Đối với học sinh
 - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo 
 yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
1. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
3. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
4. Tổ chức thực hiện:
GV: Cho HS quan sát một số bài vẽ tranh tĩnh vật.
 Nhiệm vụ
 ? Cho biết tranh vẽ về những đồ vật gì?
 ? Tại sao lại gọi đó là những tranh tĩnh vật?
 ? Nêu hiểu biết của em về tranh tĩnh vật?
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:
+ Tranh tĩnh vật là tranh vẽ các vật (lọ hoa, quả, đồ vật ) ở trạng thái tĩnh.
+ Vẽ Tĩnh vật là vẽ lại các vật ở trang thái tĩnh thông qua góc nhìn của từng người diễn tả 
lại hình dáng, kích thước, màu sắc, đặc điểm của vật mẫu bằng các chất liệu khác nhau.
+ Cách thể hiện và chất liệu trong tranh tĩnh vật rất đa dạng, phong phú, theo cách cảm, 
cách nghĩ riêng của mỗi người.
+ Tranh tĩnh vạt vẽ màu hoặc vẽ chì đều mang lại cho người xem những cảm xúc khác 
nhau.
- GV dẫn dắt vào bài học: Tranh tĩnh vật là một loại tranh diễn tả rất rõ nét tình cảm của 
người vẽ thông qua các đồ vật quen thuộc trong cuộc sống. Để giúp các em hiểu rõ hơn về loại hình nghệ thuật này và nắm bắt phương pháp vẽ tranh Tĩnh vật, sắp xếp vật mẫu, nhận 
xét tinh tế, thể hiện bài vẽ có tình cảm, có phong cách riêng.
Hôm nay cô và các em cùng vào tìm hiểu bài: “Bài 3: Vẽ mẫu có dạng khối trụ”.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Khám phá
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được nguồn sáng chiếu vào vật mẫu, nhận 
xét mảng đậm nhạt lớn nhỏ của bài vẽ, tìm hiểu về vật mẫu, những điểm khác nhau của 
góc nhìn và nguồn sáng chiếu trên vật mẫu.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS quan sát tranh ảnh, thảo luận và trả lời các câu hỏi.
3. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập I. Khám phá
 - GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi, quan sát - Hướng của nguồn sáng:
 các bài vẽ trong SGK tr.11 và cho biết: - Bài vẽ khối trụ: Ánh sáng chiếu từ 
 bên phải vào vật.
 - Bài vẽ tĩnh vật: Ánh sáng được chiếu 
 từ bên trái vào vật.
 - Mảng đậm của bức vẽ được thể hiện 
 ở những phần đổ bóng và phần của 
 vật thể không được ánh sáng chiếu 
 đến. Mảng đậm được thể hiện bằng 
 những nét kẻ chì dài và dày. Ngược 
 + Xác định hướng của nguồn sáng chiếu vào mẫu. lại, mảng nhạt của bức vẽ được thể 
 + Nhận xét mảng đậm nhạt, lớn nhỏ của bức vẽ. hiện ở những phần của vật thể được 
 - GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh trong SGK ánh sáng chiếu tới.
 tr.12 và trả lời các câu hỏi: - Vật có dạng khối trụ tròn. Chiếc lọ 
 được làm bằng đất nung, chiếc cốc 
 được làm bằng thủy tinh.
 - Những điểm khác nhau: - Hình 1: góc nhìn ngang không thấy 
 miệng lọ, các vùng đậm, nhạt không 
 tương phản rõ rệt trên bề mặt khối.
 + Dạng khối và chất liệu của mẫu. - Hình 2: góc nhìn từ trên cao nên 
 + Những điểm khác nhau của góc nhìn và điểm miệng lọ rộng hơn. Vùng đậm ở phía 
 sáng chiếu trên vật mẫu? phải bên trong miệng lọ và phía bên 
 - GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết trong trái bề mặt lọ, vùng nhạt rộng hơn 
 SGK tr.12 và giới thiệu cho HS: vùng đậm.
 + Ánh sáng khi chiếu vào khối trụ tròn sẽ chia ra - Hình 3: nhìn xiên từ bên trái nên hai 
 thành các vùng đậm nhạt khác nhau trên bề mặt vật mẫu tách nhau, vùng đậm, nhạt 
 khối. trên bề mặt lọ cân bằng.
 + Người học được rèn luyện kỹ năng quan sát, - Hình 4: Mẫu vật khi nhìn thẳng có 
 nhận biết hình khối và đặc điểm của đối tượng khi phần đổ bóng rộng, các vùng đậm, 
 vẽ theo mẫu. nhạt không tương phản rõ rệt trên bề 
 + Các nhà điêu khắc thường đẽo gọt khối hộp chữ mặt khối.
 nhật để tạo thành khối trụ tròn. 
 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập 
 - HS quan sát hình ảnh, thảo luận và trả lời câu 
 hỏi. 
 - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
 - GV mời đại diện HS trả lời.
 - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
 học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
Hoạt động 2: Sáng tạo
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tìm được ý tưởng và phương pháp thực hành vẽ 
theo mẫu khối trụ phù hợp.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS thực hành vẽ theo mẫu khối trụ theo hướng dẫn của 
GV.
3. Sản phẩm học tập: Lựa chọn được phương pháp thực hành phù hợp. 4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập II. Sáng tạo
 - GV hướng dẫn HS tìm ý tưởng cho bài vẽ theo - Tìm ý tưởng:
 mẫu khối trụ: Bước 1: Chọn góc nhìn để vẽ vật mẫu
 Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu ý tưởng Bước 2: Xác định đặc điểm nổi bật 
 - GV hướng dẫn HS các bước tìm ý tưởng: của vật mẫu
 Bước 1: Chọn góc nhìn để vẽ vật mẫu (Chọn góc Bước 3: Thực hành vẽ vật mẫu
 nào để vẽ tranh? Ngang tầm mắt, trên hay dưới - Cùng một mẫu vẽ nhưng mỗi 
 tầm mắt? Góc nhiều ánh sáng hay góc trong tối? gócnhìn sẽ có bố cục khác nhau. Có 
 Bước 2: Xác định đặc điểm nổi bật của vật mẫu góc sẽ nhìn rõ vật mẫu, có góc các vật 
 (Chú ý hơn về hình khối hay bề mặt và màu sắc...). mẫu dính liền nhau, có góc tách xa 
 Bước 3: Thực hành vẽ vật mẫu (Vẽ phác hình nhau... Chính vì vậy cần lựa chọn và 
 bằng đường thẳng hay vẽ theo nét cảm nhận? ...). sắp xếp bố cục sao cho hài hoà và cân 
 Nhiệm vụ 2: Thực hành đối.
 - GV hướng dẫn HS hai cách vẽ, HS trước khi vẽ, - Các phương pháp thực hành vẽ mẫu 
 cần quan sát kĩ mẫu vẽ về hình dáng, kích thước, có dạng khối trụ:
 độ đậm, nhạt trên mẫu:
+ Cách 1: 
 + Cách 1: 
 Bước 1: Ước lượng vị trí, kích thước 
 và vẽ hình khái quát.
 Bước 2: Vẽ thêm chi tiết, hình bóng 
 đổ và đường phân chia mặt ngang với 
 mặt đứng.
 Bước 3: Vẽ mảng đậm nhạt lớn.
 Bước 4: Hoàn thiện bức vẽ.
+ Cách 2: + Cách 2:
 - Bước 1: Xác định bố cục và dựng 
 khung hình chung. - Bước 2: Vẽ phác vật mẫu bằng hình 
 cơ bản và đường phân chia mặt ngang 
 với mặt đứng.
 - Bước 3: Vẽ mảng đậm nhạt lớn và 
 bóng đổ.
 - Bước 4: Hoàn thiện bức vẽ.
*Lưu ý:
- Khi tạo bố cục, cần ước lượng chiều rộng cũng 
như chiều cao của vật mẫu và đánh dấu lên bức vẽ 
cho cân đối. Không nên vẽ hình to hơn vật mẫu.
- Luôn luôn so sánh về kích thước và độ đậm, nhạt 
giữa các vật mẫu.
- Khi nheo mắt lại, ta sẽ nhìn rõ hơn độ đậm. nhạt 
của mẫu.
- Vẽ phác nhẹ tay, khi có hình như ý muốn thì vẽ 
lại nét cho đậm hơn. Đan chéo các nét chồng lên 
nhau hoặc vẽ theo chiều khối của vật mẫu.
- Bóng của mẫu vẽ in trên các mặt nền có tác dụng 
tốt cho không gian của bức vẽ.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động học sinh thực hành HS hoàn thiện bài vẽ
2. Nội dung: HS lựa chọn phương pháp và thực hành vẽ bài.
3. Sản phẩm học tập: Tranh vẽ của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Nhiệm vụ 3: Luyện tập
 - Mỗi HS thực hiện bức vẽ theo mẫu bằng một 
 trong hai cách như gợi ý ở trên hoặc sáng tạo cách 
 khác vào cuốn Vở thực hành Mĩ thuật 7 hoặc giấy 
 vẽ. Yêu cầu:
 + Sắp xếp bố cục hình vẽ cân đối trên giấy. + Tỉ lệ, kích thước hình vẽ tương ứng với mẫu và 
 vị trí quan sát.
 + Vẽ được ba độ đậm nhạt lớn (Đậm, trung gian 
 và sáng).
 + Bước đầu gợi được cảm giác về chất liệu của 
 mẫu.
 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
 - HS thực hành vẽ tranh.
 - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
 - GV mời đại diện HS trưng bày sản phẩm.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
 học tập
 - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
Hoạt động 3: Thảo luận
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trưng bày bài vẽ mẫu có dạng khối trụ và chia sẻ 
với GV, các bạn trong lớp học.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trưng bày sản phẩm và chia sẻ.
3. Sản phẩm học tập: Phần trình bày và câu trả lời của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
 HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập III. Thảo luận
 - GV yêu cầu HS trưng bày sản phẩm tranh tĩnh HS trình bày và chia sẻ về sản phẩm 
 vật mẫu có dạng khối trụ vừa hoàn thiện của mình mĩ thuật theo gợi ý của GV.
 và chia sẻ với các bạn trong lớp.
 - GV hướng dẫn HS cách trình bày:
 + Nhận xét bố cục của bài vẽ.
 + So sánh giữa tỉ lệ hình, khối giữa bài vẽ và mẫu.
 + Em cho biết sự khác nhau giữa độ đậm, nhạt của 
 các vật mẫu?
 + Em cảm nhận thế nào về không gian của bài vẽ? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
 - HS trưng bày sản phẩm MT và chia sẻ theo 
 hướng dẫn của GV.
 - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
 Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
 - GV mời đại diện HS trả lời.
 - GV mời đại diện khác nhận xét, bổ sung.
 Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ 
 học tập
 GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển 
 sang nội dung mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
1. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sử dụng bức vẽ để trang trí bàn học, không gian 
sinh hoạt... Sử dụng cách tư duy về khối trụ để vẽ các vật phức tạp hơn.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS thực hành bài vẽ tĩnh vật.
3. Sản phẩm học tập: SPMT của HS.
4. Tổ chức hoạt động:
- GV yêu cầu HS: Hãy áp dụng những kiến thức đã học, vẽ mẫu có dạng khối trụ như: cái 
bình đựng nước, cái ấm tích hoặc cái phích...
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ. 
- Chuẩn bị cho bài học tiếp theo. Bài 4: Chữ cơ bản.
Gợi ý: Một số SPMT của HS
- GV nhận xét, đánh giá.
Kế hoạch đánh giá
Hình thức đánh giá Phương pháp đánh giá Công cụ đánh giá Ghi chú
 - Đánh giá thường xuyên - Vấn đáp. - Các loại câu hỏi vấn 
 (GV đánh giá HS, - Kiểm tra thực hành. đáp, bài tập thực hành.
 HS đánh giá HS)